Pierwsza metoda polega na przemnożeniu ceny brutto, w zależności od stosowanej stawki VAT, odpowiednio przez 18,03% (22%) albo przez 6,54% (7%) lub przez 2,91% (3%). Otrzymany w ten sposób wynik traktowany jest jako kwota podatku należnego zawartego w kwocie brutto. Druga odmiana polega na przemnożeniu wartości brutto odpowiednio przez 22/122, 7/107, 3/103.

Poznaj zmiany w VAT, które obowiązują od 1 stycznia 2010 r.>>

Stosowanie pierwszej odmiany metody "w stu" daje jednak niedokładne wyniki. Uzyskanie dokładnego (a w konsekwencji - bardziej prawidłowego) wyniku jest możliwe dzięki zastosowaniu drugiej metody, czyli przemnożeniu kwoty brutto przez:

• 22/122 (w celu ustalenia kwoty podatku) oraz przez 100/122 (w celu ustalenia podstawy opodatkowania, czyli ceny netto) - w przypadku towarów opodatkowanych stawką 22%,

• 7/107 (w celu ustalenia kwoty podatku) oraz przez 100/107 (w celu ustalenia podstawy opodatkowania, czyli ceny netto) - w przypadku towarów opodatkowanych stawką 7%,

• 3/103 (w celu ustalenia kwoty podatku) oraz przez 100/103 (w celu ustalenia podstawy opodatkowania, czyli ceny netto) - w przypadku towarów opodatkowanych stawką 3%.

Stosowanie metody "w stu" konieczne jest w każdym przypadku, gdy podatnikowi znana jest jedynie cena brutto dostarczanego towaru lub świadczonej usługi.

PRZYKŁAD

Podatnik prowadzi sklep ze sprzętem RTV. W ofercie ma m.in. telewizor za kwotę 1500 zł netto, tj. 1830 zł brutto (kwota VAT - 330 zł). Do podatnika zgłosił się klient z propozycją zakupu tego telewizora za kwotę 1750 zł brutto. W tej sytuacji w celu ustalenia ceny netto oraz kwoty VAT podatnik musi posłużyć się metodą "w stu". Dzięki niej wie, że cena netto dostawy telewizora wyniesie 1434,43 zł (1750 zł x 100/122), natomiast VAT - 315,57 zł (1750 zł x 22/122).

Korzystanie z metody "w stu" konieczne jest w szczególności w przypadku świadczenia usług turystyki oraz dostaw towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich oraz antyków, opodatkowanych według procedury marży, tj. gdy podstawą opodatkowania jest marża netto (art. 119 ust. 1 oraz art. 120 ust. 4 ustawy o VAT).

PRZYKŁAD

Podatnik prowadzi komis samochodowy. Kwota nabycia sprzedawanego przez niego samochodu wyniosła 24 000 zł, natomiast całkowita kwota, którą zapłacił nabywca samochodu - 29 900 zł. Oznacza to, że marża brutto wyniosła 5900 zł. W tej sytuacji zastosowanie metody "w stu" pozwoli ustalić marżę netto w wysokości 4836,07 zł (5900 zł x 100/122) oraz VAT w wysokości 1063,93 zł (5900 zł x 22/122).

WAŻNE!

Korzystanie z metody "w stu" konieczne jest w przypadku świadczenia usług turystyki oraz dostaw towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich oraz antyków, opodatkowanych według procedury marży, tj. gdy podstawą opodatkowania jest marża netto.

Korzystanie z metody "w stu" konieczne jest również w przypadku czynności podlegających opodatkowaniu VAT, co do zasady, według stawki 0%, jeśli podatnik nie otrzyma na czas dokumentów uprawniających do zastosowania tej stawki. Chodzi przede wszystkim o dostawy towarów stanowiące eksport towarów (art. 41 ust. 7 oraz art. 41 ust. 11 w zw. z art. 41 ust. 7 ustawy o VAT) oraz wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów (art. 42 ust. 12 ustawy o VAT).

Jak bowiem czytamy w postanowieniu Naczelnika Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu z 5 grudnia 2006 r. (sygn. ZP/443-210/06, publ. http://sip.mf.gov.pl/sip/), (...) kwotę otrzymaną w zamian za towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów albo eksportu towarów należy traktować jako kwotę należną, a więc kwotę brutto zawierającą w sobie podatek należny. Taka wykładnia przepisu prowadzi z kolei do wniosku, iż w stanie faktycznym opisanym przez Wnioskującą metoda "w stu" jest metodą właściwą dla obliczenia podatku należnego.

Więcej na temat stosowania metody "w stu" znajdziesz w Internetowym Serwisie Księgowego w artykule Kiedy należy stosować metodę "w stu"

• art. 29, art. 41 ust. 7 i 11, art. 42 ust. 12, art. 83, art. 119 ust. 1, art. 120 ust. 4 oraz art. 129 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 215, poz. 1666

• § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z 24 grudnia 2009 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 224, poz. 1799

Tomasz Krywan

doradca podatkowy