Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Waloryzacja umów w zamówieniach publicznych w czasie dużej inflacji - korzyści dla firm i państwa

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Waloryzacja umów w zamówieniach publicznych w czasie dużej inflacji - korzyści dla firm i państwa
Waloryzacja umów w zamówieniach publicznych w czasie dużej inflacji - korzyści dla firm i państwa
Fotolia
Fotolia
Firmy, które przed miesiącami czy latami wygrały przetargi, dziś muszą dokładać do interesu, bo wielu zamawiających nie chce podwyższyć im wynagrodzenia. To efekt chociażby rosnącej inflacji (w lipcu wyniosła 15,5 proc.) czy cen materiałów budowlanych. Teraz przedsiębiorcy dostali w końcu silny argument do ręki. Prokuratoria Generalna RP w opublikowanych właśnie wytycznych przekonuje, że waloryzacja tych kontraktów jest nie tylko dopuszczalna, ale często wręcz niezbędna. Także z perspektywy samych zamawiających czy też – szerzej – interesu publicznego. Prokuratoria Generalna RP zachęca do zmian w kontraktach o zamówienia publiczne, przekonując, że ostateczne koszty upadłości przedsiębiorców może ponieść sama administracja publiczna.

Waloryzacja umów w zamówieniach publicznych jest nie tylko dopuszczalna, ale często wręcz niezbędna

W opublikowanych 2 sierpnia 2022 r. wskazówkach Prokuratoria Generalna RP (PG RP) pisze, że ze względu na nadzwyczajną sytuację, w jakiej znalazła się polska gospodarka, waloryzacje są nie tylko uzasadnione, ale często wręcz konieczne. To o tyle niecodzienne, że instytucja ta zazwyczaj walczy z roszczeniami firm. Nie ma w tym jednak sprzeczności, gdyż podwyższanie wynagrodzenia za realizację zamówień publicznych może dziś wręcz leżeć w interesie państwa.
W wytycznych podkreślono, że zamawiający powinni uwzględnić wszystkie potencjalne konsekwencje związane z brakiem waloryzacji. Jeśli zaś weźmie się pod uwagę upadłość przedsiębiorcy, odstąpienie przez niego od umowy, konieczność inwentaryzacji i zabezpieczenia robót oraz czas konieczny na przeprowadzenie kolejnego przetargu, to koszty dla strony publicznej mogą znacznie przewyższać podwyżkę, której domaga się dotychczasowy wykonawca. Tym bardziej że nowy w swej ofercie zaproponuje już dużo wyższą cenę, uwzględniającą inflację. Zdaniem PG RP często nie ma nawet potrzeby szczegółowego udowadniania konieczności zmian w umowach. Nadzwyczajna sytuacja na rynku i potwierdzające ją analizy wystarczająco uzasadniają potrzebę aneksowania kontraktów. Co ważne, taka waloryzacja jest możliwa w drodze porozumienia, bez wdawania się w sądowe spory.

- Nadzwyczajne wzrosty cen, jakie obserwujemy w związku z wojną w Ukrainie, to jeden z kluczowych problemów dla inwestycji w toku. W tych okolicznościach dokonywanie waloryzacji wynagrodzenia jest często uzasadnione, a wręcz konieczne z punktu widzenia samego zamawiającego. Dlatego zawsze warto szacować skutki alternatywnego scenariusza dla kosztów i czasu realizacji danej inwestycji oraz - szerzej - dla interesu publicznego - mówi Mariusz Haładyj, prezes PG RP.

To głos o tyle ważny, że wielu zamawiających wciąż nie godzi się na podnoszenie wynagrodzenia. Co prawda nastąpił skokowy wręcz wzrost liczby zmienianych umów (patrz: infografika), i w pierwszym półroczu zgłoszono ich już ponad 9 tys., ale i tak jest to jedynie kropla w morzu potrzeb. Federacja Przedsiębiorców Polskich szacuje, że w samej tylko branży czystości (m.in. sprzątanie szpitali czy biur) złożono już ok. 10 tys. wniosków o waloryzację umów. Biorąc pod uwagę cały rynek zamówień publicznych, bez wątpienia można mówić o dziesiątkach, jeśli nie setkach tysięcy kontraktów czekających na aneksowanie.

