Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zbycie udziałów w spółce z o.o. – obowiązki informacyjne i rejestrowe

 Góralski&Goss Legal
Góralski&Goss Legal to butikowa kancelaria prawna, specjalizująca się w doradztwie transakcyjnym i procesowym na rzecz dużych podmiotów gospodarczych, w szczególności firm z sektora ubezpieczeniowego.
Zbycie udziałów w spółce z o.o. – obowiązki informacyjne i rejestrowe /Fot. Fotolia
Zbycie udziałów w spółce z o.o. – obowiązki informacyjne i rejestrowe /Fot. Fotolia
Fotolia
Przepisy polskiego prawa nakładają na strony umowy zbycia udziałów w spółce z o.o. szereg obowiązków. Mogą to być obowiązki natury korporacyjnej, co może przejawiać się np. koniecznością uzyskania zgody zgromadzenia wspólników na zbycie udziałów, w przypadku gdy umowa spółki tak stanowi.

W niektórych przypadkach wymagane będzie uzyskanie zgody Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w przypadku, gdy w wyniku transakcji nabycia udziałów dojdzie do przejęcia kontroli w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 50, poz. 331, z późniejszymi zmianami) i gdy zostaną przekroczone progi określone w tej ustawie. W sytuacji, gdy nabywcą udziałów w spółce z o.o. jest podmiot zagraniczny może także pojawić się obowiązek uzyskania zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych w przypadku spełnienia przesłanek, o których mowa w ustawie z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (Dz.U. nr 31, poz. 178, z późniejszymi zmianami).

Niezależnie od pozostałych obowiązków związanych ze zbyciem udziałów, przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 z późniejszymi zmianami) nakładają na strony transakcji zbycia udziałów pewne obowiązki informacyjne i rejestrowe.

Obowiązki informacyjne

Po pierwsze zgodnie z art. 187 § 1 tej ustawy o przejściu udziału na inną osobę zainteresowani zawiadamiają spółkę, zaś przejście udziału jest skuteczne wobec spółki od chwili, gdy spółka otrzyma od jednego z zainteresowanych zawiadomienie o tym wraz z dowodem dokonania tej czynności. Zawiadomienie takie nie wymaga szczególnej formy, istotne jest żeby otrzymał je zarząd spółki. Może być dokonane przez zbywcę lub nabywcę udziałów, a do zawiadomienia powinien być dołączony dowód zbycia udziałów (np. umowa sprzedaży udziałów).

Do chwili otrzymania powyższego zawiadomienia zbywca nadal jest traktowany przez spółkę jako wspólnik i może wykonywać przysługujące mu uprawnienia majątkowe i korporacyjne w spółce tak, jakby przejście udziału nie miało miejsca. Od momentu otrzymania zawiadomienia przez spółkę, nabywca uzyskuje możliwość wykonywania praw (takich jak prawo do dywidendy, prawo do udziału w zgromadzeniach wspólników czy prawo kontroli) jak i obowiązków związanych z nabytymi udziałami (np. obowiązku wniesienia dopłat czy spełnienia innych świadczeń należnych spółce).

Warto także zauważyć, że od momentu zawiadomienia liczy się także 3-letni termin przedawnienia roszczeń spółki do zbywcy z tytułu niespełnionych świadczeń przysługujących spółce ze zbytego udziału, czyli świadczeń z tytułu dopłat oraz powtarzających się świadczeń niepieniężnych. Chodzi tutaj o świadczenia, które stały się wymagalne nie później niż przed zawiadomieniem spółki o zbyciu udziału.

Odpowiedzialność nowych członków zarządu w spółce z o.o.

Dodatkowe obowiązki informacyjne zostały uregulowane w art. 6 ksh i związane są one z powstaniem lub ustaniem stosunku dominacji na skutek przejścia udziałów na nowego wspólnika. Zgodnie z art. 6 § 1 ksh spółka dominująca (a więc dysponująca większością głosów na zgromadzeniu wspólników spółki zależnej, uprawiona do powoływania większości członków zarządu lub rady nadzorczej takiej spółki, itp.) ma obowiązek zawiadomić spółkę zależną o powstaniu stosunku dominacji w terminie dwóch tygodni. Konsekwencją braku zawiadomienia jest zawieszenie wykonywania prawa głosu z udziałów spółki dominującej reprezentujących więcej niż 33% kapitału zakładowego spółki zależnej. Ten sam obowiązek spoczywa zgodnie z art. 6 § 6 ksh na spółce, która przestała być spółką dominującą.


