Umowa spółki z członkiem zarządu jako przedsiębiorcą a podatek. Klauzula przeciw unikaniu opodatkowania przyczyną niepewnej sytuacji członków zarządu z umowami B2B

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych od przychodów członka zarządu. Dotychczasowa praktyka

Wydawane w ostatnim czasie interpretacje podatkowe najczęściej dotyczyły możliwości stosowania ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych do przychodów uzyskiwanych przez członków zarządu w ramach prowadzonych JDG. Organ akceptował stawkę ryczałtową, jeżeli zakres usług świadczonych przez członka zarządu w ramach JDG nie pokrywał się z obowiązkami korporacyjnymi członka zarządu.

Taki pogląd podzielił np. Dyrektor KIS w interpretacji z 2 września 2022 roku o sygn. 0115-KDIPT3.4011.424.2022.2.JG, gdzie organ zgodził się na zastosowanie stawki 8,5% ryczałtu dla przychodów z działalności usługowej, która ma być świadczona na rzecz podmiotów, w którym wnioskodawca jest wspólnikiem, członkiem zarządu lub prokurentem. Ww. usługi miały mieć formę usług związanych z projektowaniem i rozwojem technologii informatycznych dla sieci i systemów komputerowych i polegały na:
- szczegółowym projektowaniu funkcjonalności gier komputerowych (mobilnych), w tym na tworzeniu projektów ogólnych, funkcjonalnych, ekonomicznych i matematycznych,
- tworzeniu dokumentacji gier komputerowych (mobilnych) i ich poszczególnych funkcjonalności,
- analiza odbioru gier komputerowych (mobilnych) przez ich użytkowników oraz projektowaniu i modyfikowaniu projektów funkcjonalnych na podstawie takich analiz.

W interpretacji indywidualnej o sygn. 0112-KDIL2-2.4011.22.2022.2.IM z 28 kwietnia 2022 roku organ zgodził się także z wnioskodawcą na zastosowanie 8,5% stawki ryczałtu dla szeregu usług świadczonych przez prezesa zarządu dla spółki, takich jak:
- negocjowanie warunków współpracy z dostawcami w imieniu firmy,
- analiza sprzedaży i możliwości substytucji produktów w kategorii,
- monitorowanie realizacji zamówień przez dostawców,
- budowanie długotrwałych wzajemnie korzystnych relacji z kontrahentami,
- wdrażanie skutecznych procesów i procedur związanych z procesem zakupu,
- działania mające na celu optymalizację kosztów projektów zakupowych i logistycznych,
- realizacja strategii zakupowej przedsiębiorstwa we współpracy z innymi działami,
- doradztwo techniczne w zakresie użycia materiałów dla instalacji fotowoltaicznych realizowanych przez zleceniodawcę pod względem ich optymalnego zastosowania itp.,
- ustalanie parametrów technicznych i wytycznych dla działu zakupów, które wnioskodawca zakwalifikował jako „pozostałe usługi doradztwa naukowego i technicznego, gdzie indziej nie sklasyfikowane” oznaczone kodem PKWiU 74.90.19.0.

W bazie wydawanych interpretacji podatkowych znajduje się także sporo negatywnych stanowisk organów podatkowych. Np. w interpretacji z 5 kwietnia 2022 roku (sygn. 0114-KDIP2-1.4011.75.2022.1.JS) przed Dyrektorem KIS zostało postawione pytanie o możliwość zastosowania stawki zryczałtowanej stawki podatku od przychodów ewidencjonowanych dla usług doradczych obejmujących m.in.:
- podejmowanie i realizowanie czynności i działań zmierzających do rozwoju działalności Spółki oraz osiągnięcia celów postawionych Spółce, w tym ustalonych w jej planach działalności gospodarczej,
- podejmowanie i realizowanie czynności i działań zmierzających do osiągania przez Spółkę odpowiednich wyników gospodarczych, w tym finansowych, m.in. poprzez zarządzanie aktywami i zasobami Spółki,
- podejmowanie i realizowanie czynności i działań - w tym poprzez współpracę z organami administracji państwowej i samorządowej oraz innymi - zmierzających do realizacji przez Spółkę zadań wynikających z przedmiotu jej działalności czy wyznaczonych przez przepisy prawa,
- opracowywanie i aktualizacja planów strategicznych Spółki w oparciu o plany i oczekiwania jedynego udziałowca Spółki i nadzór nad realizacją.

