Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Co może ograniczać możliwość zbycia udziałów w spółce z o.o.

Co może ograniczać możliwość zbycia udziałów w spółce z o.o. /Fotolia
Co może ograniczać możliwość zbycia udziałów w spółce z o.o. /Fotolia
Fotolia
Każdemu wspólnikowi spółki z o.o. przysługuje prawo zbycia posiadanych udziałów w spółce. Jest to zasada, która wynika bezpośrednio z przepisów kodeksu spółek handlowych. Przy czym, wspólnicy mogą swobodnie rozporządzać swoimi udziałami tylko wtedy, gdy w tej materii nie postanowiono inaczej w umowie spółki.

Zgodnie bowiem z art. 182 § 1 kodeksu spółek handlowych (ksh) zbycie udziału umowa spółki może uzależnić od zgody spółki albo w inny sposób ograniczyć. Czy na tej podstawie wspólnicy mogą całkowicie zakazać udziałowcom sprzedaży ich udziałów?

Można, ale nie wszystko

Bez wątpienia przed planowanym zbyciem udziałów w kapitale zakładowym spółki z o.o. należy zapoznać się z umową spółki. Przepis art. 182 § 1 ksh daje wspólnikom duże możliwości w zakresie regulacji ograniczających swobodne dysponowanie udziałami. Najczęściej spotykanymi zapisami są postanowienia przyznające wspólnikom prawo pierwszeństwa albo prawo pierwokupu udziałów, wymagające uzyskania zgody wszystkich wspólników na zbycie udziałów, lub uzależniające możliwość zbycia udziałów od ziszczenia się określonego warunku. Wspólnicy nie mogą jednak wpisać w umowie spółki dowolnych ograniczeń w zbywaniu udziałów.

Z treści art. 180 § 1 ksh wynika, iż posiadanie udziałów w kapitale zakładowym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest co do zasady prawem zbywalnym. Zgodnie z art. 57 § 1 kc – jeżeli według ustawy prawo jest zbywalne, to nie można przez czynność prawną (np. w drodze umowy) wyłączyć możliwości jego przeniesienia. Ma to istotne znaczenie w kontekście zamiaru zawarcia w umowie spółki z o.o. np. zapisów zakazujących zbywania wspólnikom posiadanych przez nich udziałów. Wprowadzone ograniczenia, jakiekolwiek by one nie były, nie mogą zmierzać do zablokowania możliwości rozporządzenia udziałami.

Członek zarządu spółki z o.o. – jak uniknąć osobistej odpowiedzialności za długi spółki?

Sąd Najwyższy słusznie zwrócił uwagę, iż art. 182 § 1 ksh dopuszcza jedynie ograniczenie zbywalności udziałów, a nie jej wyłączenie. Dlatego sprzeczne z ustawą będą regulacje umowne bezpośrednio bądź pośrednio wyłączające zbywalność udziałów. Nie chodzi zatem tylko o wyłączenie zbywalności wprost, ale również o takie ograniczenie zbywalności udziałów, które czyni zbycie nadmiernie utrudnionym (wyrok SN z dnia 1 grudnia 2011 roku, I CSK 123/11).

A jeśli mimo wszystko w umowie spółki widnieje bezwzględny zakaz zbywania udziałów? Zapis taki pozostanie bez wpływu na skuteczność rozporządzenia udziałem przez wspólnika, a sama transakcja będzie ważna. Czy zatem spółka jest na przegranej pozycji? Nie do końca. Co prawda spółka nie może przeciwdziałać dokonanemu zbyciu udziałów, jednak może wystąpić przeciwko byłemu wspólnikowi z roszczeniem odszkodowawczym z tytułu naruszenia zakazu. Spółka będzie musiała wówczas wykazać, że działanie wspólnika doprowadziło do powstania po stronie spółki szkody oraz, że między tymi okolicznościami istniał adekwatny związek przyczynowy.

Zbycie udziałów w spółce z o.o. – obowiązki informacyjne i rejestrowe

Wspólnik może zrezygnować

Nawet jeżeli spółkę tworzą wspólnicy posiadający wyjątkowe i niepowtarzalne umiejętności, lub wiedzę i spółka w innym składzie osobowym nie miałaby racji bytu, to nie jest to wystarczający powód, by uczynić ze wspólnika „więźnia” i skutecznie zakazać mu na zawsze zbycia udziałów. Każdy ze wspólników posiada wolność w decydowaniu, czy uczestniczy kapitałowo w danym przedsięwzięciu gospodarczym i może się z niego wycofać zachowując odpowiednie procedury.