Obowiązki rejestrowe

Zawiadomienie, o którym mowa w art. 187 § 1 ksh daje zarządowi spółki podstawę do dokonania odpowiednich zmian w księdze udziałów, tj. wykreślenia dotychczasowego oraz wpisania nowego wspólnika, który to obowiązek nakłada na zarząd art. 188 § 1 ksh, a także podstawę do sporządzenia nowej, aktualnej listy wspólników. Zgodnie natomiast z dyspozycją art. 188 § 3 ksh, po każdym wpisaniu zmiany zarząd składa sądowi rejestrowemu podpisaną przez wszystkich członków zarządu nową listę wspólników z wymienieniem liczby i wartości nominalnej udziałów każdego z nich oraz wzmianką o ustanowieniu zastawu lub użytkowania udziału.

Istnieją rozbieżności zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie Sądu Najwyższego, co do tego czy dołączona do wniosku o wpis do rejestru lista wspólników jest wystarczającym dokumentem do dokonania wpisu, czy też wymagany jest także dokument stanowiący o przejściu udziałów z dotychczasowego wspólnika na inną osobę.

Za poglądem o braku obowiązku przedstawiania sądowi rejestrowemu umów, na podstawie których nastąpiła zmiana w składzie osobowym wspólników opowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22 września 1993 r. (III CZP 118/93). Jednocześnie wskazał, że sąd rejestrowy może dokonywać kontroli zgodności danych wynikających z listy wspólników ze stanem rzeczywistym  w sytuacji, gdy poweźmie w przedmiotowej kwestii wątpliwości co do prawdziwości przedstawionych danych. W konsekwencji Sąd Najwyższy przyjął, że sąd rejestrowy może odmówić przyjęcia do rejestru nowej listy wspólników, jeżeli zgłoszona w tym przedmiocie zmiana opiera się na nieważnej umowie zbycia udziałów. Podobne stanowisko już na gruncie Kodeksu spółek handlowych zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 stycznia 2009 r. (III CSK 271/08).

Skutki umorzenie udziałów w spółce z o.o.

W jednym z nowszych orzeczeń z dnia 6 czerwca 2012 r. (III CZP 22/12) Sąd Najwyższy uznał, że dopuszczenie możliwości dokonania w rejestrze przedsiębiorców KRS zmiany danych wspólników posiadających więcej niż 10% udziałów w kapitale zakładowym na podstawie listy wspólników, nie pozbawia sądu rejestrowego prawa żądania przedłożenia przez wnioskodawcę dalszych dokumentów, w tym zwłaszcza umowy zbycia udziałów w spółce, w celu zbadania zgodności wskazanych w liście wspólników danych z rzeczywistym stanem rzeczy. Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 2 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym z dnia 20 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 121, poz. 769 z późniejszymi zmianami) sąd rejestrowy w ramach swojej kognicji jest uprawniony do badania zgodności danych wskazanych we wniosku ze stanem rzeczywistym, jeżeli w tej kwestii poweźmie uzasadnione wątpliwości.

Pomimo więc, że przepisy prawa nie nakładają na wnioskodawcę wprost obowiązku załączenia do wniosku o wpis do rejestru zmiany wspólnika umowy zbycia udziałów, nie można wykluczyć sytuacji, w której sąd rejestrowy zażąda przedłożenia przez spółkę takiej umowy. Ze względu na tajemnicę handlową a także z uwagi na to, że umowy takie regulują zazwyczaj także inne zobowiązania stron, np. dotyczące okresu „po transakcji”, często w obrocie spotykane są (i załączane do głównej umowy) dokumenty, stanowiące niejako skróconą wersję umowy zbycia udziałów, zawierające te postanowienia, które dotyczą przeniesienia praw udziałowych. W ten sposób strony dysponują dokumentem, który bez ujawniania szczegółowych postanowień biznesowych objętych główną umową, może wraz z listą wspólników zostać złożony w sądzie rejestrowym.

