Kategorie

Kiedy możliwe jest podwyższenie kapitału zakładowego spółki bez zmiany umowy spółki

Dominik Cheda
inforCMS
Co do zasady w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością jeśli chcemy podwyższyć kapitał zakładowy musimy zmienić umowę spółki. Wyjątek od tej zasady wprowadza art. art. 257 kodeksu spółek handlowych, który przewiduje możliwość podwyższenia kapitału zakładowego bez zmiany umowy spółki.

Aby z takiej możliwości skorzystać umowa spółki musi przewidywać taką możliwość, a nadto musi przewidywać maksymalną wysokość takiego podwyższenia kapitału zakładowego i termin podwyższenia.


W praktyce wielokrotnie na tym tle powstały problemy dotyczące następujących kwestii:


1) Czy dopuszczalne jest podwyższenie kapitału zakładowego bez zmiany umowy spółki także w drodze podwyższenia wartości nominalnej istniejących udziałów, a nie tylko utworzenia nowych udziałów?


2) Czy jest dopuszczalne wyłączenie w ramach tego rodzaju podwyższenia prawa pierwszeństwa dotychczasowych wspólników do objęcia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym oraz przeznaczenie takich nowych udziałów do objęcia przez podmioty trzecie, inne niż wspólnicy?

Zagadnieniem tym zajął się ostatnio Sąd Najwyższy, który w  dniu 17 stycznia 2013 roku w sprawie do sygn. III CZP 57/12 podjął uchwałę w składzie 7 sędziów, której teza brzmi:

Podwyższenie kapitału zakładowego na podstawie dotychczasowych postanowień umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może nastąpić przez podwyższenie wartości nominalnej udziałów istniejących lub ustanowienie nowych, z tym że nowe udziały w podwyższonym kapitale mogą być objęte jedynie przez wspólników w stosunku do ich dotychczasowych udziałów.”

Spółki komandytowe zapłacą CIT

Ubezpieczenie OC członków zarządu spółek kapitałowych

Zasady opodatkowania przychodu uzyskanego ze zbycia akcji


Podwyższenie kapitału zakładowego bez zmiany umowy spółki poprzez podwyższenie wartości nominalnej dotychczasowych udziałów

Reklama


Stanowisko Sądu Najwyższego potwierdzające możliwość podwyższenia kapitału zakładowego bez zmiany umowy spółki nie tylko w drodze utworzenia nowych udziałów ale i podwyższenia nominału istniejących udziałów ocenić należy pozytywnie. Dotychczasowe trudności w tym zakresie wynikały z redakcji przepisu art. 257 § 3 KSH. Zgodnie z tym przepisem „Jeżeli podwyższenie kapitału zakładowego następuję na podstawie dotychczasowych postanowień umowy spółki, przy zachowaniu wymagań określonych w § 1, oświadczenia dotychczasowych wspólników o objęciu nowych udziałów wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności”. W przepisie tym jest zatem mowa jedynie o podwyższeniu kapitału w drodze utworzenia nowych udziałów. Co więcej, przepis ten odsyła do odpowiedniego stosowania art. 260 § 2 KSH, który reguluje podwyższenie kapitału zakładowego ze środków kapitału zapasowego lub rezerwowego, i który również mówi „nowych udziałach”.

Co istotne, Sąd najwyższy w tym zakresie odszedł od swojego wcześniejszego stanowiska. Poprzednio bowiem, w uchwale w składzie 7 sędziów z dnia 15 grudnia 2006 roku o sygn. III CZP 132/06 skład orzekający uznał, iż ze względu na wykładnię językową nie jest dopuszczalne podwyższenie wartości nominalnej dotychczasowych udziałów. Pogląd taki, co zrozumiałe, spotkał się z krytyką części doktryny argumentującej, że art. 257 § 3 KSH reguluje jedynie sposób objęcia udziałów i nie wyłącza art. 257 § 2 KSH, który określając sposób podwyższenia kapitału mówi zarówno o utworzeniu nowych udziałów jak i podwyższeniu wartości nominalnej dotychczasowych. Co więcej, przyjęcie rozwiązania zaprezentowanego przez SN w wyroku z 2006 roku wykluczałoby możliwość podwyższenia kapitału zakładowego bez zmiany umowy spółki w tych spółkach, w których wspólnicy mogli mieć tylko jeden udział.