Polecamy: Jak rejestrować i aktualizować dane firmy po zmianach w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej


Ograniczenia ustawowe

Brak w umowie spółki modyfikacji ustawowej zasady zbywalności udziałów nie oznacza całkowitej dowolności wspólnika w rozporządzaniu udziałami. Udziałowcy zawsze muszą liczyć się z zasadami określonymi w przepisach powszechnie obowiązującego prawa.

Podstawowe ograniczenie dotyczy formy czynności prawnej zbycia udziałów. Umowę taką należy zawrzeć w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi, pod rygorem nieważności (art. 73 § 2 kc). Od dnia 1 kwietnia 2016 roku nieco większe możliwości posiadają wspólnicy spółek zawiązanych przy wykorzystaniu wzorca umownego, a zatem zarejestrowanych za pośrednictwem systemu S24. Mogą oni dokonać zbycia udziałów również on-line z wykorzystaniem wzorca udostępnionego w systemie S24. Rozwiązanie to stanowi jedno z uprawnień wspólników spółki z o.o. zarejestrowanej w trybie S24, a zatem mogą oni dokonać zbycia udziałów również w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi.

Nic nie stoi na przeszkodzie, aby dokonać zbycia udziałów w formie aktu notarialnego – i to niezależnie od tego czy spółka z o.o. była rejestrowana w formie tradycyjnej, czy za pośrednictwem systemu S24. Wyższa forma czynności prawnej konsumuje niższą formę czynności prawnej. Jeśli zatem zastrzeżono dla danej czynności prawnej zwykłą formę pisemną, to dokonanie tej czynności w formie szczególnej, np. w formie aktu notarialnego, jest równoznaczne z dochowaniem formy zastrzeżonej dla określonej czynności.

Sposoby likwidacji spółki z o.o.

Niezależnie od zachowanej formy czynności prawnej zbycia udziałów rozporządzanie udziałem i tak będzie niedopuszczalne w określonych ustawowo przypadkach. Zgodnie z art. 16 ksh nieważne jest zbycie udziałów dokonane przed wpisem spółki do rejestru, albo przed zarejestrowaniem podwyższenia kapitału zakładowego. Wspólnik planujący zbycie udziałów, nawet jeśli nie jest związany ograniczeniami w tym zakresie ustanowionymi w umowie spółki, albo spełnił wszystkie wymogi umowne, musi zawsze przestrzegać zasad ustanowionych w kodeksie spółek handlowych. W przeciwnym razie rozporządzenie jego udziałami będzie obarczone nieważnością.

