Zamówienie publiczne na dostawę bonów towarowych

Józef Edmund Nowicki

Pracownicy otrzymają bony towarowe na określoną kwotę i zamienią je w określonym punkcie na wybrane przez siebie towary lub usługi. Bony towarowe muszą mieć oznaczony termin ważności, który można na nich odczytać.

Wady i zalety - bony elektroniczne i papierowe

Zakłady pracy coraz częściej zamiast bonów papierowych oferują pracownikom bony elektroniczne, tzw. elektroniczne karty podarunkowe. Bony elektroniczne to elektroniczny odpowiednik bonu towarowego papierowego.

Bon elektroniczny posiada zalety elektronicznej karty płatniczej i bonu papierowego oraz daje pracownikom nieograniczone możliwości wyboru prezentów w bardzo licznej sieci punktów sprzedaży towarów i usług.

Zapamiętaj!

Pracownicy, korzystając z bonów papierowych, muszą się liczyć z ograniczeniem związanym z nominałami bonów, podczas gdy z użyciem bonów elektronicznych pracownik może dokonać dowolnej ilości zakupów, wydając za każdym razem tyle pieniędzy, ile chce.

Bon elektroniczny może być doładowany zawsze, gdy zajdzie taka potrzeba, a pracownik może zawsze sprawdzić, jaka kwota pieniędzy pozostaje do jego dyspozycji.

Aktywacja bonu elektronicznego następuje dopiero po otrzymaniu ich przez pracowników, a tym samym utrata nieaktywnych bonów towarowych nie pociąga za sobą żadnego ryzyka dla pracodawcy (w przypadku utraty karty można ją zastrzec, a środki na wniosek pracodawcy przekazane zostaną na nową kartę).

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Zapamiętaj!

Bon elektroniczny można natychmiast zastrzec w przypadku jego zagubienia, zabezpieczając w ten sposób środki pieniężne. W razie zagubienia bonów towarowych papierowych odzyskanie środków pieniężnych jest praktycznie niemożliwe.

Bony elektroniczne mogą być przekazywane bezpośrednio pracownikom pod wskazane przez nich adresy, a zakład pracy nie musi trudnić się ich dystrybucją. W przypadku bonów elektronicznych istnieje również możliwość oprocentowania rachunku, na który pracodawca przekaże środki dla swoich pracowników. Do czasu wykorzystania bonów elektronicznych przez pracowników korzyści z oprocentowania rachunku odnosi wtedy pracodawca. Bony elektroniczne mogą być wydawane na okaziciela lub imiennie, są ważne nawet 36 miesięcy i w tym okresie mogą być wielokrotnie doładowywane.

Zapamiętaj!

Bon elektroniczny umożliwia wielokrotne jego wykorzystanie w ramach kwoty, która została przekazana na niego przez pracodawcę, podczas gdy bon papierowy może być użyty tylko raz, a niewykorzystane środki przepadają.

Wykonanie bonu elektronicznego z plastiku zapewnia mu trwałość.

Podatkowy aspekt wręczania bonów

Wręczanie bonów towarowych jest jednak mało opłacalne, gdyż pracodawca musi doliczyć wartość bonów do dochodu pracownika, a następnie odprowadzić zaliczkę na podatek. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: updof), wolna od podatku dochodowego jest wartość rzeczowych świadczeń otrzymywanych przez pracownika, sfinansowanych w całości ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (dalej: ZFŚS) lub funduszy związków zawodowych - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 380 zł; rzeczowymi świadczeniami nie są jednak bony, talony i inne znaki, uprawniające do ich wymiany na towary lub usługi. Wartość bonu będzie opodatkowana i nieważne jest, czy pracownik otrzyma bon, który wymienimy na towary w sklepie lub na usługi u fryzjera.

Jeśli pracownik otrzymał od pracodawcy bon, pracodawca musi doliczyć jego wartość do dochodu pracownika i odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy, traktując wartość bonu jako przychody wymienione w art. 12 ust. 1 updof. Nieważne zatem jest, że bony towarowe zostały np. w całości sfinansowane ze środków ZFŚS, a ich wartość nie przekracza 380 zł.

Zapamiętaj!

Bony towarowe nie są zatem zwolnione od podatku dochodowego od osób fizycznych. Aby uniknąć opodatkowania, zamiast bonów towarowych pracodawcy mogą podarować paczki świąteczne sfinansowane ze środków ZFŚS.

Przetarg na dostawę bonów towarowych

Jeżeli wartość zamówienia na dostawę bonów towarowych przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 14 000 euro, zamawiający w celu nabycia bonów towarowych jest obowiązany stosować ustawę z 29 stycznia 2006 r. - Prawo zamówień publicznych (dalej: upzp).

