REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak można przestać być wspólnikiem spółki osobowej? Czym różni się wystąpienie ze spółki od sprzedaży ogółu praw i obowiązków?

Mariański Group
Profesjonalizm & Pasja
Jak można przestać być wspólnikiem spółki osobowej?
Jak można przestać być wspólnikiem spółki osobowej?

REKLAMA

REKLAMA

Czasem trzeba rozstać się ze spółką osobową (np. ze spółką jawną). Na czym polega i jakie skutki prawne wywołuje wypowiedzenie umowy spółki przez wspólnika? Czym różni się to od sprzedaży ogółu praw i obowiązków wspólnika?

Zmiana składu wspólników spółki osobowej, czyli nic nie może przecież wiecznie trwać

Jedną z podstaw tworzenia spółek osobowych jest wzajemne zaufanie wspólników i chęć prowadzenia działalności z konkretnymi osobami. Ale oczywiście nie ma prawnych przeszkód dla zmiany składu osobowego wspólników i w praktyce zmiany takie są dość częste. Odbywają się one najczęściej w trybie sprzedaży czy darowizny udziału albo wystąpienia ze spółki.  Przeniesienie ogółu praw i obowiązków oraz wypowiedzenie umowy spółki, dopuszczalne jest przy zachowaniu wymogów określonych przepisami Kodeksu spółek handlowych.

Autopromocja

Aktualna sytuacja gospodarcza sprzyja sporom wspólników, a w konsekwencji rozstaniom wspólników ze spółką. „Wyjście” wspólnika ze spółki wiąże się z koniecznością dokonania stosownych rozliczeń pomiędzy występującym wspólnikiem a spółką. Niezmiernie ważne jest więc, by z wyprzedzeniem – zanim wystąpi spór – przewidzieć mechanizmy prawne „wyjścia” wspólnika ze spółki.

Sposoby rozstania się wspólnika ze spółką osobową

Zmiana składu osobowego wspólników spółki jawnej jest możliwa w następujących sytuacjach:

  1. przeniesienie ogółu praw i obowiązków wspólnika w spółce na inna osobę (art. 10 Kodeksu spółek handlowych, dalej jako: „k.s.h.”),
  2. przystąpienia nowego wspólnika (art. 32 k.s.h.),
  3. wypowiedzenie umowy spółki przez wspólnika (art. 61 k.s.h.),
  4. wypowiedzenia umowy spółki przez wierzyciela wspólnika, po spełnieniu określonych warunków (art. 62 § 2 k.s.h.),
  5. śmierć wspólnika przy założeniu dalszego trwania spółki (art. 60 k.s.h. w zw. z art. 64 § 1 k.s.h.),
  6. wyłączenie wspólnika na mocy orzeczenia sądu gdy po stronie wspólnika wystąpi tzw. „ważny powód”, (art. 63 § 2 k.s.h.),
  7. ogłoszenia upadłości wspólnika przy założeniu dalszego trwania spółki (art. 64 k.s.h.),
  8. możliwość umownego wypowiedzenia udziału przez wspólnika za zgodą pozostałych wspólników (art. 353[1] Kodeksu cywilnego w związku z art. 2 k.s.h.).

Wystąpienie wspólnika ze spółki skutkuje koniecznością rozliczenia się z ustępującym wspólnikiem na podstawie osobnego bilansu, uwzględniającego wartość zbywczą majątku spółki. Wspólnik może z własnej inicjatywy rozstać się ze spółką osobową w wyniku zawarcia umowy zbycia ogółu praw i obowiązków (dalej: OPiO) wspólnika w spółce oraz wskutek ustawowego lub umownego wypowiedzenia umowy spółki przez wspólnika spółki. W przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki konieczne będzie dokonanie spłaty udziału kapitałowego przypadającego na ustępującego wspólnika przez spółkę.

Sprzedaż ogółu praw i obowiązków wspólnika. Na czym polega? Jakie warunki muszą być spełnione?