Autor: Piotr Kalina – radca prawny, wpisany na listę Okręgowej Izby Radców Prawnych w Poznaniu, absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Specjalizuje się w ochronie danych osobowych, prawie gospodarczym oraz prawie spółek handlowych. Ukończył z wynikiem bardzo dobrym studia podyplomowe z zakresu ochrony danych osobowych w Polskiej Akademii Nauk w Warszawie „Wykonywanie funkcji administratora bezpieczeństwa informacji”.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
103 błędy w sp. z o.o. – jak ich uniknąć. Poradnik Gazety Prawnej 2/2022
103 błędy w sp. z o.o. – jak ich uniknąć. Poradnik Gazety Prawnej 2/2022
Tylko teraz
Stillwell Polska Sp. z o.o.
Stillwell Polska Sp. z o.o. jest nowoczesną firmą prawniczą zajmującą się obsługą prawną przedsiębiorstw a także sprzedażą gotowych spółek.
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek od spadków i darowizn
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Podatkowi od spadków i darowizn nie podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
    spadku
    darowizny
    odpłatnego zniesienia współwłasności
    zasiedzenia
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Polski Ład 2.0 – wszystko o zmianach w podatkach od 1 lipca 2022
    Zapraszamy na szkolenie "Polski Ład 2.0 – wszystko o zmianach w podatkach od 1 lipca 2022", które odbędzie się 14 czerwca 2022 roku.
    Piotr Duda: Zrobimy wszystko, aby wyrzucić rosyjskie związki zawodowe ze światowej federacji
    Zrobimy wszystko, aby ze Światowej Federacji Związków Zawodowych wyrzucić Federację Niezależnych Związków Zawodowych Rosji. Jeżeli tak się nie stanie, To zastanowimy się nad opuszczeniem międzynarodowych struktur przez „Solidarność” – Piotr Duda.
    Webinarium „Kto powinien zmienić formę opodatkowania w ramach Polskiego Ładu 2.0 – poradnik dla przedsiębiorców i biur rachunkowych” + certyfikat gwarantowany
    Zapraszamy na praktyczne webinarium „Kto powinien zmienić formę opodatkowania w ramach Polskiego Ładu 2.0 – poradnik dla przedsiębiorców i biur rachunkowych” z gwarantowanym imiennym certyfikatem, które odbędzie się 2 czerwca 2022 roku. Polecamy!
    Jak stosować reguły podwójnego zapisu?
    Czy dokonując korekty na kontach syntetycznych czerwono czarnym zapisem po stronie WN np. - 501 na konto +505 powinno się również zaksięgować po stronie Ma na koncie technicznym pozostałe rozrachunki? Czy przy tej korekcie powinno się zachować zasadę podwójnego zapisu? Do tej pory nie było konta technicznego. Księgowano korekty czerwono czarnym zapisem. Wskazano błąd z uwagi na niezachowanie zasady podwójnego zapisu. Czy korekta zapisów na kontach syntetycznych jest operacją gospodarczą?
    Prezydent podpisał nowelę ustawy o VAT wydłużającą pierwszą tarczę antyinflacyjną
    Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelę ustawy o VAT, w której zawarto przedłużenie tzw. pierwszej tarczy antyinflacyjnej do 31 lipca br. - poinformowała w piątek Kancelaria Prezydenta RP. Chodzi m.in o zwolnienie sprzedaży paliw z podatku handlowego
    Ile zapłacą banki za wakacje kredytowe kredytobiorców? ZBP chce ograniczenia kręgu uprawnionych do wakacji kredytowych
    Jeśli z wakacji kredytowych skorzystałoby 80 proc. uprawnionych kredytobiorców spłacających kredyty złotowe na nieruchomości niekomercyjne łączny koszt dla sektora bankowego wyniósłby 13,1-16,4 mld zł w 2022 roku oraz 21,3-27,9 mld zł w okresie 2022-2023 - ocenia Związek Banków Polskich. Jednocześnie bankowcy proponują, by wakacje kredytowe były ograniczone do osób, które faktycznie tego potrzebują i chcą wprowadzenia kryterium powierzchni nieruchomości. Według ZBP kluczowe jest również wyłączenie z zakresu zastosowania umów kredytu o stałej stopie oprocentowania.
    PIT po 1 lipca 2022 r. - wyższe zaliczki na podatek od pracowników i zleceniobiorców, niższe wynagrodzenia netto
    Od początku lipca 2022 r. istotna część (większość?) pracowników i zleceniobiorców otrzyma mniejsze wynagrodzenia netto niż w czerwcu i poprzednich miesiącach tego roku, mimo formalnej obniżki stawki w pierwszym przedziale skali z 17% na 12% - pisze prof. Witold Modzelewski.
    Ryczałt od najmu w działalności gospodarczej - przychód z refakturowanych kosztów mediów