Organ nie wyraził zgody na zastosowanie zryczałtowanej stawki od przychodów ewidencjonowanych oraz ustalił, że członek zarządu uzyskuje dochody z działalności wykonywanej osobiście, a nie działalności gospodarczej: „Mając powyższe na uwadze, przychody członka zarządu (Prezesa) spółki w przypadku zawarcia umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktu menedżerskiego lub umowy o podobnym charakterze (w tym również umowy o świadczenie usług zarządzania zawartej na czas pełnienia funkcji członka zarządu), stanowią przychody zaliczone do źródła określonego w art. 13 pkt 7 ustawy PIT (stanowi o tym "wyłączenie" określone w art. 13 pkt 9 ustawy PIT).

Dyrektor KIS w interpretacji z 8 kwietnia 2022 roku o sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.946.2021.4.ISL także nie zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy, w którym próbowano przekonać organ, iż działalność świadczona na rzeczy spółki nie były przychodami klasyfikowanymi jako „usługi doradztwa związane z zarządzaniem”. Organ zaznaczył iż: „(…) przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie, nawet jeżeli umowy te będą zawierane w ramach prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, zawsze będą zakwalifikowane do źródła przychodów - działalność wykonywana osobiście, zgodnie z art. 13 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.”

Dyrektor KIS nie odmawiał zatem wydawania interpretacji i wypowiadał się nawet w sprawach świadczenia przez menedżerów na rzecz swojej spółki usług doradztwa związanego z zarządzaniem, mimo że w tym zakresie interpretacje zawsze były niekorzystne dla podatników.

Nowe podejście? Klauzula przeciw unikaniu opodatkowania przyczyną niepewnej sytuacji członków zarządu z umowami B2B  

W ostatnim czasie daje się zauważyć zmianę podejścia przez Dyrektora KIS, czyli uchylanie się od zajęcia stanowiska. Coraz częściej pojawiają się informacje o odmowie wydania interpretacji podatkowej dla członków zarządu współpracujących ze spółką na zasadach B2B. Organ powołuje się przy tym na klauzulę przeciw unikania opodatkowania. Jego zdaniem, optymalizacją jest oszczędność podatkowa w postaci stosunkowo niskiego ryczałtu zamiast używania standardowych stawek podatku dochodowego (obecnie jest to 12%, 32% dla nadwyżki dochody ponad 120 tys. zł rocznie oraz 4% daniny solidarnościowej dla kwot dochodu powyżej 1 miliona złotych rocznie).

Wydaje się zatem, że w nadchodzącym czasie będą maleć szanse na uzyskanie w takiej sytuacji stanowiska odnośnie możliwości opodatkowania usług świadczonych przez członka zarządu na rzecz spółki na zasadach dotyczących przychodów z działalności gospodarczej.

Umowy z członkiem zarządu a podatek. Na co uważać?

To że organy podatkowe nie rozpatrują merytorycznie wniosków o wydanie interpretacji prawa podatkowego nie sprzyja pewności rozliczeń podatkowych.

Teoretycznie, w celu zabezpieczenia swojej sytuacji prawnopodatkowej, podatnik ma możliwość wystąpienia do Ministra Finansów w takiej sytuacji o wydanie opinii zabezpieczającej (art. 119w – 119zf Ordynacji podatkowej). Trzeba mieć jednak na uwadze, że taka opinia w porównaniu do interpretacji indywidualnej jest dużo bardziej kosztowna i wiąże się z wydatkiem 20 tys. zł. Czas na oczekiwanie na stanowisko organu jest także dwa razy dłuższy niż standardowo przy interpretacji indywidualnej. Wnioskodawca może czekać na opinię nawet sześć miesięcy. Dlatego nie jest to obecnie opcja zbyt atrakcyjna dla podatników.

Zauważyć należy, że nie każda umowa członka zarządu ze spółką będzie jedynie próbą uzyskania korzyści podatkowej. Często zdarza się, że członek zarządu świadczy na rzecz spółki czynności, które dalece wykraczają poza jego obowiązki korporacyjne i możliwe jest wydzielenie czynności zarządczych od pozostałych. Taki podział nie ma charakteru sztucznego i jest jak najbardziej uzasadniony. Niestety, trend w stanowiskach wydawanych przez organy jest niekorzystny, co się przekłada na coraz większą niepewność wśród podatników i biznesu co do możliwości stosowania tej formy współpracy.

Należy zatem przeanalizować umowy zawarte z członkami zarządu, a także bacznie przyglądać się linii orzeczniczej organów podatkowych.

Monika Spotowska, Adwokat, doradca podatkowy
Hubert Ostrowski, Młodszy konsultant podatkowy
Rödl & Partner