Czy szybsza amortyzacja auta się opłaca

Jest sposób na szybszą wymianę firmowych aut. Zgodnie z normalną procedurą przedsiębiorca, kupując samochód, zalicza jego wartość do kosztów uzyskania przychodów w ciągu pięciu lat, po 20 proc. rocznie. Jednak czasami proces amortyzacji można przyspieszyć. Będzie tak przy intensywnym wykorzystywaniu auta w firmie lub gdy kupiony samochód jest używany bądź ulepszony. Skorzystanie z przyspieszonej amortyzacji będzie korzystne zwłaszcza dla przedsiębiorców, u których amortyzacja pojazdów stanowi istotny element kosztów. Pozwoli bowiem zaoszczędzić na podatkach.

Wybór indywidualny

Podstawowa stawka amortyzacyjna, stosowana dla samochodów osobowych, wynosi rocznie 20 proc. Oznacza to - jak wyjaśnił Mateusz Stańczyk, konsultant w Zespole Doradztwa Podatkowego Accreo Taxand - że samochody wykorzystywane na potrzeby prowadzonej działalności w większości przypadków amortyzowane będą na przestrzeni pięciu lat. W odniesieniu do niektórych sytuacji ustawodawca przewidział możliwość przyspieszenia tego procesu.

- W pierwszej kolejności jest to dopuszczalne, gdy dany samochód wykorzystywany jest bardziej intensywnie w stosunku do warunków przeciętnych albo gdy wymaga szczególnej sprawności technicznej. Wówczas podlegać może amortyzacji nawet przy zastosowaniu współczynnika amortyzacji 1,4. Oznacza to, że maksymalna stawka amortyzacyjna wynosiłaby 28 proc. rocznie, a minimalny okres amortyzacji to trzy lata i siedem miesięcy - podkreślił Mateusz Stańczyk.

Jednocześnie dodał, że, niestety, jedynie druga z możliwości (wymaganie szczególnej sprawności technicznej) została zdefiniowana przez ustawodawcę. Zachodzi ona m.in. wtedy, gdy samochody używane są w pracy na trzy zmiany, mimo że nie działają ze swej istoty w ruchu ciągłym. Z uwagi na to, że ustawodawca nie przybliżył, co rozumie przez pojęcie ponadprzeciętnej intensywności wykorzystywania, każdy przypadek będzie musiał podlegać indywidualnej ocenie.

- Inną możliwością przyspieszenia amortyzacji jest zastosowanie indywidualnych stawek amortyzacyjnych. Jest to możliwe jedynie w przypadku, gdy nabyte przez podatnika samochody wypełniają ustawową definicję samochodów używanych lub ulepszonych - wyjaśniał Mateusz Stańczyk.

Dodał, że przez używane należy rozumieć samochody, które przed nabyciem były wykorzystywane przez co najmniej sześć miesięcy. Natomiast za ulepszone uznaje się samochody, na które podatnik, przed wprowadzeniem ich do ewidencji, poniósł wydatki większe lub równe 20 proc. ich wartości początkowej.

- W razie spełnienia przynajmniej jednej z tych przesłanek, podatnik może zastosować wybraną przez siebie stawkę amortyzacyjną, jednak minimalny okres amortyzacji nie może być krótszy niż 30 miesięcy - maksymalna roczna stawka amortyzacyjna to 40 proc. - podkreślał nasz rozmówca.

Zgodnie z art. 16j ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.; dalej ustawa o CIT), wybór indywidualnej stawki amortyzacyjnej może nastąpić jedynie przed wprowadzeniem danego samochodu do ewidencji.

Planowanie podatkowe

Paweł Toński, menedżer w Zespole Doradztwa Podatkowego Accreo Taxand, uważa, że przepisy pozwalające skorzystać z przyspieszonej amortyzacji samochodów w firmie mogą być dobrym sposobem na planowanie podatkowe.

- Nabycie auta po sześciu miesiącach jego używania pozwala na uznanie go za używane i zastosowanie amortyzacji przyspieszonej - stawka maksymalna dwa razy wyższa od podstawowej. To rozwiązanie jest szczególne godne polecenia dla podatników działających w ramach grupy kapitałowej, gdzie swoboda przeprowadzania transakcji oraz pewność co do jakości kupowanego używanego auta będą niewątpliwie znacznie większe. W każdym przypadku przy wyborze takiej opcji należy szczególną uwagę zwrócić na kwestię udokumentowania wcześniejszego używania samochodu przez co najmniej sześć miesięcy. Posiadane dokumenty powinny wskazywać na faktyczne używanie, a nie tylko datę produkcji czy pierwszej rejestracji samochodu - radził Paweł Toński.

