Kategorie

Uproszczenie i przyspieszenie postępowania sądowego - nowelizacja kpc

Uproszczenie i przyspieszenie postępowania sądowego - nowelizacja kpc / Fot. Fotolia
Uproszczenie i przyspieszenie postępowania sądowego - nowelizacja kpc / Fot. Fotolia
W dniu 27 października 2014 r. weszła w życie nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego. Głównym celem nowelizacji jest wprowadzenie rozwiązań, które mają przyczynić się do uproszczenia i przyspieszenia postępowania sądowego w sprawach cywilnych.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1296)

Reklama

Jedną z najistotniejszych zmian wynikających z nowelizacji jest wprowadzenie możliwości sporządzania ustnych uzasadnień orzeczeń sądu. Tego rodzaju uzasadnienie ma powstawać poprzez jego wygłoszenie przez przewodniczącego składu orzekającego, po ogłoszeniu sentencji wyroku i jego jednoczesne zamieszczenie w protokole elektronicznym. Z tego względu sporządzenie uzasadnienia w formie ustnej jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy przebieg posiedzenia utrwalany jest za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk. Sporządzenie ustnego uzasadnienia nie jest jednak w takim przypadku obligatoryjne. Ponadto wygłoszenie uzasadnienia jest niedopuszczalne w przypadku zgłoszenia tzw. zdania odrębnego (innymi słowy odmiennego stanowiska) w stosunku do wydanego wyroku. Sędzia może też zaniechać wygłoszenia uzasadnienia jeżeli sprawa była rozpoznawana przy drzwiach zamkniętych.

Reklama

Jeśli chodzi o treść uzasadnienia ustnego, zgodnie z nowelizacją powinna ona obejmować te same elementy, jakie przepisy wymagają w odniesieniu do uzasadnienia pisemnego. Z uwagi zaś na to, że wskutek wygłoszenia uzasadnienia od razu zostaje podany do wiadomości cały przyjęty przez sąd tok rozumowania, w przypadku tej formy uzasadnienia, sędzia przewodniczący nie podaje już odrębnie zasadniczych powodów rozstrzygnięcia, jak ma to miejsce, kiedy uzasadnienie sporządza się na piśmie.

Istotne znaczenie mają także postanowienia nowelizacji dotyczące doręczania uzasadnień ustnych. Stosownie do tych regulacji, jeśli uzasadnienie zostało wygłoszone, strona postępowania może, tak samo jak w przypadku pisemnych uzasadnień, zgłosić w terminie tygodniowym od dnia ogłoszenia lub doręczenia sentencji wyroku, wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. W takim zaś przypadku, stronie doręcza się wyrok wraz z transkrypcją uzasadnienia i jest to równoznaczne z doręczeniem wyroku z uzasadnieniem. W rezultacie dopiero od tego momentu płynie np. termin na złożenie ewentualnego środka zaskarżenia. Zgodnie przy tym ze zmianami, które nowelizacja wprowadziła do ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity: Dz. U. 2014 r. poz. 1025, ze zm.), opłata od wniosku o wydanie na podstawie akt zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku z przebiegu posiedzenia wynosi 15 złotych za zapis. Dodatkowo należy zaznaczyć, że możliwość wygłaszania uzasadnień i doręczania ich transkrypcji została przewidziana tak w postępowaniu przed sądem I instancji jak i w postępowaniu apelacyjnym.

Zmiany w postępowaniu cywilnym od 2015 roku

Nowelizacja przewidziała także kilka zmian dotyczących wyłącznie postępowania apelacyjnego. W tym zakresie wprowadzona została m.in. możliwość zrezygnowania z przedstawiania sprawozdania dotyczącego stanu rozpatrywanej sprawy, w tym zarzutów i wniosków apelacyjnych, które jak dotąd jeden z sędziów składu orzekającego obligatoryjnie dokonywał po wywołaniu sprawy. Obecnie z takiego sprawozdania można zrezygnować za zgodą obecnych stron albo w przypadku ich niestawiennictwa, chyba że rozprawa odbywa się z udziałem publiczności.

