Powołanie członków zarządu spółki z o.o. w sposób dorozumiany

Istotą sporu w przedmiotowej sprawie był fakt, czy pozwana spółka posiadała organ powołany do jej reprezentowania, tj. zarząd. W spółce zarząd został powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. Jednocześnie zarówno umowa spółki jak i uchwała o powołaniu zarządu nie określała długości jego kadencji ani faktu powołania na czas nieokreślony. Zgromadzenie wspólników spółki co roku podejmowało uchwały o zatwierdzeniu sprawozdań zarządu z działalności i sprawozdań finansowych za kolejne lata obrotowe oraz o podziale zysku lub pokrywaniu strat. Członkowie zarządu corocznie uzyskiwali absolutorium i nieustannie figurowali w Rejestrze przedsiębiorców KRS. Nie byli jednak formalnie powoływani do pełnienia funkcji na kolejne kadencje zarządu.

Stronie pozwanej zależało na orzeczeniu, że mandat zarządu wygasł po pierwszym roku funkcjonowania, ponieważ oznaczałoby to w istocie nieważność przedmiotowego postępowania sądowego. W tym celu pozwana powołała się na literalne brzmienie art. 202 § 1 Kodeksu spółek handlowych (dalej Ksh), zgodnie z którym mandaty członków zarządu wygasają z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu.

Sąd Najwyższy w omawianym wyroku uznał, że z okoliczności stanu faktycznego wynika, iż nic nie stoi na przeszkodzie przyjęciu, że członkowie zarządu byli corocznie powoływani w formie uchwał podejmowanych per facta concludentia. Sąd ustalił bowiem, że rokroczne zatwierdzanie sprawozdań z działalności zarządu i sprawozdań finansowych oraz udzielanie członkom zarządu absolutorium jednoznacznie wskazuje na dorozumianą wolę wspólników utrzymywania składu zarządu w jego pierwotnym składzie i odnawiania mu mandatu.

Jednocześnie Sąd wskazał, iż przepisy Ksh nie sprzeciwiają się podejmowaniu uchwał w sposób dorozumiany. W judykaturze podkreślono, że choć uchwały walnego zgromadzenia wspólników spółki z o.o. powinny mieć formę pisemną, to wymóg ten nie stanowi warunku ich ważności (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2004 r., IV CK 686/04). O prawnej skuteczności podjęcia uchwały nie decyduje ani podpis przewodniczącego, ani jej ogłoszenie. Uchwała zapada bowiem z chwilą jej podjęcia, a podpis przewodniczącego ma charakter formalny. W związku z tym, że nie istnieje wymóg ogłoszenia uchwały, brak zapisu w protokole oświadczenia o jej ogłoszeniu nie skutkuje jej nieważnością.

Przewodnik po zmianach przepisów 2015/2016 dla firm

Przyjęte przez sąd rozstrzygnięcie ma na celu zagwarantowanie bezpieczeństwa innych uczestników obrotu prawnego. Skoro członek zarządu, mimo braku formalnego powołania na kolejną kadencję, nieprzerwanie wykonuje czynności członka zarządu, uzyskuje akceptację zgromadzenia wspólników i nadal figuruje w KRS, należy przyjąć, że w sposób dorozumiany jego mandat został przedłużony przez zgromadzenie wspólników. Nie należy jednakże zapominać o tym, że każdy konkretny przypadek wymagać będzie szczegółowej analizy.

Agnieszka Gliwińska, starszy prawnik w Rödl & Partner