OPiO to stosunek prawny uczestnictwa wspólnika w spółce osobowej, na którego treść składają się wszystkie przysługujące mu prawa (do prowadzenia spraw, reprezentacji, udziału w zyskach, prawo do dywidendy, prawo do niewypłaconych zysków, prawo głosu itd.), a także obowiązki (prowadzenie spraw, udział w stratach itp.). Reguła nierozszczepialności OPiO wspólnika oznacza, że nabywcy przypadnie całość OPiO wspólnika. Nie można dzielić, jednak możliwe jest nabycie OPiO przez kilka podmiotów łącznie, np. w przypadku jego nabycia przez małżonków pozostających w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, czy też do nabycia na zasadach współwłasności ułamkowej, np. w drodze spadkobrania czy też sprzedaży kilku sprzedającym. Takie osoby stają się wówczas wspólnikiem zbiorowym.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Podkreślenia wymaga, że co do zasady niedopuszczalne jest przeniesienie OPiO przysługujących wspólnika spółki osobowej. Dopuszczalność ich przeniesienia uzależniona jest od odpowiednich postanowień umowy spółki
Pierwszą przesłanką warunkującą dopuszczalność rozporządzenia jest odpowiednie postanowienie w treści umowy spółki.

Drugą przesłanką dopuszczalności rozporządzenia OPiO wspólnika jest uzyskanie pisemnej zgody wszystkich pozostałych wspólników na dokonanie tej czynności. Umowa spółki może jednak zawierać odmienne postanowienie. Wspólnicy w umowie spółki mogą zrezygnować z wymogu zgody wszystkich pozostałych wspólników na przeniesienie OPiO wspólnika spółki osobowej.

Chwilą utraty członkostwa w spółce osobowej jest data zawarcia skutecznej i ważnej umowy sprzedaży OPiO, a nie chwila wpisu zmiany danych we właściwym rejestrze. Wpis przystępującego wspólnika do rejestru przedsiębiorców KRS ma charakter deklaratoryjny.

Na przystępującego wspólnika przechodzi zespół praw i obowiązków w zakresie, który przysługuje wspólnikowi występującemu w momencie dokonywania czynności przeniesienia. Wspólnik przystępujący do spółki przystępuje również do zobowiązań występującego wspólnika związanych z jego uczestnictwem w spółce oraz zobowiązań tej spółki jako współdłużnik solidarny. Odpowiedzialność wspólnika ustępującego za zobowiązania spółki nie ustaje z chwilą zbycia OPiO. Wspólnik ten odpowiada nadal za zobowiązania już istniejące w chwili jego wystąpienia ze spółki.

Wypowiedzenie umowy spółki przez wspólnika - zasady, warunki

Kolejną możliwością dobrowolnego „wyjścia” wspólnika ze spółki osobowej jest złożenie oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy spółki. Stosownie do art. 61 § 1 k.s.h. jeżeli spółkę zawarto na czas nieoznaczony, wspólnik może wypowiedzieć umowę spółki na sześć miesięcy przed końcem roku obrotowego. Wypowiedzenie jest jednostronną czynnością skutkującą ustaniem stosunku członkowska wspólnika w spółce. Wspólnik, który złożył wypowiedzenie przestaje być wspólnikiem z chwilą upływu terminu wypowiedzenia. Wspólnik występujący ze spółki powinien złożyć wypowiedzenie pozostałym wspólnikom albo wspólnikowi uprawnionemu do reprezentowania spółki.

Złożenie oświadczenia o wypowiedzeniu może skutkować rozwiązaniem spółki. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 k.s.h. wypowiedzenia umowy spółki przez wspólnika stanowi traktowane jest jako przyczyna jej rozwiązania. Regulacja ta ma charakter względnie obowiązujący, co w praktyce oznacza że wspólnicy mogą przedłużyć trwanie spółki poprzez podjęcie stosownej uchwały. 

Rozwiązanie to jest jak najbardziej racjonalne, ponieważ pozostali wspólnicy mogą wyrażać chęć dalszego prowadzenia przedsiębiorstwa spółki. 

Ważne

Możliwość dalszej kontynuacji działalności spółki nie dotyczy spółki dwuosobowej, z uwagi na fakt że nie jest możliwe istnienie jednoosobowej spółki osobowej. Uzgodnienie wspólników co do dalszego jej trwania powinno być dokonane przez pozostałych wspólników przed upływem terminu wypowiedzenia. 

