Aleksander Zawadzki

Wspólnoty mieszkaniowe działają na podstawie ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (uowl). Zgodnie z art. 29 uowl wspólnoty mieszkaniowe nie mają obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych według ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (uor). Przywołany artykuł określa jedynie, że zarząd lub zarządca, któremu powierzono zarząd nieruchomością wspólną, jest obowiązany prowadzić dla każdej nieruchomości wspólnej, określoną przez wspólnotę mieszkaniową, ewidencję pozaksięgową kosztów zarządu nieruchomością wspólną oraz zaliczek uiszczanych na pokrycie tych kosztów, a także rozliczeń z innych tytułów na rzecz nieruchomości wspólnej. Wyjątkiem są tutaj wspólnoty, w których zarząd nieruchomością wspólną powierzono jednostce działającej na zasadach prawa budżetowego.

W związku z tym wspólnot mieszkaniowych nie dotyczą również przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 listopada 2001 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości dla niektórych jednostek niebędących spółkami handlowymi, nieprowadzących działalności gospodarczej (rnpdg).

Minimalne wymagania ewidencyjne wspólnot mieszkaniowych polegają więc na:

• ewidencji kosztów zarządu nieruchomością,

• ewidencji zaliczek uiszczanych na pokrycie tych kosztów,

• ewidencji rozliczeń z innych tytułów na rzecz nieruchomości wspólnej.

Wszystkie wymienione ewidencje mogą być prowadzone w sposób pozaksięgowy (to znaczy niekoniecznie za pomocą ksiąg rachunkowych prowadzonych zgodnie z uor).

Dwa raporty

Przepisy nie precyzują, w jakiej formie i jaką zawartością merytoryczną powinno charakteryzować się sprawozdanie finansowe z działalności wspólnoty. Artykuł 30 uowl określa jedynie, że zarząd lub zarządca, któremu powierzono zarząd nieruchomością wspólną, jest obowiązany:

1) dokonywać rozliczeń przez rachunek bankowy,

2) składać właścicielom lokali roczne sprawozdanie ze swojej działalności,

3) zwoływać zebranie ogółu właścicieli co najmniej raz w roku, nie później niż w pierwszym kwartale każdego roku.

Ustawa nie określa zakresu informacji ujawnianych właścicielom lokali, jest on więc dowolny i powinien być ustalony przez członków wspólnoty.

W zakresie informacji o kosztach można posiłkować się art. 14 uowl, który określa składowe kosztów zarządu nieruchomością wspólną. Są to w szczególności:

• wydatki na remonty i bieżącą konserwację,

• opłaty za dostawę energii elektrycznej i cieplnej, gazu i wody, w części dotyczącej nieruchomości wspólnej, oraz opłaty za antenę zbiorczą i windę,

• ubezpieczenia, podatki i inne opłaty publicznoprawne, chyba że są pokrywane bezpośrednio przez właścicieli poszczególnych lokali,