Zgodnie z art. 2 pkt 5 upzp, najkorzystniejsza oferta to:

• taka, która przedstawia najkorzystniejszy bilans ceny i innych kryteriów odnoszących się do przedmiotu zamówienia publicznego, albo

• z najniższą ceną,

• ta, która przedstawia najkorzystniejszy bilans ceny i innych kryteriów odnoszących się do przedmiotu zamówienia publicznego - w przypadku zamówień publicznych w zakresie działalności twórczej lub naukowej, których przedmiotu nie można z góry opisać w sposób jednoznaczny i wyczerpujący.

Zgodnie z art. 15 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, utrudnianiem dostępu do rynku jest również:

• emitowanie oraz realizacja znaków legitymacyjnych podlegających wymianie na towary lub usługi, oferowanych poniżej ich wartości nominalnej,

• emitowanie oraz realizacja znaków legitymacyjnych podlegających wymianie na towary lub usługi o cenie przewyższającej wartość nominalną znaku.

W pierwszym przypadku zakaz dotyczy emitowania i realizowania bonów towarowych, oferowanych poniżej ich wartości nominalnej. W drugim przypadku zakaz dotyczy emitowania i oferowania bonów towarowych, podlegających wymianie na towary lub usługi o cenie przewyższającej ich wartość nominalną. Przepis art. 15 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ogranicza zatem sposób wyboru najkorzystniejszej oferty, gdyż uniemożliwia zastosowanie wyłącznie ceny jako kryterium oceny ofert.

Zapamiętaj!

W przypadku zamówienia na dostawę bonów towarowych niemożliwe jest zatem zastosowanie trybów: zapytania o cenę i licytacji elektronicznej, gdyż w postępowaniach tych cena jest jedynym kryterium oceny ofert.

Jeżeli zatem w postępowaniu na dostawę bonów zamawiający zastosuje wyłącznie kryterium ceny przy wyborze najkorzystniejszej oferty, postępowanie podlega unieważnieniu na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 7 upzp (postępowanie obarczone jest wadą uniemożliwiającą zawarcie ważnej umowy w sprawie zamówienia publicznego), z uwagi na wpłynięcie ofert o takiej samej cenie. W takim przypadku żądanie zamawiającego złożenia ofert dodatkowych, na podstawie art. 91 ust. 5 upzp, będzie bezprzedmiotowe. Najczęściej stosowanym trybem udzielenia zamówienia na dostawę bonów towarowych jest przetarg nieograniczony.

Opis przedmiotu zamówienia

W opisie przedmiotu zamówienia zamawiający podaje łączną wartość zamówienia na dostawę bonów towarowych oraz wykaz nominałów. Przedmiotem zamówienia będzie zatem dostawa zamawiającemu bonów towarowych wyemitowanych przez wykonawcę o łącznej wartości 204 500 zł (słownie: dwieście cztery tysiące pięćset złotych), na którą składają się:

• 1671 szt. bonów o wartości nominalnej 50 zł,

• 5872 szt. bonów o wartości nominalnej 20 zł,

• 351 szt. bonów o wartości nominalnej 10 zł.

(kod Wspólnego Słownika Zamówień Publicznych (CPV) - 22.86.50.00 - 1) finansowanych ze środków ZFŚS.

Inne kryteria oceny ofert i sposób oceny ofert

W postępowaniu na dostawę bonów towarowych, jako kryterium oceny ofert, zamawiający musi zatem zastosować cenę (kryterium obligatoryjne) oraz inne kryteria odnoszące się do przedmiotu zamówienia. Nie może natomiast zastosować kryteriów dotyczących właściwości wykonawcy, a w szczególności jego wiarygodności ekonomicznej, technicznej lub finansowej.

Kryteria oceny ofert muszą umożliwić zamawiającemu sporządzenie rankingu ofert ustalonego na podstawie sumy punktów uzyskanych za poszczególne kryteria.

Zapamiętaj!

Znaczenie każdego kryterium powinno być uzasadnione rzeczywistymi potrzebami zamawiającego. Prawo zamówień publicznych nie określa wprawdzie znaczenia poszczególnych kryteriów w stosunku do ceny i innych kryteriów, jednak kryterium inne niż cena musi pozostawać w uzasadnionych proporcjach do pozostałych kryteriów oraz ceny.