Autorem komentarza jest Adam Michalczyk, Senior Associate w kancelarii Góralski&Goss Legal w Warszawie.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Polski Ład. Ściąga dla przedsiębiorców, księgowych, kadrowych (PDF)
Polski Ład. Ściąga dla przedsiębiorców, księgowych, kadrowych (PDF)
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek od spadków i darowizn
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Podatkowi od spadków i darowizn nie podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
    spadku
    darowizny
    odpłatnego zniesienia współwłasności
    zasiedzenia
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    KO: proponujemy wprowadzenie obligacji NBP
    Proponujemy wprowadzenie obligacji detalicznych NBP, oprocentowanych tak jak stopa inflacji - mówili w środę posłowie KO: Katarzyna Lubnauer i Dariusz Rosati. Ich zdaniem dzięki temu przestanie spadać wartość oszczędności obywateli, a banki będą zmuszone do podniesienia oprocentowania lokat
    Zmiana zasad poboru zaliczek PIT od 1 lipca 2022 r.
    Nowelizacja Polskiego Ładu ma wejść w życie 1 lipca 2022 r. Zmianie ulegną między innymi zasady poboru zaliczek na podatek dochodowy PIT. Co czeka podatników?
    Wyksięgowanie zaległych należności z ksiąg rachunkowych - podstawy i praktyka, odpisy aktualizacyjne, skutki podatkowe
    W życiu rachunkowym przedsiębiorstwa jest kilka bardzo ważnych dat. Na pewno są nimi zakończenie roku podatkowego, termin zamknięcia księgi przychodów i rozchodów oraz termin złożenia zeznania rocznego za dany rok podatkowy. Najczęściej to w tych momentach podatnicy i przedsiębiorcy mają więcej do czynienia z księgowymi czy biurami rachunkowymi. Jednym z elementów porządkowania dokumentacji i ksiąg może być konieczność wyksięgowania zaległych należności z ksiąg rachunkowych.
    Wskaźnik WIRD oparty na stopach depozytów overnight
    Wskaźnik WIRD, który mógłby zastąpić WIBOR, jest oparty na oprocentowaniu depozytów overnight. Takie wskaźniki zwykle są niższe od stawek opartych na rynku międzybankowym – powiedział w środę PAP prezes GPW Benchmark Zbigniew Minda.
    Roczne rozliczenie CIT za 2021 rok do 30 czerwca
    Ministerstwo Finansów przypomina, że do 30 czerwca 2022 r. został przedłużony czas na rozliczenie rocznego podatku CIT za 2021 r. Dotyczy to wszystkich podatników podatku dochodowego od osób prawnych, w tym podatników opodatkowanych ryczałtem od dochodów spółek.
    Inwestycje giełdowe a podatki. Jakich informacji podatkowych oczekiwać od domu maklerskiego inwestując w Polsce i za granicą?
    Szybko następujące zmiany oraz szybko zmieniające się warunki ekonomiczne coraz częściej skłaniają nas do szukania nowych form inwestowania. Jedną z takich form jest inwestowanie w instrumenty finansowe, takie jak akcje, fundusze inwestycyjne czy ETF-y. Z reguły inwestujemy na Giełdzie Papierów Wartościowych, ale w ostatnim czasie daje się zauważyć rosnące zainteresowanie inwestycjami również na giełdach zagranicznych, w zagraniczne papiery wartościowe. Jednakże z inwestycjami wiążą się także obowiązki podatkowe. O ile dość jasno są one określone w przypadku inwestycji na polskiej giełdzie, o tyle obowiązki podatkowe, związane z inwestowaniem na giełdzie zagranicznej, wciąż budzą wiele wątpliwości. Termin na składanie deklaracji podatkowych w 2022 r., co do zasady, już minął. W tym kontekście można zatem, na spokojnie, przeanalizować najciekawsze aspekty związane z wystawianiem (bądź niewystawianiem) informacji PIT-8C przez polskich płatników, dot. zagranicznych papierów wartościowych oraz zagranicznych otwartych funduszy inwestycyjnych.
    Kary umowne a PIT
    Kary umowne, w odróżnieniu od odszkodowań, stanowią przychód z innych źródeł i są objęte PIT. Przekonał się o tym podatnik, którego sprawa zakończyła się ostatecznie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie (wyrok NSA z dnia 29 marca 2022 r. sygn. II FSK 1822/19).
    WIRD, WIRF, WRR - GPW Benchmark rozpoczyna publiczne konsultacje nowych wskaźników stopy procentowej