    Opłaty za media w przypadku ich refakturowania przy najmie opodatkowanym zryczałtowanym podatkiem dochodowym w ramach działalności gospodarczej, stanowią przychód z działalności gospodarczej. Przedsiębiorca ma obowiązek odprowadzić od tego przychodu ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Tak zinterpretował przepisy Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji podatkowej z 26 maja 2022 r.
    Badanie: prawie co trzecia firma jest zainteresowana dostępem do usługi ratalnej
    30 proc. firm jest zainteresowana dostępem do usługi ratalnej. Najczęściej zainteresowanie deklarują firmy budowlane i przemysłowe – wynika z najnowszego badania firmy faktoringowej NFG „Finansowanie zakupów firmowych”
    Naruszanie uniinych sankcji (środków zabezpieczających) będzie przestępstwem zagrożonym m.in. konfiskatą mienia
    25 maja 2022 r. Komisja Europejska przedstawiła projekt przepisów, zgodnie z którymi naruszanie unijnych środków ograniczających (sankcji) zostanie dopisane do wykazu przestępstw unijnych. Komisja proponuje również nowe, zaostrzone przepisy dotyczące odzyskiwania i konfiskaty mienia, co również pomoże we wdrażaniu unijnych środków ograniczających. W obliczu trwającej agresji Rosji na Ukrainę niezwykle istotne jest, aby unijne środki ograniczające były w pełni wdrażane. Ich naruszanie nie może się nikomu opłacać. Celem tych wniosków legislacyjnych jest zapewnienie w przyszłości skutecznej konfiskaty aktywów osób fizycznych i podmiotów, które naruszają środki ograniczające.
    Polski Ład - 10 istotnych zmian
    Polski Ład to pakiet zmian legislacyjnych, które w założeniu mają pomóc odbudować gospodarkę, która uległa nadwyrężeniu z powodu pandemii Covid-19. Pojawiają się jednak opinie krytyczne – zbyt wiele zmian jednocześnie, błędy legislacyjne, nieprecyzyjne przepisy. Niektóre rozwiązania, z pozoru dobre dla wszystkich, mają również negatywne następstwa. Przykładowo, podwyższenie kwoty wolnej od podatku może powodować komplikacje po stronie organizacji pozarządowych, które traktowały tzw. 1% podatku jako stałe źródło dochodu.
    Nowe detaliczne obligacje skarbowe – czy uchronią przed inflacją?
    Obligacje detaliczne, które będziemy mogli kupić w czerwcu 2022 roku zostały poddane liftingowi. Rząd kusi nas wyższym oprocentowaniem w pierwszym roku oszczędzania, a do oferty dołączają też papiery oprocentowane tym lepiej im wyższe będą w Polsce stopy procentowe.
    Wniosek o stwierdzenie nadpłaty w e-Urzędzie Skarbowym - jak wypełnić i złożyć
    Ministerstwo Finansów poinformowało 26 maja 2022 r. o udostępnieniu w serwisie e-Urząd Skarbowy (e-US) wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku. Wniosek ten może złożyć podatnik, u którego wystąpiła nadpłata podatku lub który kwestionuje zasadność albo wysokość pobranego podatku. W imieniu podatnika wniosek może złożyć pełnomocnik posiadający aktywne pełnomocnictwo ogólne (PPO-1).
    Podatki 2022. Problemy z Polskim Ładem a odpowiedzialność członków zarządu spółek
    Z uwagi na problemy związane z wejściem w życie Polskiego Ładu, w tym planowanych zmian podatkowych od lipca ze skutkiem wstecz od stycznia 2022 r., wśród wielu przedsiębiorców coraz częściej pojawia się pytanie: kto poniesie za to odpowiedzialność. Jak odpowiadają członkowie zarządów spółek za podatki?
    Sprawozdanie finansowe w spółce z o.o. za 2021 rok (sporządzenie, zatwierdzenie i złożenie do KRS) - terminy w 2022 roku
    Terminy na sporządzenie i zatwierdzenie sprawozdań finansowych za 2021 r. w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością zostały wydłużone o 3 miesiące. Do kiedy trzeba sporządzić i zatwierdzić sprawozdanie finansowe w spółce z o.o. oraz złożyć to sprawozdanie do KRS w 2022 roku?
    KRD: branża leasingowa rośnie, ale przybywa też jej dłużników
    2021 r. był najlepszy w historii leasingu w Polsce i rdr przyniósł ok. 5-proc. wzrost wartości portfela branży, ale jednocześnie zaległości klientów przekroczyły 988 mln zł - informuje Krajowy Rejestr Długów. Dodano, że w leasing najczęściej brano auta osobowe, a rzadziej maszyny, pojazdy ciężarowe.
    Składki ZUS od wszystkich umów zlecenia i umów o dzieło?