Kolejne zmiany w zakresie postępowania apelacyjnego dotyczą zasad sporządzania uzasadnienia wyroku sądu apelacyjnego. Warto wobec tego przypomnieć, że takie uzasadnienie jest co do zasady sporządzane przez sąd z urzędu. Jedyny jak dotąd wyjątek dotyczył zaś sytuacji, gdy apelacja została oddalona, kiedy to uzasadnienie sporządzane jest na żądanie strony. W obecnym stanie prawnym również w sytuacji wydania przez sąd apelacyjny wyroku zmieniającego, jego uzasadnienie jest sporządzane na wniosek strony. Ponadto nowelizacja przewidziała możliwość sporządzenia przez sąd drugiej instancji uzasadnienia obejmującego jedynie uzasadnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Takie uproszczone uzasadnienie może być sporządzone, gdy sąd drugiej instancji nie prowadził postępowania dowodowego ani nie zmienił ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji, a w apelacji nie zgłoszono zarzutów dotyczących tych ustaleń. Warto zaznaczyć, że do tej pory możliwość sporządzenia uproszczonego uzasadnienia istniała wyłącznie w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym.

Nowelizacja wprowadziła też zmiany dotyczące treści protokołu pisemnego sporządzanego wraz z zapisem elektronicznym, czyli tzw. protokołu skróconego. W tym zakresie ustalono, że poza elementami, które dotychczas należało umieszczać w protokole skróconym, możliwe jest zamieszczenie w nim także wniosków i twierdzeń stron, streszczenia wyników postępowania dowodowego oraz innych okoliczności istotnych dla przebiegu posiedzenia. Jednocześnie, wzorem regulacji dotyczących protokołu pisemnego, ustawodawca dopuścił możliwość powoływania się w protokole skróconym na pisma przygotowawcze, zamiast wskazywania wniosków i twierdzeń stron. Na podstawie nowelizacji przekazano także przewodniczącemu składu orzekającego uprawnienie do zarządzania sporządzania transkrypcji części protokołu elektronicznego; do tej pory uprawnienie to przysługiwało prezesowi sądu działającemu na wniosek przewodniczącego składu.

Nowelizacja dopuściła też zamieszczanie osnowy ugody sądowej nie tylko w protokole posiedzenia, ale także w odrębnym dokumencie stanowiącym część protokołu. Sporządzenie takiego odrębnego dokumentu jest przy tym możliwe zarówno w przypadku utrwalania przebiegu posiedzenia w protokole pisemnym jak i elektronicznym, niezależnie od tego czy ugoda została zawarta w postępowaniu pojednawczym, w trakcie rozprawy czy w postępowaniu przed sądem polubownym.

Przesłanki wydania wyroku zaocznego w postępowaniu cywilnym

Ponadto z dniem 27 marca 2015 r. wejdą w życie przewidziane w nowelizacji zmiany dotyczące zakresu i formy udostępniania akt sprawy zgromadzonych w toku postępowania sądowego. W tym zakresie wprowadzona zostanie możliwość udostępniania treści protokołów i pism w postaci elektronicznej również za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Poza tym obok dotychczasowego uprawnienia stron i uczestników postępowania do otrzymywania z akt sprawy zapisu dźwięku, nowe przepisy przewidują możliwość otrzymywania zapisu obrazu i dźwięku. Jednocześnie zastrzeżono jednak, że jeżeli wydaniu zapisu obrazu i dźwięku sprzeciwia się ważny interes publiczny lub prywatny lub też posiedzenie odbyło się przy drzwiach zamkniętych, z akt sprawy będzie wydawany tylko zapis dźwięku.

Podsumowując nowelizacja wprowadziła liczne zmiany, które zgodnie z zamierzeniem ustawodawcy mają przyczynić się do uproszczenia i przyspieszenia postępowania sądowego w sprawach cywilnych. Jedną z takich doniosłych zmian jest nowa instytucja tzw. „wygłoszenia uzasadnienia”, która umożliwia sporządzanie ustnych uzasadnień orzeczeń, utrwalanych w protokole elektronicznym. Pomimo przyjętych przez ustawodawcę założeń, część opinii wątpi jednak, czy zmiana ta rzeczywiście uprości i przyspieszy pracę sądu. Zauważa się bowiem, że sąd i tak będzie musiał przygotować treść uzasadnienia na piśmie, aby móc je następnie wygłosić. To zaś może w praktyce wydłużyć okres oczekiwania na rozstrzygnięcie. Z drugiej jednak strony, co słusznie podnoszą zwolennicy nowej instytucji, dzięki wygłoszeniu uzasadnienia, strony postępowania będą mogły poznać całe umotywowanie rozstrzygnięcia, zanim jeszcze zostanie im doręczone uzasadnienie, a zatem zanim zacznie płynąć termin na ewentualne złożenie środka zaskarżenia. To zaś da stronom postępowania dodatkowy czas na przygotowanie argumentacji na potrzeby ewentualnego środka zaskarżenia. Niebawem przekonamy się, jak wprowadzone rozwiązania będą funkcjonowały w praktyce i czy związany z nimi zamierzony cel zostanie osiągnięty.