    18 maja 2022 r. GPW Benchmark SA, spółka zależna Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA, która jest Administratorem wskaźników WIBOR i WIBID, opublikowała dokument konsultacyjny dotyczący nowych transakcyjnych wskaźników referencyjnych stopy procentowej, które mogą zastąpić dotychczasowe wskaźniki. GPW Benchmark SA przygotowała propozycję trzech indeksów dla rynku stopy procentowej. Są to: Warszawski Indeks Rynku Finansowego – WIRF, Warszawski Indeks Rynku Depozytowego - WIRD oraz Warsaw Repo Rate - WRR. Konsultacje publiczne odnośnie tych wskaźników potrwają do początku czerwca 2022 r. Wyniki konsultacji mają zostać opublikowane na stronie internetowej GPW Bechmark w połowie czerwca br.
    Prezenty dla kontrahentów spoza UE - rozliczenie VAT
    Prowadzimy działalność gospodarczą w zakresie produkcji i montażu systemów alarmowych, antywłamaniowych. Nasza działalność jest opodatkowana VAT. Ponieważ współpracujemy w ramach działalności z producentami podzespołów z Chin i Japonii, zakupiliśmy prezenty, które zamierzamy przekazać naszym kontrahentom spoza UE. Czy takie przekazanie należy opodatkować VAT? Czy mamy prawo do odliczenia podatku naliczonego zapłaconego przy nabyciu prezentów?
    Czy będzie podatek od pustostanów?
    17 maja 2022 roku Prezes Rady Ministrów Mateusz Morawiecki zaprzeczył, że rząd pracuje nad specjalnym podatkiem od pustostanów. Przyznał jednak, że rząd zastanawia się, "co zrobić z firmami, funduszami, które kupują po 100 albo po 500 czy 1000 mieszkań". Był to komentarz premiera do medialnych pogłosek o planach wprowadzenia podatku od pustostanów. Tego samego dnia minister rozwoju i technologii Waldemar Buda stwierdził, że ponad 60 proc. pustostanów to lokale komunalne, często w bardzo złym stanie i że jego resort chce zachęcać gminy do wykorzystywania tych zasobów, m.in. przez skrócenie procedury ich remontu. 18 maja 2022 r. wiceminister rozwoju i technologii Piotr Uściński poinformował, że rozważane są zmiany w Prawie budowlanym, które ułatwią samorządom remont lub przystosowywanie pustostanów do celów mieszkaniowych, uproszczą związane z tym procedury.
    Aplikacja Podatnika KSeF - Ministerstwo Finansów udostępniło wersję produkcyjną
    Ministerstwo Finansów udostępniło 17 maja 2022 r. na podatki.gov.pl wersję produkcyjną Aplikacji Podatnika KSeF. Aplikacja ta umożliwia w szczególności wystawianie i odbieranie faktur z KSeF oraz podgląd faktur.
    Faktoring odwrotny - korzyści, zasady, rozliczenia
    Czym jest faktoring odwrotny (zwany też odwróconym, zakupowym, zamówieniowym, dłużnym, zwrotnym) i kiedy warto z niego skorzystać? Co można sfinansować faktoringiem odwrotnym? Jakie są główne korzyści faktoringu odwróconego?
    ING: prognozy wzrostu PKB bardziej optymistyczne niż publikuje KE
    Nasze prognozy wzrostu gospodarczego na najbliższe lata są nieco bardziej optymistyczne od prognoz Komisji Europejskiej - wskazali analitycy ING Banku Śląskiego, odnosząc się do poniedziałkowej publikacji KE
    Inspekcja Handlowa i straże gminne będą nakładać mandaty za wykroczenia skarbowe
    Inspekcja Handlowa i straże gminne uzyskają uprawnienia do prowadzenia postępowań mandatowych w sprawach o wybrane wykroczenia skarbowe. Tak zakłada projekt nowelizacji Kodeksu karnego skarbowego opublikowany 17 maja 2022 r.
    Wkrótce program „Mieszkanie bez wkładu własnego”
    Program "Mieszkanie bez wkładu własnego" rusza 26 maja tego roku - powiedziała na wtorkowej konferencji prasowej minister rozwoju i technologii Waldemar Buda. Dodał, że jest on skierowany dla osób bez mieszkania i rodzin chcących kupić większe mieszkanie.
    Polski Ład: Wiecej skarg do WSA na indywidualne interpretacje podatkowe. Wzrost na poziomie 34%
    W pierwszych trzech miesiącach 2022 roku do Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w całym kraju wpłynęło o przeszło 34% więcej skarg na indywidualne interpretacje podatkowe niż było to w analogicznym okresie ubiegłego roku. Najwięcej z nich było związanych z podatkiem VAT, a tylko nieznacznie mniej dotyczyło obszaru PIT. Komentujący dane eksperci z branży podatkowej prognozują, że w kolejnych kwartałach tego roku podatnicy zintensyfikują swoje działania, przede wszystkim ze względu na Polski Ład
    Ile zarabiają pracownicy ZUS?