Przy zastosowaniu ceny i innych kryteriów może okazać się, że oferta, która przedstawia najkorzystniejszy bilans ceny i innych kryteriów odnoszących się do przedmiotu zamówienia publicznego, nie będzie ofertą spełniającą oczekiwania zamawiającego. Zamawiający powinien opisać kryteria, wraz z podaniem ich znaczenia oraz sposób oceny ofert, tak aby dokonać wyboru oferty najkorzystniejszej z punktu widzenia jego rzeczywistych potrzeb.

W postępowaniu na dostawę bonów towarowych kryteriami oceny ofert mogą być:

• warunki płatności (termin zapłaty, ilość rat zapłaty),

• ilość wszystkich punktów realizacji bonów towarowych dostępnych w określonym rejonie (np. na terenie określonych miejscowości),

• średnia tygodniowa ilość godzin otwarcia przypadająca na jeden punkt realizacji,

• okres ważności bonów towarowych liczony od dnia dostawy (liczba dni przeznaczonych na realizację bonów).

Wymienione kryteria oceny ofert są kryteriami rosnącymi (im wyższa wartość ocenianego kryterium, tym wyższa ocena i więcej uzyskanych punktów); ocenę tych kryteriów zamawiający przeprowadza w oparciu o następujący wzór:

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

gdzie:

A - wartość kryterium w ocenianej ofercie wyrażona w jednostce

B - najkorzystniejsza wartość dla przyjętego kryterium, wyrażona w jednostce

Z - znaczenie kryterium w punktach

Lp - liczba uzyskanych punktów

Warunki płatności to przede wszystkim termin zapłaty oraz ilość rat do zapłaty. W przypadku terminu zapłaty zamawiający powinien uwzględnić przepisy ustawy z 12 czerwca 2003 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, którą stosuje się do transakcji handlowych, których wyłącznymi stronami są:

• przedsiębiorcy - w myśl art. 4 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej,

• podmioty prowadzące działalność, o której mowa w art. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej,

• podmioty, o których mowa w art. 3 upzp,

• osoby wykonujące wolny zawód,

• oddziały i przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych, podmioty zagraniczne prowadzące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przedsiębiorstwa na podstawie ustawy z 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne.

Zgodnie z przepisami ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, jeżeli strony w umowie przewidziały termin zapłaty dłuższy niż 30 dni, (wierzyciel), wykonawca może żądać odsetek ustawowych za okres począwszy od 31 dnia po spełnieniu swojego świadczenia niepieniężnego i doręczeniu (dłużnikowi) zamawiającemu faktury lub rachunku - do dnia zapłaty, ale nie dłuższy niż do dnia wymagalności świadczenia pieniężnego. Dniem wymagalności świadczenia pieniężnego jest dzień określony w pisemnym wezwaniu dłużnika do zapłaty, w szczególności w doręczonej dłużnikowi fakturze lub rachunku. Jeżeli termin zapłaty nie został określony w umowie, wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za okres począwszy od 31 dnia po spełnieniu świadczenia niepieniężnego - do dnia zapłaty, ale nie dłuższy niż do dnia wymagalności świadczenia pieniężnego. Jeżeli dłużnik w terminie określonym w umowie albo wezwaniu nie dokona zapłaty na rzecz wierzyciela, który spełnił określone w umowie świadczenie niepieniężne, wierzycielowi przysługują, bez odrębnego wezwania, odsetki w wysokości odsetek za zwłokę, określanej na podstawie art. 56 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, chyba że strony uzgodniły wyższe odsetki, za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty.

Średnią tygodniową ilość godzin otwarcia przypadającą na jeden punkt realizacji bonów oblicza się według wzoru:

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

gdzie:

A - ilość godzin otwarcia wszystkich punktów realizacji bonów

B - ilość wszystkich punktów realizacji bonów

W przypadku tego kryterium wykonawcy powinni dostarczyć wraz z ofertą wykaz wszystkich punktów realizacji bonów z godzinami ich otwarcia.

W przypadku kryterium okresu ważności bonów towarowych istnieje niebezpieczeństwo oferowania przez wykonawców okresu ważności niemożliwego do spełnienia w celu uzyskania korzystnego wyniku oceny oferty, np. oferowanie 50-letniego okresu ważności bonów. W takim przypadku zamawiający powinien ustalić maksymalny okres ważności bonów.

Podstawy prawne

• Ustawa z 29 stycznia 2006 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2006 r. Nr 164, poz. 1163; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 82, poz. 560)

• Ustawa z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095)

• Ustawa z 12 czerwca 2003 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz.U. Nr 139, poz. 1323; ost.zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1808)

• Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 120, poz. 818)

• Ustawa z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (j.t. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 10, poz. 68)

• Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 115, poz. 791)

• Ustawa z 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne (j.t. Dz.U. z 1989 r. Nr 27, poz. 148; ost.zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1808)