Podyskutuj o tym na naszym FORUM

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Źródło: M. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    4 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Program motywacyjny opcji menedżerskich jako finansowy katalizator w okresie pandemii

    Koszty oraz specyfika programu motywacyjnego opcji na akcje i warrantów subskrypcyjnych - wycena opcji menedżerskich zgodnie z MSSF 2.

    Ulga na zabytki w PIT i ryczałcie od 2022 roku

    Ulga na zabytki. Od 2022 r. ma zostać wprowadzona nowa ulga podatkowa dla podatników podatku PIT (płacących podatek wg skali podatkowej i 19% stawki podatku) oraz podatników ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, będących właścicielami lub współwłaścicielami zabytków nieruchomych (zabytkowych nieruchomości wpisanych do rejestru lub ewidencji zabytków). Odliczone od dochodu (przychodu - w przypadku ryczałtu) będą mogły być wydatki na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane (także wpłaty na fundusz remontowy wspólnoty mieszkaniowej lub spółdzielni mieszkaniowej) dotyczące ww. zabytkowej nieruchomości. Odliczeniu będą mogły podlegać także wydatki na odpłatne nabycie ww. zabytkowej nieruchomości - pod warunkiem, że podatnik poniósł na ten zabytek wydatek o charakterze remontowo-konserwatorskim. Ulga na zabytki jest przewidziana w projekcie (z 26 lipca br.) nowelizacji wielu ustaw podatkowych (w tym ustawy o PIT), przygotowanego w ramach tzw. Polskiego Ładu. Nowe przepisy mają obowiązywać od 1 stycznia 2022 r., tak jak większość innych zmian w PIT.

    Podatek dochodowy: co można wliczyć w firmowe koszty?

    Wrzucić w koszty, czy nie wrzucić? Oto jest pytanie, które zadaje sobie każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą. Odpowiedź ma niebagatelne znaczenie, bo decyduje o wysokości podatku dochodowego. Poza tym nieprawidłowe zakwalifikowanie wydatku może narazić przedsiębiorcę na kłopoty z urzędem skarbowym.

    Polski Ład. Nowe ulgi podatkowe

    Ulgi podatkowe Polskiego Ładu. Wsparcie od fiskusa dostaną sponsorzy przekazujący pieniądze na sport, kulturę i naukę, a także kupujący zabytki. Preferencje mają sprzyjać również rozwojowi firm i ekspansji na nowe rynki.

    Wspólne rozliczenie PIT - zmiany od 2022 roku

    Wspólne rozliczenie PIT. Przygotowany w ramach tzw. Polskiego Ładu projekt (z 26 lipca br.) nowelizacji wielu ustaw podatkowych (w tym ustawy o PIT) przewiduje m.in. istotne zmiany w zakresie wspólnego rozliczenia podatku dochodowego przez małżonków oraz osób samotnie wychowujących dzieci. Nowe przepisy mają obowiązywać od 1 stycznia 2022 r., tak jak większość innych zmian w PIT.

    Czynności opodatkowane PCC a zwolnienie z VAT

    Opodatkowanie PCC a VAT. Jakie są skutki zwolnienia z podatku VAT jednej ze stron czynności cywilnoprawnej dla jej opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

    Dział podatkowy w firmie - 6 globalnych trendów

    Dział podatkowy w firmie. Działy podatkowe mogą odegrać strategiczną rolę w procesie transformacji biznesowej. Zdaniem połowy liderów działów podatkowych pandemia zwiększyła produktywność pracowników. Na podstawie rozmów z liderami działów podatkowych, eksperci Deloitte wyróżnili sześć trendów, które będą definiować pracę specjalistów podatkowych i finansowych.