 

Z tych względów z aprobatą odnieść się do komentowanej uchwały - nie znamy jeszcze jej uzasadnienia, jednakże można przypuszczać, iż SN m.in. wziął pod uwagę odesłanie do przepisu art. 260 § 2 KSH odpowiednio a nie wprost oraz argumenty zaprezentowane w tym zakresie przez doktrynę.


Podwyższenie kapitału zakładowego bez zmiany umowy spółki a prawo pierwszeństwa dotychczasowych wspólników


Drugim zagadnieniem poruszonym przez omawianą uchwałę była dopuszczalność wyłączenia prawa pierwszeństwa dotychczasowych wspólników do objęcia udziałów w podwyższonym kapitale jeżeli podwyższenie następowało bez zmiany umowy spółki. W odniesieniu do „zwykłego” podwyższenia (czyli takiego, które dokonuje się w drodze zmiany umowy spółki) na wyłączenie prawa pierwszeństwa pozwala wprost art. 258 § 1 KSH.

Orzecznictwo SN w tym zakresie było niejednolite. Z jednej strony w przytaczanym już wyroku III CZP 132/06 odwołano się do ścisłej interpretacji odesłania przez art. 257 § 3 do 260 § 2 KSH. W konsekwencji, powołując się również na potrzebę ochrony dotychczasowych wspólników SN przyjął, iż w takiej sytuacji nowe udziały mogą przypaść jedynie dotychczasowym wspólnikom w trybie prawa pierwszeństwa. Z drugiej strony, w wyroku z dnia 14 maja 2010 roku o sygn. II CSK 505/09 SN odwołał się do bardziej liberalnej wykładni. Skład orzekający zauważył bowiem, iż art. 258 § 1 KSH dopuszczając możliwość wyłączenia prawa pierwszeństwa wspólników nie uzależnia takiej możliwości od dokonania podwyższenia jedynie w trybie zmiany umowy spółki. SN wskazał na celowościową potrzebę wykładni omawianej regulacji, która pozwala na elastyczne podwyższanie kapitału zakładowego oraz wprowadzanie do spółki nowych podmiotów.


Opodatkowanie PCC przy przekształceniu spółki z o.o. w spółkę osobową

Zapraszamy do odwiedzenia forum Prawo gospodarcze


Pomimo tak rozbieżnych stanowisk, w komentowanej uchwale z 17 stycznia 2013 roku SN zajął stanowisko bardziej tradycyjne. Rozstrzygnięcie to nie wydaje się być całkowicie słuszne, tym bardziej jeżeli weźmie się pod uwagę wymogi praktyki obrotu gospodarczego i funkcje instytucji podwyższenia kapitału zakładowego bez zmiany umowy spółki.


Podsumowanie


Komentowany wyrok, mimo iż nie jest jeszcze znane jego uzasadnienie, wydaje się być swoistym „salomonowym” rozwiązaniem problemu wynikłego z nieprzemyślanych rozwiązań legislacyjnych. Z jednej strony SN dopuścił bowiem podwyższenie kapitału bez zmiany umowy spółki w drodze podwyższenia wartości nominalnej udziałów, z drugiej jednakże ograniczył możliwość objęcia nowych udziałów tylko do dotychczasowych wspólników. O ile pierwsza teza stanowi dobrą wiadomość dla praktyki obrotu o tyle druga oznacza niedopuszczalność wprowadzania nowych inwestorów do sp. z o.o. jako wspólników bez zmiany postanowień jej umowy. W tym zakresie dla usunięcia rozbieżności w orzecznictwie należałoby postulować zatem jak najszybszą zmianę art. 257 § 3 KSH poprzez wykreślenie zd. 2 tego przepisu i usunięcie nieracjonalnej regulacji ograniczającej możliwości pozyskiwania nowego kapitału dla spółek z o.o.