Wskazał także, że przy zakupie nowych samochodów można rozważyć jego ulepszenie. Wartość wyposażenia dodatkowego (np. klimatyzacja, radio, zestaw głośnomówiący) możliwego do wykonania po zakupie samochodu może, w autach średniej klasy, stanowić ponad 20 proc. wartości pojazdu, a tym samym umożliwić skorzystanie ze stawki podwyższonej dla aut ulepszonych. Ważne jednak, aby ulepszeń dokonać po zakupie i przed wprowadzeniem pojazdu do ewidencji.

- Należy również pamiętać, że przyspieszoną amortyzację stosuje się do środków trwałych po raz pierwszy wprowadzonych do ewidencji danego podatnika. Tym samym leasing zwrotny i inne podobne rozwiązania prowadzące do powtórnego wprowadzenia samochodu do ewidencji danego podmiotu nie umożliwią skorzystania z tej opcji - dodał Paweł Toński.

Przygotowania do kontroli

Przedsiębiorca, który decyduje się na skorzystanie z przyspieszonej amortyzacji samochodu w firmie, może spodziewać się, że w razie kontroli podatkowej poprawność jej stosowania stanie się przed- miotem zainteresowania ze strony organów podatkowych. Nie można wykluczyć, że fiskus uważniej zanalizuje rozliczenia takiego przedsiębiorcy. Jak zatem przygotować się do takiej kontroli?

Hanna Filipczyk, menedżer w Zespole Doradztwa Podatkowego Accreo Taxand odpowiedziała, że, po pierwsze, należy mieć dowody potwierdzające, że zachodzą odpowiednie przesłanki zastosowania wyższych stawek amortyzacyjnych.

- Przykładowo, w przypadku przyspieszonej amortyzacji samochodów używanych należy mieć dowód, że upłynął wymagany sześciomiesięczny okres ich wykorzystywania przed nabyciem. Może nim być np. zawarte w umowie oświadczenie sprzedającego - twierdzi ekspert. Dodaje, że w przypadku zastosowania stawek podwyższonych wynikających z art. 16i ustawy o CIT należy natomiast mieć dowody, że samochody wykorzystywane są bardziej intensywnie w stosunku do warunków przeciętnych lub wymagają szczególnej sprawności technicznej, np. dowody pracy pojazdów w systemie trójzmianowym.

- Należy pamiętać, że zgodnie art. 16h ust. 2 ustawy o CIT, raz wybrana metoda amortyzacji powinna by stosowana przez cały jej okres. Choć poprawność takiego podejścia budzi wątpliwości, ustalenie tzw. stawek indywidualnych z art. 16j ustawy o CIT jest traktowane przez administrację skarbową, jak i sądy administracyjne, jako stosowanie odrębnej metody amortyzacji. Dlatego też względy ostrożności przemawiają za uznaniem, że podatnik, który rozpoczął amortyzację samochodów używanych przy zastosowaniu stawek podstawowych, nie może ich już skorygować na indywidualne według art. 16j ustawy o CIT - podsumowała Hanna Filipczyk.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.
Jak najkorzystniej amortyzować firmowe auto

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

OPINIE EKSPERTÓW ACCREO TAXAND

Mateusz Stańczyk, konsultant

Im większa flota samochodowa, tym bieżące oszczędności związane z przyspieszoną amortyzacją będą bardziej odczuwalne. Należy jednak zawsze brać pod uwagę oczekiwany wynik podatkowy spółki. Jeżeli bowiem w danym roku podatkowym przewidywana jest strata, nie ma potrzeby przyspieszania procesu amortyzacji, jako że efektem takiego zabiegu będzie jedynie powiększenie tej straty, a nie zminimalizowanie obciążenia podatkowego.

Paweł Toński, menedżer

Przyspieszona amortyzacja może stanowić element planowania podatkowego, zwłaszcza dla podatników, u których amortyzacja samochodów stanowi istotny element kosztów. Należy oczywiście pamiętać, że możliwość ta nie oznacza rozpoznania łącznie większej kwoty kosztów - szybsza amortyzacja obecnie, to niższe lub brak kosztów w przyszłości.

Hanna Filipczyk, menedżer

Przygotowując się do kontroli podatkowej w zakresie przyspieszonej amortyzacji warto przede wszystkim zwrócić uwagę na podstawowe reguły rozpoznawania tego typu kosztów. Znajdą tu zastosowanie m.in. zasady ogólne: ewidencja środków trwałych powinna być prowadzona zgodnie z przepisami ustawy o CIT. Tylko bowiem odpisy dokonane w zgodzie z ustawą i wynikające z ewidencji mogą stanowić koszty podatkowe. Trzeba też pamiętać, że za koszty nie są uznawane odpisy z tytułu zużycia samochodów w części ustalonej od ich wartości ponad równowartość 20 tys. euro.