    Nowe Prawo własności przemysłowej - szykują się duże zmiany

    Prawo własności przemysłowej. Zmiany w zakresie zgłaszania wzorów użytkowych, ochrony wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i wynalazków przewiduje projekt (UD263) nowego Prawa własności przemysłowej, który został opublikowany w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Projekt ten jest przygotowywany w Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii i ma zostać przyjęty przez rząd w IV kwartale 2021 roku.

    Polski Ład - co się zmieni w podatkach?

    Polski Ład - zmiany w podatkach. Przedstawiamy raport nt. podatkowych zmian w Polskim Ładzie, przygotowany przez prof. Adama Mariańskiego, przewodniczącego Krajowej Rady Doradców Podatkowych. Profesor Adam Mariański analizuje w nim projekt zmian przepisów podatkowych i wskazuje które z proponowanych przez Ministerstwo Finansów rozwiązań są korzystne dla podatników, a które doprowadzą do zwiększenia obciążeń podatkowych i pogłębienia się nierówności.

    Abolicja podatkowa dla firm wracających z zagranicy

    W ramach Nowego Ładu rząd zapowiada wprowadzenie amnestii fiskalnej dla przedsiębiorców wracających do Polski z zagranicy. Od lipca do końca roku 2022 będzie można zgłosić osiągnięty w przeszłości dochód, który nie został opodatkowany. Rząd zapewnia przedsiębiorców, że gdy wrócą do Polski z majątkiem i dochodami, nie będą ścigani za unikanie opodatkowania.

    Opodatkowanie VAT usługi najmu świadczonej na rzecz unijnego kontrahenta

    VAT od najmu. O ile w przypadku świadczenia usług najmu nieruchomości na rzecz podatnika mającego siedzibę na terenie Polski ulega wątpliwości, że usługa ta podlega opodatkowaniu w Polsce, o tyle takie wątpliwości pojawiają się często w przypadku świadczenia ww. usług na rzecz podmiotów mających siedzibę prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium UE.

    Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych

    Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Krajowa Administracja Skarbowa od początku epidemii COVID-19 wydała już około 90 tys. decyzji o przyznaniu ulg na łączną kwotę ok. 8,1 mld zł.

    Co wchodzi w skład ksiąg rachunkowych?

    Księgi rachunkowe. Z jakich elementów składają się księgi rachunkowe? Jak prowadzić konta księgi głównej oraz konta ksiąg pomocniczych? Co powinno zawierać zestawienie obrotów i sald?

    Zwrot akcyzy zawartej w cenie paliwa rolniczego -zmiany od 2022 roku

    Zwrot akcyzy od paliwa rolnikom 2022. Rada Ministrów przyjęła 30 lipca projekt nowelizacji ustawy o zwrocie akcyzy zawartej w cenie paliwa rolniczego. Nowe przepisy zwiększą m.in. limit oleju napędowego, zużywanego na 1 ha upraw rolnych.

    Wzrost otwartych postępowań restrukturyzacyjnych

    Restrukturyzacja przedsiębiorstw. Gospodarka z nadziejami, ale firmy wciąż mają problemy. Rynek restrukturyzacyjny odnotował bezprecedensowy wskaźnik otwartych postępowań na poziomie 460 w kwartale.

    Zasady opodatkowania nieruchomości komercyjnych

    Podatek od nieruchomości komercyjnych. Kto podlega opodatkowaniu? Co stanowi podstawę opodatkowania? Kiedy przysługuje zwolnienie z podatku od nieruchomości komercyjnych?

    Jak rząd powinien wspierać biznes - rekomendacje AICPA® i CIMA®

    Jak rząd powinien wspierać biznes. Association of International Certified Professional Accountants, reprezentujące AICPA & CIMA, wzywa polski rząd do podjęcia dalszych kroków w zakresie wspierania odbudowy gospodarczej w Polsce poprzez wdrażanie programów dla sektora MŚP w obszarze cyfryzacji i nowych technologii, wzmacnianie kluczowych zasobów Polski, takich jak wysoko wykwalifikowana pula talentów oraz wspieranie przedsiębiorstw w ich dążeniach do zrównoważonego rozwoju. Sugestie oraz rekomendacje dotyczące dalszego wsparcia przez polski rząd biznesu i rozwoju przemysłu zostały opracowane czerpiąc z szerokiego doświad¬czenia i dogłębnej, specjalistycznej wiedzy członków Instytutu Rachunkowości Zarządczej CIMA w Polsce.

    Zasady rozliczania kryptowalut w PIT

    Kryptowaluty a PIT. W ostatnich latach inwestycje w kryptowaluty rozwijają się bardzo dynamicznie. Już nie tylko bitcoin, ale dziesiątki innych walut wirtualnych pojawiają się na portalach inwestycyjnych. Warto przyjrzeć się jak wyglądają podstawowe zasady podatkowego rozliczenia dochodu z obrotu krytpowalutami.

    Podatki 2022 - co nowego dla firm?

    Podatki 2022 - co nowego dla firm? W przedstawionym przez rząd projekcie zmian w systemie podatkowym pozytywnie ocenić można m. in. rozszerzenie estońskiego CIT, zmiany w VAT i koncepcję spółki holdingowej. Projekt przewiduje też jednak szereg niekorzystnych rozwiązań i firmy będą musiały liczyć się ze wzrostem obciążeń - oceniają eksperci z KPMG. Wprowadzanie fundamentalnych zmian w systemie w tak krótkim czasie, w warunkach pandemii, niepokoi biznes.

    Likwidacja odliczenia składki zdrowotnej od podatku

    Składka zdrowotna. Jedną z najważniejszych dla osób prowadzących działalność gospodarczą zmian, zaplanowanych w Polskim Ładzie, jest likwidacja możliwości odliczenia zapłaconej składki zdrowotnej od podatku – wynika z analizy przygotowanej przez doradców podatkowych z Kancelarii Ożóg Tomczykowski.

    Stawka 5% VAT dla dostaw towarów na wynos

    Stawka VAT - jedzenie na wynos. W sprawach toczących się przy udziale Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach w sprawach połączonych I FSK 1290/18, I FSK 1678/18, I FSK 1461/18, I FSK 1749/18, I FSK 1516/18, I FSK 1649/18 wskazał, że dla dostaw towarów na wynos zastosowanie znajduje stawka 5% VAT.

    Upadłości i restrukturyzacje firm w 2021 roku

    Upadłości i restrukturyzacje firm. W pierwszej połowie 2021 r. sądy ogłosiły upadłość wobec 201 firm. 36 proc. z nich było notowanych w Krajowym Rejestrze Długów już rok przed ogłoszeniem upadłości przez sąd, a w dniu bankructwa 58 proc. Znacznie większa liczba przedsiębiorstw została objęta postępowaniem restrukturyzacyjnym - aż 1064.

    Opłata koncesyjna dla magazynów energii i zmiana opłaty dla offshore

    Wysokość opłat koncesyjnych dla magazynowania energii elektrycznej oraz zmiana wysokości opłaty koncesyjnej na wytwarzanie energii w morskich farmach wiatrowych zostanie uregulowana w III kwartale br.; nastąpi to w rozporządzeniu Rady Ministrów - wynika z wykazu prac legislacyjnych i programowych rządu.

    VAT e-commerce - nowe regulacje podatkowe w transgranicznej sprzedaży

    VAT e-commerce. Pakiet e-commerce to nic innego, jak szereg zmian w ustawie o podatku od towarów i usług w międzynarodowym handlu elektronicznym i imporcie w relacjach B2C. Adresowany jest do przedsiębiorców, którzy dokonują transgranicznych dostaw towarów i świadczą transgraniczne usługi unijnym konsumentom w transakcjach B2C.

    Uwalnianie pieniędzy z rachunku VAT w 2021 roku

    Uwalnianie pieniędzy z rachunku VAT. W pierwszych sześciu miesiącach 2021 r. wpłynęło prawie 20% mniej wniosków o uwolnienie środków zgromadzonych na rachunku VAT w porównaniu z analogicznym okresem ub.r. Jednak z danych resortu finansów wynika, że zgodzono się uwolnić kwotę prawie 80% większą niż wcześniej. W analizowanych okresach wydano niemal po tyle samo odmów. Ale w tym roku zablokowano znacznie więcej środków. Ostatnio negatywne postanowienia dotyczą głównie wnioskodawców bez wiodącego PKD.