    Polska zobowiązała się wobec Brukseli, że w pełni oskładkuje (składkami ZUS) umowy cywilnoprawne. Nadal jednak chce negocjować termin tego ozusowania – informuje 26 maja 2022 r. "Dziennik Gazeta Prawna”. Ma to być jeden z tzw. kamieni milowych, czyli polskich zobowiązań wobec UE, od których zależy akceptacja Komisji Europejskiej dla Krajowego Planu Odbudowy w Polsce i uruchomienie pieniędzy unijnych na ten cel.
    Dorabianie do świadczenia lub zasiłku przedemerytalnego - informacja do ZUS o przychodach do 31 maja
    Do końca maja osoby, które dorabiają do świadczenia lub zasiłku przedemerytalnego, muszą poinformować ZUS o swoich przychodach za dany rok rozliczeniowy. W tym roku jest to okres od 1 marca 2021 r. do 28 lutego 2022 r. - przypomina rzecznik ZUS Paweł Żebrowski.
    Wakacje kredytowe przy kredycie hipotecznym - kto i ile skorzysta
    Stale i szybko rosnące stopy procentowe sprawiają, że coraz więcej kredytobiorców ma problem ze spłacaniem kredytów mieszkaniowych (hipotecznych). Rząd zapowiedział pomoc, która powinna załatwić problemy większości zadłużonych. Idący w miliardy koszt pakietu wsparcia może się jednak okazać niedoszacowany. Jakie korzyści dla kredytobiorców przyniesie likwidacja WIBOR-u? Kto skorzysta na wakacjach kredytowych?
    Oszczędnościowe obligacje skarbowe - czerwiec 2022 r. Oprocentowanie w oparciu o stopę referencyjną NBP
    Od czerwca 2022 r. oferta Ministerstwa Finansów zostaje rozszerzona o nowe obligacje, których oprocentowanie będzie oparte o stopę referencyjną NBP. Odsetki będą wypłacane co miesiąc. Jak oprocentowane będą te obligacje? Ponadto Ministerstwo Finansów podnosi oprocentowanie obligacji oszczędnościowych o okresie zapadalności od 3 miesięcy do 12 lat.
    Składka zdrowotna – zmiany od 1 lipca 2022 r.
    Od 1 lipca 2022 roku zmienią się przepisy dot. składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zmiany te wynikają z rządowego projektu nowelizacji ustawy o PIT oraz niektórych innych ustaw (tzw. Polski Ład 2.0), który został 12 maja uchwalony przez Sejm i trafił do prac legislacyjnych w Senacie. Jakie zmiany w ustawie z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zakresie składki zdrowotnej wprowadzi ta nowelizacja? Co zmieni się od 1 lipca 2022 r. w przepisach dot. składki zdrowotnej?
    Obligacje skarbowe - oprocentowanie 2022/2023
    W odpowiedzi na interpelację poselską Sebastian Skuza, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów (w imieniu Ministra Finansów) udzielił 13 maja 2022 r. wyjaśnień odnośnie oprocentowania obligacji detalicznych Skarbu Państwa. Jakie odsetki dają obligacje skarbowe? Ile można zarobić na obligacjach? Jak kupić obligacje skarbowe?
    Kwota wolna od podatku. Jaka wysokość w 2022 r.
    Jedną ze zmian ustanowionych przez Polski Ład jest podniesienie kwoty wolnej od podatku do 30 tys. zł. Osoby składające deklarację w podatku PIT za 2022 r. uzyskają dzięki temu możliwość oszczędności w rozliczeniu z fiskusem. Wspomniany przywilej nie dotyczy jednak wszystkich.
    Praca zdalna i kontrola trzeźwości pracowników - nowelizacja kodeksu pracy przyjęta przez Radę Ministrów. Co się zmieni?
    24 maja 2022 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez ministra rodziny i polityki społecznej. Rząd chce na stałe wprowadzić do Kodeksu pracy możliwość wykonywania pracy zdalnej. Będzie to bardziej elastyczna forma wykonywania pracy od obecnie funkcjonującej telepracy. Rozwiązanie to powinno poprawić możliwości zatrudnienia osób znajdujących w szczególnej sytuacji na rynku pracy, w tym rodziców małych dzieci oraz rodziców samotnie wychowujących dzieci. Ponadto, pracodawcy będą mogli wprowadzić kontrolę trzeźwości pracowników lub kontrolę na obecność środków działających podobnie do alkoholu, gdy będzie to niezbędne do zapewnienia ochrony życia i zdrowia pracowników lub innych osób lub ochrony mienia.
    E-paragony, kasy fiskalne online, połączenie kas fiskalnych i terminali płatniczych - obowiązki
    Postępująca reforma elektroniczna administracji jest realizowana wprost proporcjonalnie do reformy komunikacji na linii przedsiębiorca – urzędy, w tym urzędy skarbowe. Co roku podatnicy dowiadują się o nowych rozwiązaniach i wprowadzanych innowacjach. Jednym z dość energicznie nowelizowanych obszarów są kwestie związane z kasami fiskalnymi i paragonami.