Nie trzeba czekać na wyrok by zwaloryzować umowę

Już w marcu 2022 r. Urząd Zamówień Publicznych wydał opinię, która potwierdziła możliwość zmiany umów z powodu nadzwyczajnej sytuacji na rynku wynikającej z napaści Rosji na Ukrainę. PG RP powołuje się na nią, przywołując dwie niezależne podstawy do modyfikowania kontraktów. Pierwszą daje art. 455 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1129 ze zm.), który mówi o okolicznościach, których zamawiający „działając z należytą starannością, nie mógł przewidzieć”. Druga to znana z kodeksu cywilnego klauzula rebus sic stantibus (art. 3571 k.c. lub art. 632 par. 2 k.c.).

„Nie ma przeszkód, aby strony uwzględniły ustawowe przesłanki waloryzacji wynagrodzenia w drodze zmiany umowy (zawarcia aneksu), bez wdawania się w spór sądowy” - podkreśla PG RP w swej opinii. Co równie istotne, wspomniane przepisy dają podstawę do zwiększenia wynagrodzenia zarówno tam, gdzie nie było żadnych klauzul waloryzacyjnych, jak i tam, gdzie one były, ale przewidywały mniejszą niż konieczna podwyżkę.

PG RP uważa, że wprowadzenie zmian w kontraktach często wymuszają ogólne dane rynkowe.

- Oczywiście zawsze niezbędna jest analiza wpływu nadzwyczajnego i nieprzewidywalnego wzrostu cen na warunki konkretnego kontraktu, ale zwracamy jednocześnie uwagę, że oceniając przesłanki waloryzacji dla podobnych kontraktów, zamawiający może posługiwać się analizami o ogólniejszym charakterze i zagregowanymi danymi - zauważa prezes Mariusz Haładyj.

W rekomendacjach pojawia się wręcz stwierdzenie, że sytuacja, gdy mimo inflacji zmiana konkretnej umowy jest nieuzasadniona, bo wzrost cen nie ma wpływu na dany kontrakt, powinna być wyjątkowa.

Klienci narzekają na wakacje kredytowe. Instytucje interweniują w sprawie

Wytyczne PG RP to sygnał dla administracji

Wytyczne PG RP nie są oczywiście wiążące i stanowią jedynie wskazówki.

- Niemniej jednak powinny być ważnym sygnałem dla zamawiających, którzy dotychczas nie byli skorzy do waloryzacji wynagrodzenia. Także z powodu obaw przed ewentualnymi wynikami kontroli. Wytyczne dają urzędnikom silny argument potwierdzający potrzebę zmiany umów - zauważa Artur Wawryło, prawnik prowadzący Kancelarię Zamówień Publicznych.

- Powiem więcej - w osta tecznym rozrachunku są one często niezbędne z perspektywy oszczędnego gospodarowania środkami publicznymi. Zerwanie umowy oznacza konieczność przeprowadzenia inwentaryzacji i np. zabezpieczenia placu budowy. A na koniec okaże się, że ceny zaproponowane w nowym przetargu będą prawdopodobnie dużo wyższe od tego, co usatysfakcjonowałoby dotychczasowego wykonawcę - dodaje.

Na to samo wskazuje w swym stanowisku PG RP. Zwraca ona uwagę na konieczność uwzględnienia wszystkich kosztów związanych z odstąpieniem wykonawcy od umowy, a także czynników społecznych, w tym nawet utrzymania konkurencji na rynku. „Porównanie prawdopodobnych w konkretnych okolicznościach scenariuszy może prowadzić do wniosku, że działaniem, które można ocenić jako niegospodarne, byłaby odmowa podwyższenia wynagrodzenia wykonawcy” - podkreślono w wytycznych.

Kiedy specustawa waloryzacyjna?

Marek Kowalski, przewodniczący Federacji Przedsiębiorców Polskich oraz Rady Zamówień Publicznych, choć ma nadzieję, że stanowisko PG RP skłoni zamawiających do zmiany podejścia, to uważa, że konieczne są jednak zmiany ustawowe. Kierowana przez niego organizacja wystąpiła do premiera z prośbą o rozważenie ustawowej, automatycznej waloryzacji w wysokości 50 proc. rocznego wskaźnika inflacji. Automatyzm pozwoliłby uniknąć pracochłonnego udowadniania wzrostu cen z każdej pozycji kosztorysu, czego często domagają się zamawiający. Żądają np. przedstawienia dokładnych kilometrówek, wykazania ich związku z realizacją zamówienia i wskazania cen paliwa z dnia jego zakupu. To wymaga sporych nakładów pracy nie tylko na przygotowanie dokumentacji, lecz także na jej weryfikację przez zamawiających. Stąd propozycja prostej i opartej na ogólnym wskaźniku waloryzacji. Z kolei jej ustawowy charakter przeniósłby koszty związane ze wzrostem cen na budżet państwa. To o tyle ważne, że część samorządów zwyczajnie nie ma pieniędzy na podwyższanie wynagrodzenia.