Dominik Cheda, aplikant radcowski


 

 

 

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Kancelaria Gach, Hulist, Mizińska, Wawer
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    4 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Program motywacyjny opcji menedżerskich jako finansowy katalizator w okresie pandemii

    Koszty oraz specyfika programu motywacyjnego opcji na akcje i warrantów subskrypcyjnych - wycena opcji menedżerskich zgodnie z MSSF 2.

    Ulga na zabytki w PIT i ryczałcie od 2022 roku

    Ulga na zabytki. Od 2022 r. ma zostać wprowadzona nowa ulga podatkowa dla podatników podatku PIT (płacących podatek wg skali podatkowej i 19% stawki podatku) oraz podatników ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, będących właścicielami lub współwłaścicielami zabytków nieruchomych (zabytkowych nieruchomości wpisanych do rejestru lub ewidencji zabytków). Odliczone od dochodu (przychodu - w przypadku ryczałtu) będą mogły być wydatki na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane (także wpłaty na fundusz remontowy wspólnoty mieszkaniowej lub spółdzielni mieszkaniowej) dotyczące ww. zabytkowej nieruchomości. Odliczeniu będą mogły podlegać także wydatki na odpłatne nabycie ww. zabytkowej nieruchomości - pod warunkiem, że podatnik poniósł na ten zabytek wydatek o charakterze remontowo-konserwatorskim. Ulga na zabytki jest przewidziana w projekcie (z 26 lipca br.) nowelizacji wielu ustaw podatkowych (w tym ustawy o PIT), przygotowanego w ramach tzw. Polskiego Ładu. Nowe przepisy mają obowiązywać od 1 stycznia 2022 r., tak jak większość innych zmian w PIT.

    Podatek dochodowy: co można wliczyć w firmowe koszty?

    Wrzucić w koszty, czy nie wrzucić? Oto jest pytanie, które zadaje sobie każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą. Odpowiedź ma niebagatelne znaczenie, bo decyduje o wysokości podatku dochodowego. Poza tym nieprawidłowe zakwalifikowanie wydatku może narazić przedsiębiorcę na kłopoty z urzędem skarbowym.

    Polski Ład. Nowe ulgi podatkowe

    Ulgi podatkowe Polskiego Ładu. Wsparcie od fiskusa dostaną sponsorzy przekazujący pieniądze na sport, kulturę i naukę, a także kupujący zabytki. Preferencje mają sprzyjać również rozwojowi firm i ekspansji na nowe rynki.

    Wspólne rozliczenie PIT - zmiany od 2022 roku

    Wspólne rozliczenie PIT. Przygotowany w ramach tzw. Polskiego Ładu projekt (z 26 lipca br.) nowelizacji wielu ustaw podatkowych (w tym ustawy o PIT) przewiduje m.in. istotne zmiany w zakresie wspólnego rozliczenia podatku dochodowego przez małżonków oraz osób samotnie wychowujących dzieci. Nowe przepisy mają obowiązywać od 1 stycznia 2022 r., tak jak większość innych zmian w PIT.

    Czynności opodatkowane PCC a zwolnienie z VAT

    Opodatkowanie PCC a VAT. Jakie są skutki zwolnienia z podatku VAT jednej ze stron czynności cywilnoprawnej dla jej opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

    Dział podatkowy w firmie - 6 globalnych trendów

    Dział podatkowy w firmie. Działy podatkowe mogą odegrać strategiczną rolę w procesie transformacji biznesowej. Zdaniem połowy liderów działów podatkowych pandemia zwiększyła produktywność pracowników. Na podstawie rozmów z liderami działów podatkowych, eksperci Deloitte wyróżnili sześć trendów, które będą definiować pracę specjalistów podatkowych i finansowych.

    Nowe Prawo własności przemysłowej - szykują się duże zmiany

    Prawo własności przemysłowej. Zmiany w zakresie zgłaszania wzorów użytkowych, ochrony wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i wynalazków przewiduje projekt (UD263) nowego Prawa własności przemysłowej, który został opublikowany w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Projekt ten jest przygotowywany w Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii i ma zostać przyjęty przez rząd w IV kwartale 2021 roku.