    W odpowiedzi z 16 maja 2022 r. na interpelację poselską, sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej Stanisław Szwed (po uzyskaniu stosownych wyjaśnień od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) udzielił informacji w sprawie wynagrodzeń pracowników ZUS. Jakie jest przeciętne wynagrodzenie pracowników ZUS? Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy (ZUZP) pracowników ZUS-u zakłada waloryzację wynagrodzeń "o co najmniej 1% powyżej wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych z roku poprzedniego".
    Kredyty hipoteczne 2022 - zdolność kredytowa, raty, marża w II połowie maja
    W maju 2022 roku przeciętna marża kredytów mieszkaniowych (hipotecznych) osiągnęła poziom najniższy od kilku lat. Mimo to nadal rośnie oprocentowanie kredytów. Czy zdolność kredytowa jeszcze spadnie?
    Składka zdrowotna osób powołanych do pełnienia funkcji (np. prokurentów, członków zarządu) – zmiany od 1 lipca 2022 r.
    Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o PIT oraz niektórych innych ustaw (tzw. Polski Ład 2.0), który został 11 maja uchwalony przez Sejm i trafił do prac legislacyjnych w Senacie przewiduje istotne zmiany w ustawie z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Jakie zmiany w zakresie składki zdrowotnej osób powołanych do pełnienia funkcji (np. członków zarządów spółek, prokurentów) wprowadzi ta nowelizacja?
    WIRD zamiast WIBOR-u. O ile spadnie oprocentowanie kredytów?
    18 maja 2022 r. GPW Benchmark (spółka należąca do Giełdy Papierów Wartościowych) ma przedstawić szczegóły dotyczące Warszawskiego Indeksu Rynku Depozytowego (WIRD), który zamiast WIBOR–u będzie podstawą do wyliczania rat kredytów. W rozmowie z Dziennikiem Gazetą Prawną szef warszawskiej giełdy Marek Dietl ujawnia, że nowy wskaźnik może być niższy od stosowanych teraz aż o 1,5–2 pkt proc. (WIBOR 3-miesięczny wynosi 6,4 proc.).
    NBP: w kwietniu inflacja bazowa wyniosła 7,7 proc.
    W kwietniu inflacja bazowa, liczona po wyłączeniu cen żywności i energii wyniosła 7,7 proc. r/r – podał NBP w poniedziałkowym komunikacie
    Kiedy kasa online powinna być połączona z Internetem, gdy usługa jest wykonywana w domu klienta?
    Świadczę usługi informatyczne oraz serwisowe sprzętu komputerowego (drukarki, laptopy, skanery, komputery stacjonarne, składanie komputerów). Wykonuję je głównie na rzecz osób prywatnych. W związku z tym, że usługi świadczę przeważnie stacjonarnie w domu klienta, posiadam przenośną kasę online. Klienci nie odwiedzają mnie w mojej siedzibie (brak stałych godzin pracy). Pierwszy kontakt odbywa się na telefon lub e-mail, a zapłata po wykonaniu usługi. Czy w sytuacji gdy nie mam żadnego zlecenia (bywa tak nawet kilka dni), kasę online muszę mieć cały czas włączoną i połączoną z Internetem?
    Obowiązkowe eFaktury od 2023 roku – na co należy się przygotować?
    Komisja Europejska wyraziła Polsce zgodę na obowiązkowe powszechne stosowanie Krajowego Systemu eFaktur (KSeF). W konsekwencji, zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Finansów, czeka nas rewolucja w fakturowaniu polegająca na zastąpieniu dotychczasowych papierowych faktur eFakturami, czyli fakturami ustrukturyzowanymi.
    Pełne odliczenie VAT od samochodów. Zapisy regulaminu użytkowania pojazdów w firmie
    Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym 21 października 2021 r. wyroku (sygn. akt I FSK 1695/21) uznał, że podatnik, który w regulaminie określił zasady korzystania z pojazdów do celów służbowych wraz z karami za ich nieprzestrzeganie, wykluczającymi ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, oraz zapewnił kontrolę przestrzegania tych zasad, może odliczać pełny VAT od wydatków samochodowych. Niestety, odmienne stanowisko prezentują organy podatkowe. Ich zdaniem określenie kar za nieprzestrzeganie zasad użytkowania pojazdu oznacza, że podatnik przewiduje możliwość złamania zasad. Dlatego nie może odliczać pełnego VAT.
    Komisja Europejska podwyższa prognozy dla inflacji w Polsce w 2022 r. i 2023 r.
    Komisja Europejska prognozuje, że inflacja w Polsce w 2022 r. wyniesie 11,6 proc., a w 2023 r. spadnie do 7,3 proc. Wcześniejsze, lutowe prognozy mówiły odpowiednio o 6,8 proc. i 3,8 proc.