Na razie nie ma odpowiedzi szefa rządu. Półtora miesiąca temu rozpoczęcie prac nad specustawą waloryzacyjną zapowiedziało natomiast Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Nie planowano wprowadzenia obowiązku zmiany umów, ale nowe przepisy miały dać jednoznaczną podstawę prawną do takich aneksów. Także przy kontraktach, w których nie było klauzul waloryzacyjnych; a w tych, w których je przewidziano - podwyższenie zapisanych limitów. Warunkiem miało być jednak wykazanie przez wykonawców realnego wzrostu kosztów. Przewidziano przy tym rozkład ryzyka po 50 proc. na każdą ze stron.

Kiedy zostanie przedstawiony projekt specustawy? MRiT odpowiada, że tak szybko, jak będzie to możliwe. „Nadal wpływają do nas propozycje środowiska przedsiębiorców w zakresie rozwiązań prawnych i legislacyjnych dotyczących waloryzacji wynagrodzenia wykonawców. Naszym celem jest jak najszybsze zakończenie prowadzonych prac i rozpoczęcie procesu legislacyjnego, tak aby zamawiający i wykonawcy mogli w możliwie najszybszym terminie korzystać z przygotowywanych rozwiązań. Jednocześnie dążymy do tego, aby projektowane regulacje w możliwie najszerszym zakresie uwzględniały potrzeby wszystkich uczestników rynku zamówień publicznych” - deklaruje biuro komunikacji resortu rozwoju. ©℗

Sławomir Wikariak

©℗ Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję

Skokowy wzrost zmian w umowach
Dziennik Gazeta Prawna - wydanie cyfrowe
Instrukcje księgowego
Instrukcje księgowego – książka z aktualizacjami w serwisie online

Zawiera zestaw 96 aktualnych instrukcji objaśniających wybrane procedury podatkowe, księgowe, kadrowe oraz z dziedziny prawa cywilnego i gospodarczego. Instrukcje w serwisie są powiązane z kalkulatorami, formularzami, wskaźnikami, materiałami wideo i aktami prawnymi.