    Polski Ład - co się zmieni w podatkach?

    Polski Ład - zmiany w podatkach. Przedstawiamy raport nt. podatkowych zmian w Polskim Ładzie, przygotowany przez prof. Adama Mariańskiego, przewodniczącego Krajowej Rady Doradców Podatkowych. Profesor Adam Mariański analizuje w nim projekt zmian przepisów podatkowych i wskazuje które z proponowanych przez Ministerstwo Finansów rozwiązań są korzystne dla podatników, a które doprowadzą do zwiększenia obciążeń podatkowych i pogłębienia się nierówności.

    Abolicja podatkowa dla firm wracających z zagranicy

    W ramach Nowego Ładu rząd zapowiada wprowadzenie amnestii fiskalnej dla przedsiębiorców wracających do Polski z zagranicy. Od lipca do końca roku 2022 będzie można zgłosić osiągnięty w przeszłości dochód, który nie został opodatkowany. Rząd zapewnia przedsiębiorców, że gdy wrócą do Polski z majątkiem i dochodami, nie będą ścigani za unikanie opodatkowania.

    Opodatkowanie VAT usługi najmu świadczonej na rzecz unijnego kontrahenta

    VAT od najmu. O ile w przypadku świadczenia usług najmu nieruchomości na rzecz podatnika mającego siedzibę na terenie Polski ulega wątpliwości, że usługa ta podlega opodatkowaniu w Polsce, o tyle takie wątpliwości pojawiają się często w przypadku świadczenia ww. usług na rzecz podmiotów mających siedzibę prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium UE.

    Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych

    Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Krajowa Administracja Skarbowa od początku epidemii COVID-19 wydała już około 90 tys. decyzji o przyznaniu ulg na łączną kwotę ok. 8,1 mld zł.

    Co wchodzi w skład ksiąg rachunkowych?

    Księgi rachunkowe. Z jakich elementów składają się księgi rachunkowe? Jak prowadzić konta księgi głównej oraz konta ksiąg pomocniczych? Co powinno zawierać zestawienie obrotów i sald?

    Zwrot akcyzy zawartej w cenie paliwa rolniczego -zmiany od 2022 roku

    Zwrot akcyzy od paliwa rolnikom 2022. Rada Ministrów przyjęła 30 lipca projekt nowelizacji ustawy o zwrocie akcyzy zawartej w cenie paliwa rolniczego. Nowe przepisy zwiększą m.in. limit oleju napędowego, zużywanego na 1 ha upraw rolnych.

    Wzrost otwartych postępowań restrukturyzacyjnych

    Restrukturyzacja przedsiębiorstw. Gospodarka z nadziejami, ale firmy wciąż mają problemy. Rynek restrukturyzacyjny odnotował bezprecedensowy wskaźnik otwartych postępowań na poziomie 460 w kwartale.

    Zasady opodatkowania nieruchomości komercyjnych

    Podatek od nieruchomości komercyjnych. Kto podlega opodatkowaniu? Co stanowi podstawę opodatkowania? Kiedy przysługuje zwolnienie z podatku od nieruchomości komercyjnych?

    Jak rząd powinien wspierać biznes - rekomendacje AICPA® i CIMA®

    Jak rząd powinien wspierać biznes. Association of International Certified Professional Accountants, reprezentujące AICPA & CIMA, wzywa polski rząd do podjęcia dalszych kroków w zakresie wspierania odbudowy gospodarczej w Polsce poprzez wdrażanie programów dla sektora MŚP w obszarze cyfryzacji i nowych technologii, wzmacnianie kluczowych zasobów Polski, takich jak wysoko wykwalifikowana pula talentów oraz wspieranie przedsiębiorstw w ich dążeniach do zrównoważonego rozwoju. Sugestie oraz rekomendacje dotyczące dalszego wsparcia przez polski rząd biznesu i rozwoju przemysłu zostały opracowane czerpiąc z szerokiego doświad¬czenia i dogłębnej, specjalistycznej wiedzy członków Instytutu Rachunkowości Zarządczej CIMA w Polsce.

