Prawne podsumowanie września 2011 r.

PRAWO BANKOWE

Dnia 26 sierpnia 2011 r. weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 165, poz. 984), którą:

- wprowadzono możliwość spłaty kredytu w walucie, w której był on zaciągnięty bez ponoszenia dodatkowych kosztów przez kredytobiorcę, co ma na celu umożliwienie uniknięcia spreadu bankowego;

- nałożono na banki obowiązek jasnego określenia sposobu wyliczania spreadu w podpisywanych umowach kredytowych oraz wyeliminowania dodatkowych opłat z tytułu spłacania takich kredytów, co pozwoli kredytobiorcom na określenie wysokości spłacanych rat już w momencie zawierania umowy kredytowej;

- wprowadzono powyższe rozwiązania również w odniesieniu do umów pożyczek pieniężnych.

ZASADY EWIDENCJI I IDENTYFIKACJI PODATNIKÓW

Dnia 1 września 2011 r. weszła w życie znaczna część przepisów nowelizacji ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 171, poz. 1016), która:

- wprowadziła rozróżnienie identyfikatora podatkowego na NIP i PESEL;

- dokonała zmian w procedurze nadawania NIP, który obecnie jest nadawany po dokonaniu zgłoszenia identyfikacyjnego, przy użyciu Centralnego Rejestru Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników, a nie jak dotychczas w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez naczelnika urzędu skarbowego;

- zniesie z dniem 1 stycznia 2012 r. obowiązek posiadania NIP-u przez osoby fizyczne objęte rejestrem PESEL, pod warunkiem, że nie prowadzą one działalności gospodarczej lub nie są zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług.

DZIAŁALNOŚĆ LOBBINGOWA

Dnia 1 września 2011 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2011 r. Nr 161, poz. 966), którą:

- wprowadzono zmiany w zasadach planowania prac Rządu, zastępując przygotowywane co 6 miesięcy programy prac legislacyjnych Rady Ministrów, wykazem prac legislacyjnych o charakterze ciągłym;

- wprowadzono zmiany w zasadach planowania prac Prezesa Rady Ministrów i ministrów, którzy będą prowadzić odpowiednie wykazy prac legislacyjnych, obejmujące projekty rozporządzeń Prezesa Rady Ministrów i ministrów;

- wskazano, że każdy ma możliwość zgłoszenia zainteresowania pracami legislacyjnymi z chwilą udostępnienia w BIP wykazów, albo - w przypadku gdy projekt nie był zawarty w żadnym z tych wykazów - z chwilą udostępnienia w BIP danego projektu;

- wskazano, że zgłoszenie wnosi się na urzędowym formularzu do organu odpowiedzialnego za przedłożenie projektu założeń projektu ustawy albo do organu odpowiedzialnego za przedłożenie projektu ustawy Radzie Ministrów albo za opracowanie projektu rozporządzenia.

KASY REJESTRUJĄCE

Dnia 1 września 2011 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy - Prawo o miarach (Dz. U. z 2011 r. Nr 64, poz. 332), którą:

- wprowadzono wiele zmian w zakresie przeprowadzania badań spełnienia przez kasy rejestrujące (zwane również fiskalnymi) określonych przepisami funkcji, kryteriów i warunków technicznych, jak również w zakresie wydawania potwierdzeń o spełnieniu tych wymagań;

- powierzono zadania w tym zakresie, dotychczas wykonywane przez Ministra Finansów, Prezesowi Głównego Urzędu Miar;

- podkreślono, że dopuszczalne jest stosowanie tylko tych kas fiskalnych, które w momencie ich nabycia posiadają obowiązujące potwierdzenie zgodności spełniania przez nie określonych funkcji oraz kryteriów i warunków technicznych, wydane przez Prezesa Głównego Urzędu Miar;

- uregulowano w ustawie najważniejsze obowiązki podatników zobowiązanych do prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas fiskalnych, które dotychczas były uregulowane jedynie w przepisach wykonawczych.

PRAKTYKI NARUSZAJĄCE ZBIOROWY INTERES KONSUMENTÓW

Dnia 30 czerwca 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał decyzję dotyczącą stosowania przez dewelopera z Bydgoszczy praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, które polegały m.in. na stosowaniu niedozwolonych postanowień umownych (decyzja nr RBG-8/2011). W powyższej decyzji:

- wskazano, że postanowienie umowne o treści: „Strony ustalają, że Deweloper ma prawo zastosować w procesie inwestycyjnym nie tylko produkty i materiały o podobnej jakości, dopuszczone do obrotu i zgodne z obowiązującymi normami, jak również produkty i materiały o wyższej lub podobnej jakości oraz zastosowaniu technicznym, dostępnych na rynku” narusza zbiorowe interesy konsumentów i jest tożsame z postanowieniem wpisanymi do Rejestru postanowień umownych uznanych za niedozwolone pod poz. 1439;

- wskazano, że postanowienie umowne o treści: „Każda ze stron jest zobowiązana niezwłocznie informować o zmianach wymienionego adresu pod rygorem uznania pism za skutecznie doręczone na podany w umowie adres” również narusza zbiorowe interesy konsumentów i jest tożsame z postanowieniem wpisanym do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod poz. 918, 1207 i 1482;

- podkreślono, że nieuwzględnienie przez dewelopera w proponowanych cenach budynku mieszkalnego wartości podatku od towarów i usług oraz posługiwanie się postanowieniem o treści: „Cena netto budynku określonego w § 2 niniejszej umowy wraz z wydzieloną działką wynosi ... zł (słownie ... ). Do ceny należy doliczyć podatek VAT w wysokości ... %” stanowi nieuczciwą praktyką rynkową;

- uznano za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów postanowienie umowne, sprzeczne z art. 568 § 1 ustawy Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), o treści: „Okres rękojmi biegnie od dnia zakończenia budowy budynku”.

Maciej Szulikowski

radca prawny i partner zarządzający

M. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna