Zarówno ustawa, jak i dyrektywa wymagają, aby warunkiem niezbędnym do uznania danego podmiotu za podatnika podatku VAT była jego działalność jako producenta, handlowca, usługodawcę, pozyskującego zasoby naturalne, rolnika czy wykonującego wolny zawód.

Zatem jeśli dana czynność wykonywana jest poza tym zakresem, to z tytułu jej wykonania dany podmiot nie może być uznany za podatnika VAT. Nie ma przy tym znaczenia, że czynność tę wykonał jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania jej w sposób częstotliwy czy też wielokrotnie.

Jakie stanowisko reprezentują sądy administracyjne

Sądy administracyjne przemawiają na korzyść podatnika. Potwierdzeniem tego jest wyrok NSA z 29 października 2007 r. (sygn. akt I FPS 3/07).

NSA podkreślił, że: "Zwłaszcza w przypadku działalności gospodarczej w zakresie handlu zamiar częstotliwego wykonywania czynności ujawniony być musi już w momencie nabycia towaru, a nie w momencie jego sprzedaży. Nie można bowiem pominąć, że pod pojęciem >handel< należy rozumieć dokonywanie w sposób zorganizowany zakupów towarów w celu ich odsprzedaży .(...) jasno zaakcentował to ETS w orzeczeniu w sprawie C-291/92 pomiędzy Finanzamt Ülzen a Dieter Armbrecht, stwierdzając, że nawet jeśli podatnik w rozumieniu Dyrektywy sprzedaje majątek, którego część przeznaczył na cele inne niż związane z prowadzoną działalnością (usługową), i którą to część zarezerwował na cele prywatne, w odniesieniu do sprzedaży tej części nie występuje on jako podatnik, a transakcja taka nie podlega opodatkowaniu. (...) warunkiem sine qua non uznania, że dany podmiot działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług jest ustalenie, że działa on jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik lub jako osoba wykonująca wolny zawód. Ani więc formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, ani okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do tej konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług".

W Państwa przypadku nie należy opodatkowywać sprzedaży działek. Podatkiem VAT nie będzie bowiem objęta dostawa działek budowlanych realizowana przez osoby fizyczne. Tym bardziej że jest to sprzedaż prywatnego majątku osobistego, ponieważ grunt nie został nabyty w ramach działalności w celu jego późniejszego zbycia.

• art. 5 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 74, poz. 444

• art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej - Dz.U. UE L Nr 347, poz. 1; ost.zm. Dz.U. UE z 2007 r. Nr 346, poz. 21

Magdalena Jabłecka

ekspert w zakresie VAT