    Zasady rozliczania kryptowalut w PIT

    Kryptowaluty a PIT. W ostatnich latach inwestycje w kryptowaluty rozwijają się bardzo dynamicznie. Już nie tylko bitcoin, ale dziesiątki innych walut wirtualnych pojawiają się na portalach inwestycyjnych. Warto przyjrzeć się jak wyglądają podstawowe zasady podatkowego rozliczenia dochodu z obrotu krytpowalutami.

    Podatki 2022 - co nowego dla firm?

    Podatki 2022 - co nowego dla firm? W przedstawionym przez rząd projekcie zmian w systemie podatkowym pozytywnie ocenić można m. in. rozszerzenie estońskiego CIT, zmiany w VAT i koncepcję spółki holdingowej. Projekt przewiduje też jednak szereg niekorzystnych rozwiązań i firmy będą musiały liczyć się ze wzrostem obciążeń - oceniają eksperci z KPMG. Wprowadzanie fundamentalnych zmian w systemie w tak krótkim czasie, w warunkach pandemii, niepokoi biznes.

    Likwidacja odliczenia składki zdrowotnej od podatku

    Składka zdrowotna. Jedną z najważniejszych dla osób prowadzących działalność gospodarczą zmian, zaplanowanych w Polskim Ładzie, jest likwidacja możliwości odliczenia zapłaconej składki zdrowotnej od podatku – wynika z analizy przygotowanej przez doradców podatkowych z Kancelarii Ożóg Tomczykowski.

    Stawka 5% VAT dla dostaw towarów na wynos

    Stawka VAT - jedzenie na wynos. W sprawach toczących się przy udziale Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach w sprawach połączonych I FSK 1290/18, I FSK 1678/18, I FSK 1461/18, I FSK 1749/18, I FSK 1516/18, I FSK 1649/18 wskazał, że dla dostaw towarów na wynos zastosowanie znajduje stawka 5% VAT.

    Upadłości i restrukturyzacje firm w 2021 roku

    Upadłości i restrukturyzacje firm. W pierwszej połowie 2021 r. sądy ogłosiły upadłość wobec 201 firm. 36 proc. z nich było notowanych w Krajowym Rejestrze Długów już rok przed ogłoszeniem upadłości przez sąd, a w dniu bankructwa 58 proc. Znacznie większa liczba przedsiębiorstw została objęta postępowaniem restrukturyzacyjnym - aż 1064.

    Opłata koncesyjna dla magazynów energii i zmiana opłaty dla offshore

    Wysokość opłat koncesyjnych dla magazynowania energii elektrycznej oraz zmiana wysokości opłaty koncesyjnej na wytwarzanie energii w morskich farmach wiatrowych zostanie uregulowana w III kwartale br.; nastąpi to w rozporządzeniu Rady Ministrów - wynika z wykazu prac legislacyjnych i programowych rządu.

    VAT e-commerce - nowe regulacje podatkowe w transgranicznej sprzedaży

    VAT e-commerce. Pakiet e-commerce to nic innego, jak szereg zmian w ustawie o podatku od towarów i usług w międzynarodowym handlu elektronicznym i imporcie w relacjach B2C. Adresowany jest do przedsiębiorców, którzy dokonują transgranicznych dostaw towarów i świadczą transgraniczne usługi unijnym konsumentom w transakcjach B2C.

    Uwalnianie pieniędzy z rachunku VAT w 2021 roku

    Uwalnianie pieniędzy z rachunku VAT. W pierwszych sześciu miesiącach 2021 r. wpłynęło prawie 20% mniej wniosków o uwolnienie środków zgromadzonych na rachunku VAT w porównaniu z analogicznym okresem ub.r. Jednak z danych resortu finansów wynika, że zgodzono się uwolnić kwotę prawie 80% większą niż wcześniej. W analizowanych okresach wydano niemal po tyle samo odmów. Ale w tym roku zablokowano znacznie więcej środków. Ostatnio negatywne postanowienia dotyczą głównie wnioskodawców bez wiodącego PKD.