Teraz 17% taniej!
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Podatek od nieruchomości
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają:
    działki budowlane
    domy jednorodzinne
    garaże
    lasy
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Inflacja a dochody budżetowe. Wzrost inflacji o 1 punkt proc. to 4,7 mld zł więcej dochodów w budżecie państwa
    Każdy punkt procentowy wyższej inflacji to jest 4,7 mld zł więcej dochodów w budżecie państwa, po drugiej stronie generuje to jednakowo wysokie wydatki - powiedział 5 października 2022 r. w Senacie wiceminister finansów Artur Soboń. Poinformował także, że ostatnie zmiany w PIT i CIT kończą zmiany w Polskim Ładzie.
    Stopy procentowe NBP 2022 - bez zmian od 6 października
    Rada Polityki Pieniężnej na posiedzeniu 5 października 2022 r. utrzymała wszystkie stopy procentowe na dotychczasowym poziomie. Stopa referencyjna, główna stopa NBP, wynosi od 8 września br. 6,75 proc.
    Obliczanie długości mandatów członków zarządu i rady nadzorczej - nowe zasady od 13 października 2022 r.
    Nowelizacja Kodeksu spółek handlowych, która wejdzie w życie z dniem 13 października 2022 r., wprowadza nowe zasady obliczania czasu trwania mandatów członków zarządu i rady nadzorczej. Sprawdź, jak będą one wyglądać.
    Limity podatkowe 2023
    Limity podatkowe 2023. Średni kurs euro publikowany przez NBP pierwszego dnia roboczego października decyduje o ważnych limitach podatkowych w następnym roku. Znamy już ten kurs euro z 3 października 2022 r. (4,8272 zł). Sprawdźmy zatem jakie limity podatkowe będą obowiązywały w 2023 roku.
    Wywóz i tranzyt towarów dual-use – zezwolenia, oświadczenie użytkownika końcowego
    W związku z wojną na Ukrainie, towary (produkty) typu dual-use zyskały na szczególnym znaczeniu. Istotna stała się również możliwość jak najszybszej realizacji tego rodzaju zamówień. Warto przyjrzeć się regulacjom prawnym, które obowiązują w tym zakresie.
    Przedpłaty, zaliczki, zadatki a podatek dochodowy. Moment powstania przychodu
    W transakcjach handlowych często możemy spotkać się z wpłatami poprzedzającymi wykonanie usługi lub dostawę towarów. Wynika to z potrzeby zabezpieczenia wykonania umowy wiążącej dwie strony transakcji. W związku z tym pojawia się pytanie- jak otrzymanie przedpłaty, zaliczki bądź zadatku powinno być rozliczone na gruncie podatku dochodowego?
    Podatki związane z alkoholem – czym jest podatek piwny
    Jak już wiemy, alkohol jest jednym z najwyżej opodatkowanych dóbr. Najwyższa stawka VAT, akcyza i podatek dochodowy. Ustawodawca przewidział również opłatę za to, że reklamujemy napoje alkoholowe – tzw. podatek piwny.
    Rożne stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych
    Nowy Ład spowodował znaczne zmiany w prawie podatkowym. Wielu przedsiębiorców w celu uniknięcia składki zdrowotnej szuka lepszych rozwiązań. Jedną z opcji była zmiana formy opodatkowania na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.
    Darowizna pieniędzy ze wspólnego rachunku bankowego a zwolnienie z podatku
    Czy darowizna pieniędzy od członka najbliższej rodziny może być zwolniona z podatku od spadków i darowizn jeżeli w chwili zawarcia umowy darowizny pieniądze znajdowały się na rachunku bankowym, którego współwłaścicielami są darczyńca i obdarowany? Na to pytanie odpowiedział Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 30 września 2022 r.
    Sprzedaż złomu – kwestie podatkowe
    Opodatkowanie sprzedaży złomu zależy od tego, czy odbywa się w ramach działalności gospodarczej czy okazjonalnie.
    JPK_VAT po 6 latach. Czy przesyłanie ksiąg podatkowych dla potrzeb VAT ma sens?
    Wprowadzenie w naszym kraju ustawowego obowiązku przesyłania organom podatkowym pierwszej instancji standaryzowanych części ewidencji prowadzonych dla potrzeb podatku od towarów i usług (JPK_VAT) było pierwszym przedsięwzięciem tego rodzaju i po sześciu latach obowiązywania trudno uznać to za sukces (być może tylko lobbingowy i propagandowy) – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.
    Zmiany w ustawie o rachunkowości 2022/2023 – wdrożenie dyrektywy 2021/2101. Sprawozdanie o podatku dochodowym
    W Ministerstwie Finansów trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o rachunkowości oraz zmianie ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym. Ta nowelizacja ma na celu implementację do polskiego prawa dyrektywy unijnej 2021/2101.
    Progi podatkowe 2023 - co warto wiedzieć?
    Progi podatkowe 2023. Jaka wysokość progów będzie obowiązywała w rozliczeniu rocznym PIT w 2023 roku? Jaka będzie kwota wolna od podatku? Co się zmieniło?
    Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych 2023 - limity, stawki
