Fundacja rodzinna - podatkowe konsekwencje zbycia udziałów

• Zbycie udziałów wniesionych do fundacji rodzinnej a zwolnienie z CIT
• Zbycie udziałów, które zostały wniesione do fundacji wyłącznie w celu dalszej odsprzedaży
• Dochody uzyskane ze zbycia udziałów przez fundację rodzinną nie będą podlegał opodatkowaniu CIT

Fundacja rodzinna jest bowiem co do zasady zwolniona z podatku dochodowego w sposób podmiotowy, w zakresie w jakim prowadzi dozwoloną działalność gospodarczą. Wobec tego wśród pojawiających się pytań coraz częściej możemy zauważyć również te dotyczące zbycia przez fundację rodzinną udziałów, które wcześniej zostały do niej wniesione. Czy transakcja ta mieści się w zakresie dopuszczalnej działalności gospodarczej fundacji rodzinnej? Czy może w przypadku takich transakcji zastosowanie znajdzie sankcyjna stawka podatku dochodowego?

Zbycie udziałów wniesionych do fundacji rodzinnej a zwolnienie z CIT

Z takimi rozterkami właśnie zwrócił się wnioskodawca do organu wydającego interpretacje podatkowe. W złożonym w dniu 4 września 2023 r. wniosku (0111-KDIB1-2.4010.451.2023.2.DP) przedstawił opis zdarzenia przyszłego, w ramach którego planował sprzedaż udziałów w spółce przekazanych do nowo utworzonej fundacji rodzinnej.

W złożonym wniosku przedstawiono, że w ramach procesu tworzenia fundacji rodzinnej fundator(wnioskodawca) będzie posiadał status zarówno fundatora jak i samego beneficjenta, bowiem na ten moment nie jest jeszcze znany krąg beneficjentów samej fundacji. Według wstępnych założeń wnioskodawcy, jednym ze składników majątku jaki miałby zostać wniesiony do fundacji rodzinnej byłyby posiadane przez wnioskodawcę udziały w spółce. Wnioskodawca w złożonym wniosku o interpretacje wskazał również, że z uwagi na dojrzałość prowadzonej w spółce inwestycji, udziały w niej prawdopodobnie zostaną w części, a po realizacji inwestycji w całości w niedługim czasie zbyte przez fundację rodzinną. Uzyskane w ten sposób środki miały by posłużyć nabyciu udziałów w innych spółach.

Wobec tego wnioskodawca powziął wątpliwość czy z uwagi na niedługi czas w jakim zostaną zbyte wniesione do fundacji rodzinnej udziały, transakcja ta korzystać będzie ze zwolnienia wskazanego w ustawie o CIT. Czy może zastosowanie znajdzie 25% stawka podatku w przypadku fundacji rodzinnej prowadzącej działalność gospodarczą wykraczającą poza wskazany w ustawie o CIT zakres.

W swoim stanowisku wnioskodawca argumentował, że zgodnie z przepisami ustawy o fundacji rodzinnej oraz ustawy o CIT, zbycie udziałów przez fundację mieści się w zakresie dozwolonej działalności gospodarczej fundacji. Wobec tego podmiot ten powinien skorzystać ze zwolnienia podatkowego.

Wydający interpretację organ podkreślił, że choć fundacja rodzinna podlega ogólnemu zwolnieniu od podatku dochodowego, istnieją pewne wyjątki, takie jak działalność gospodarcza wykraczająca poza zakres wskazany w ustawie o fundacji rodzinnej. Zatem, jeśli zbycie udziałów przez fundację nie mieści się w zakresie dozwolonej działalności, podlega ono opodatkowaniu stawką 25%.

Dlatego też decydującym elementem w przedstawionym zapytaniu był zakres dozwolonej działalności gospodarczej fundacji rodzinnej, który został określony w ustawie. W przypadku, gdy zbycie udziałów stanowiło by działalność w granicach wskazanych przez ustawodawcę, zwolnienie podatkowe znalazłoby zastosowanie. Jednakże, należało dokładnie ocenić, czy konkretne działania fundacji, w tym zbycie udziałów, znajdują się w zakresie przewidzianym w ustawie.

Zbycie udziałów, które zostały wniesione do fundacji wyłącznie w celu dalszej odsprzedaży

Zgodnie z ustawą o fundacji rodzinnej, jej art. 5 ust. 3 fundacja rodzinna może prowadzić działalność polegającą na zbywaniu praw wynikających z przystąpienia do spółek handlowych oraz podmiotów o podobnym charakterze mających swoją siedzibę za granicą. Jednakże istniały wątpliwości, czy zbycie udziałów, które zostały wniesione do fundacji wyłącznie w celu dalszej odsprzedaży, mieści się w zakresie dozwolonej działalności.

Organ podatkowy, analizując przepisy ustawy o fundacji rodzinnej, uznał, że zbycie udziałów przez fundację, nawet jeśli te udziały zostały nabyte wyłącznie w celu dalszej odsprzedaży, mieści się w zakresie działalności przewidzianej przez ustawodawcę dla fundacji rodzinnych. Powyższe wynika z faktu, iż fundacja rodzinna może przystępować do spółek handlowych i innych wymienionych w tym przepisie podmiotów, uczestniczyć w nich oraz wykonywać wszelkie prawa wynikające z tych tytułów, również z nich występować, czy zbywać części udziału.

Podkreślenia natomiast wymaga fakt, że zbywanie udziałów m.in. w spółce z o.o. nie mieści się w zakresie działalności wskazanej w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o fundacji rodzinnej. Powyższego nie zmienia fakt, że tego rodzaju składniki mienia zostały wniesione do fundacji rodzinnej na pokrycie funduszu założycielskiego. Zatem zdaniem organu, zbycie udziałów wniesionych do fundacji przez wnioskodawcę mieści się w zakresie określonym w art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy.

Dochody uzyskane ze zbycia udziałów przez fundację rodzinną nie będą podlegał opodatkowaniu CIT

Powyższe oznacza zatem, że w konsekwencji, dochody uzyskane ze zbycia udziałów przez fundację rodzinną nie będą podlegał opodatkowaniu CIT, bowiem przychód ten będzie zwolniony z podatku na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT.

Tym samym wnioskodawca otrzymał pozytywną interpretację, co pozwoliło na jasne określenie sytuacji podatkowej w kontekście planowanej transakcji. Takie wyjaśnienie stanowi istotne wsparcie dla osób zakładających fundacje rodzinne, zapewniając pewność prawną i klarowność w zakresie ich działalności oraz opodatkowania.

Jakub Jaroń
doradca podatkowy nr 13468