Dopuszczalne jest również wydłużenie lub skrócenie okresu wypowiedzenia lub określenie w umowie formę wypowiedzenia w treści umowy spółki, np. na piśmie z podpisem notarialnie poświadczonym.

Dowolność wspólników nie jest jednak nieograniczona, nie można bowiem wyłączać prawa wspólnika do wypowiedzenia umowy spółki.

Wypowiedzenie umowy spółki przez wspólnika powoduje obowiązek rozliczenia przez spółkę udziału kapitałowego wspólnika. Rozliczenie następuje na podstawie osobnego bilansu, uwzględniającego wartość zbywczą majątku spółki. Wspólnicy mogą także ustalić inne zasady rozliczeń, w tym ustalenie spłaty udziału kapitałowego w ratach. Takie rozwiązanie pozwoli zabezpieczyć możliwość swobodnej spłaty wspólnika przez spółkę.

Dodać również należy, że orzecznictwo dopuszcza możliwość umownego wypowiedzenia udziału przez wspólnika spółki jawnej za zgodą pozostałych wspólników. Możliwość ta choć nie wyrażona wprost w Kodeksie spółek handlowych, jest dopuszczalna zgodnie z zasadą swobody umów na podstawie art. 353 [1] Kodeksu cywilnego w związku z art. 2 Kodeksu spółek handlowych (tak: postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi – XIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy z dn. 08.01. 2020 r., XIII Ga 658/19). W przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki osobowej  za porozumieniem dochodzi do świadomego porozumienia wszystkich wspólników. Z uwagi na fakt, że to rozwiązanie akceptowane przez zainteresowane strony, to brak jest podstawy prawnej do nierespektowania ich woli.

Autopromocja

Warto już przy zawieraniu umowy spółki uregulować zasady wsystąpienia wspólnika

Podsumowując, wspólnicy już na etapie konstruowania umowy spółki powinni uregulować możliwość wystąpienia wspólnika ze spółki. Pozwoli to uniknąć negatywnych konsekwencji dla samej spółki, w postaci chociażby rozwiązania spółki. „Wyjście” wspólnika ze spółki rodzi konieczność rozliczenia się wspólnika ze spółką, czyli zdarzenie to implikuje skutki dla spółki również  w sferze finansowej. Precyzyjna regulacja w umowie spółki pozwoli zatem zniwelować negatywne skutki spółki na wielu płaszczyznach oraz zabezpieczy możliwość dalszego niezakłóconego prowadzenia przedsiębiorstwa spółki przez pozostałych wspólników.

Podstawowa różnica pomiędzy wystąpieniem ze spółki o sprzedażą ogółu praw i obowiązków wynika ze źródła finansowania. W przypadku sprzedaży do spółki dołączy zwykle osoba, która nie była wcześniej jej wspólnikiem. O ile sprzedaż nie obciąży finansowo spółki, to może wpłynąć na wzajemne relacje, zwłaszcza z przystępującym wspólnikiem. Konstruując postanowienia umowy spółki wspólnicy z jednej strony powinni się zabezpieczyć na możliwość sprawnego wypowiedzenia i wystąpienia ze spółki, a z drugiej powinni zastanowić się nad możliwością określenia zasad zbycia ogółu praw i obowiązków.

Aneta Chałat, Adwokat w Zespole Doradztwa Prawnego w Mariański Group. Specjalizuje się w prawie gospodarczym i handlowym, w szczególności w prowadzeniu procesów restrukturyzacyjnych. Doradza klientom w zakresie prawa umów, w tym kontraktów budowlanych oraz prawa własności intelektualnej. Reprezentuje klientów w postępowaniach sądowych i administracyjnych.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Źródło zewnętrzne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Koszty uzyskania przychodów 2024 - umowa o pracę, zlecenie, umowa o dzieło

    Jakie koszty uzyskania przychodu (tzw. koszty podatkowe) w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) można uwzględniać (potrącać) na umowie o pracę, umowie zlecenia i umowie o dzieło?

    Pożyczałeś pieniądze? Urząd skarbowy zainteresuje się przychodem. Sprawdź, czy wiesz, jak to rozliczyć w zeznaniu podatkowym

    Fakt, że pożyczka jest udzielana między osobami prywatnymi, które nie są przedsiębiorcami, nie sprawia, że nie wiąże się ona z obowiązkami podatkowymi. Pożyczkodawca musi być uważny i pamiętać o rozliczeniu w zeznaniu rocznym przychodu.