    Jakie limity dla ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych będą obowiązywały w 2023 roku? Kto może płacić ryczałt w 2023 roku? Kto może płacić ryczałt od przychodów ewidencjonowanych kwartalnie w 2023 roku? Jakie stawki ryczałtu obowiązują w 2023 roku?
    Webinarium „Korygowanie VAT należnego i naliczonego”
    Korygowanie VAT. Zapraszamy na praktyczne webinarium „Korygowanie VAT należnego i naliczonego” z gwarantowanym imiennym certyfikatem, które odbędzie się 20 października 2022 roku. Polecamy!
    Dropshipping oczami księgowej. Kasa fiskalna, paragony, dokumentowanie sprzedaży
    Bardzo często trafiają do mnie osoby, najczęściej młode, które chcą rozpocząć działalność gospodarczą od dropshippingu. Skuszeni zarabianiem bez wydawania własnych pieniędzy często wchodzą w prowadzenie biznesu bez zastanowienia. Nasi Klienci - Sprzedawcy często rozpoczynają od inwestycji w szkolenia. Jest ich na rynku coraz więcej. Trudno mi zweryfikować faktyczny poziom merytoryczny tych kursów więc oprę się jedynie o informacje uzyskane od Klientów naszego Biura.
    Limit jednorazowej amortyzacji 2023 r.
    Jednorazowa amortyzacja 2023. Kurs euro z pierwszego dnia roboczego października decyduje o wysokości określonych limitów w podatkach na następny rok. Dotyczy to m.in. przywileju jakim jest jednorazowa amortyzacja.
    Mały podatnik VAT 2023. Jakie limity?
    Mały podatnik VAT 2023 to przedsiębiorca, którego przychody mieszczą się w określonym limicie wyrażonym w euro. Limity ustalane są co roku na podstawie kursu z 1 października. Kto może liczyć na status małego podatnika VAT w roku 2023?
    Przymusowa restrukturyzacja Getin Noble Bank. Co to oznacza dla Frankowiczów?
    Decyzja Bankowego Funduszu Gwarancyjnego o rozpoczęciu przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Bank S.A. znacznie skomplikuje sytuację Frankowiczów posiadających kredyty hipoteczne w tym banku. Zgodnie z nią kredyty indeksowane i denominowane kursem waluty obcej, czyli przede wszystkim kursem CHF, ale także USD, EUR, JPY, nie zostały przeniesione i zostają w Getin Noble Bank S.A. Co to oznacza dla Frankowiczów?
    Najwięksi podatnicy CIT w Polsce
    Ministerstwo Finansów opublikowało 30 września 2022 r. listę dużych podatników podatku CIT za 2021 r. Dane dotyczą zeznań indywidualnych firm, których przychód przekroczył 50 mln euro oraz podatników będących podatkowymi grupami kapitałowymi (PGK). Wśród indywidualnych firm liderami są firmy z sektora bankowego, energetycznego i paliwowego. Podobnie jest wśród podatkowych grup kapitałowych.
    Wykreślenie podatnika z rejestru czynnych podatników VAT na podstawie podejrzenia wyłudzeń skarbowych
    Czy można wykreślić podatnika VAT z rejestru czynnych podatników VAT tylko na podstawie podejrzenia, że ów podatnik zamierza dokonać wyłudzeń skarbowych z wykorzystaniem banku? Okazuje się, że tak. Można tak zrobić (i to bez zawiadamiania tego podatnika) na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT. Problem wyjaśnia Jagoda Kondratowska-Muszyńska, doradca podatkowy w Kancelarii Prof. dr hab. Henryka Dzwonkowskiego.
    Oprocentowanie lokat bankowych i kont oszczędnościowych – wrzesień/październik 2022 [Tabela]
    Jakie oprocentowanie lokat bankowych i kont oszczędnościowych oferują banki na przełomie września i października 2022 r.? Oferta depozytowa banków we wrześniu ponownie została poprawiona. W ciągu 2022 roku doszło do bardzo poważnych zmian. Tym niemniej oprocentowanie lokat i kont oszczędnościowych nadal nie nadąża za inflacją.
    Getin Noble Bank - przymusowa restrukturyzacja od 30 września 2022 r. Skutki dla klientów
    Bankowy Fundusz Gwarancyjny rozpoczął 30 września 2022 r. przymusową restrukturyzację Getin Noble Banku, którego działalność zostanie 3 października 2022 r. przeniesiona do wspólnego banku BFG i Systemu Ochrony Banków Komercyjnych, utworzonego przez osiem banków komercyjnych - poinformował BFG w komunikacie z 30 września 2022 r. Na proces ten przeznaczono kwotę 10,34 mld zł bezzwrotnego wsparcia.
    Ulga termomodernizacyjna 2023 - co można odliczyć?
    Ulga termomodernizacyjna 2023. Komu przysługuje i w jakiej wysokości? Co będzie można odliczyć w rozliczeniu podatkowym PIT w 2023 roku?
    Inflacja we wrześniu 2022 r. Jaka podwyżka stóp procentowych NBP w październiku?
    Inflacja we wrześniu wyniosła 17,2 proc. rdr wobec oczekiwań rynku na poziomie 16,6 proc. rdr - wynika z flash szacunku GUS. Presja cenowa rozlewa się na inflację bazową, która mogła wzrosnąć do rekordowych 10,7 proc. rdr - szacują ekonomiści. Ich zdaniem, na przyszłotygodniowym posiedzeniu RPP może zdecydować się na mocniejszą niż 25 pb. podwyżkę stóp procentowych.