    Oprocentowanie lokat bankowych i kont oszczędnościowych 2024 (koniec lutego) – ranking najlepszych ofert banków [Tabela]

    Ile wynosi oprocentowanie najlepszych depozytów bankowych pod koniec lutego 2024 roku? Jakie odsetki można uzyskać z lokat bankowych i kont oszczędnościowych? W lutym 2024 r. kontynuowany jest trend spadku oprocentowania lokat bankowych i kont oszczędnościowych, rozpoczęty pod koniec 2022 roku. Widać wyraźnie, że banki przygotowują się do obniżek stóp procentowych NBP. Ale coraz większa grupa ekspertów nie przewiduje cięcia stóp w 2024 roku. Jak będzie w rzeczywistości?

    Kasowy PIT tylko dla małych firm - opublikowano założenia nowelizacji. Kiedy wejdzie w życie? Kto będzie mógł płacić taki podatek?

    W dniu 26 lutego 2024 r. w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów zostały opublikowane założenia projektu nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Projekt ten ma na celu wprowadzenie możliwości wyboru kasowej metody rozliczania przychodów i kosztów, tzw. kasowego PIT (jako fakultatywnego sposobu rozliczania podatku), przez przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w niewielkich rozmiarach.

    MF wprowadzi globalny podatek minimalny. Których przedsiębiorców obejmie nowy podatek?

    MF planuje wprowadzić globalny podatek minimalny dla jednostek wchodzących w skład grup międzynarodowych i krajowych - wynika z projektu zamieszczonego w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. System globalnego podatku minimalnego ma zostać oparty o trzy rodzaje podatku wyrównawczego.

    Obligacje skarbowe [marzec 2024 r.] - oprocentowanie i oferta obligacji oszczędnościowych (detalicznych)

    Ministerstwo Finansów w komunikacie z 23 lutego 2024 r. poinformowało o oprocentowaniu i ofercie obligacji oszczędnościowych Skarbu Państwa, które będą sprzedawane w marcu 2024 roku. Oprocentowanie tych obligacji nie zmieniło się w porównaniu do oferowanych w lutym br. Od 26 lutego br. można nabywać nową emisję obligacji skarbowych w drodze zamiany.

    Podatek od emisji CO2 w produkcji rolnej. Naukowcy obliczyli ile powinien wynosić

    W raporcie zamówionym przez rząd Danii eksperci zaproponowali wprowadzenie podatku od emisji CO2 w produkcji rolnej. Opłacie sprzeciwiają się rolnicy, a konsumenci obawiają się wzrostu cen mleka i mięsa.

    Składka na ubezpieczenie wypadkowe w 2024 roku - zmiany od 1 kwietnia. Obniżenie stopy procentowej składki dla 32 grup działalności

    Opublikowany 23 lutego 2024 r. projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków przewiduje zmianę  kategorii ryzyka dla 32 grup działalności, dzięki czemu nastąpi obniżenie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. Tylko w przypadku jednej grupy działalności nastąpi wzrost kategorii ryzyka i tym samym wzrost stopy procentowej składki wypadkowej. Zmiany będą obowiązywać od składek należnych za kwiecień 2024 r.

    Projekt ustawy o kryptoaktywach. Będzie nadzór nad rynkiem i ochrona inwestorów

    Projekt ustawy o kryptoaktywach przewiduje wprowadzenie nowych rozwiązań w obszarze sektora rynku kryptoaktywów, mających na celu realizację prawa unijnego, w szczególności w zakresie skutecznego nadzoru nad tym rynkiem i ochrony inwestorów. Ustawa, z pewnymi wyjątkami, ma wejść w życie z dniem 30 czerwca 2024 roku.

    Rada Ministrów zajmie się projektem nowelizacji ustawy o rachunkowości

    Nowe przepisy mają wprowadzić do polskiego porządku prawnego unijne przepisy, które nakładają na duże firmy obowiązek publikacji danych o zapłaconych podatkach.

    REKLAMA