Panele fotowoltaiczne - obowiązek podatkowy w akcyzie

• Jakie czynności podlegają opodatkowaniu akcyzie?
• Wpływ posiadania koncesji na obrót energią elektryczną na obowiązek w podatku akcyzowym

Reguła ogólna określająca zakres podmiotowy opodatkowania podatkiem akcyzowym określa, że podatnikiem akcyzy jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności podlegających opodatkowaniu akcyzą.

Warto zatem zwrócić uwagę, że akcyza nie jest podatkiem który dotyczyć może wyłącznie przedsiębiorców. Każdy podmiot dokonujący czynności określonych w ustawie może być zobligowany do zapłaty akcyzy z tego tytułu.

To z kolei powoduje, że kwestia energii elektrycznej produkowanej w ramach odnawialnych źródeł energii może generować skutki w akcyzie nie tylko dla firm ale i dla osób prywatnych. W związku z tym warto przyjrzeć się bliżej temu zagadnieniu.

Jakie czynności podlegają opodatkowaniu akcyzie?

W kontekście energii elektrycznej – traktowanej jako wyrób akcyzowy – należy wskazać, że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowy przedmiotem opodatkowania akcyzą jest zużycie energii elektrycznej przez podmiot nieposiadający koncesji, który wyprodukował tę energię.

Zasadniczo zatem zużycie energii elektrycznej wyprodukowanej przez panele fotowoltaiczne jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem akcyzowym i to zarówno w przypadku osób prywatnych jak i w przypadku przedsiębiorców. Obowiązek podatkowy powstaje w dniu zużycia energii elektrycznej.

Kolejna czynność podlegającą opodatkowaniu akcyzą została określona w art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przepis ten stanowi, że opodatkowaniu podlega sprzedaż energii elektrycznej nabywcy końcowemu na terytorium kraju.

W kontekście tej regulacji warto zbadać sytuację prosumentów czyli podmiotów wytwarzających energię elektryczną z własnych paneli fotowoltaicznych, którzy następnie dokonują sprzedaży nadwyżek energii na rzecz  tzw. sprzedawców zobowiązanych.

Zwróćmy uwagę, że opodatkowaniu podlega wyłącznie sprzedaż energii elektrycznej na rzecz nabywcy końcowego. Zgodnie z legalną definicją – art. 2 pkt 19 ustawy o podatku akcyzowym - nabywcą końcowym jest podmiot nabywający energię elektryczną, nieposiadający koncesji na wytwarzanie, magazynowanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót energią elektryczną.

Przedmiot opodatkowania akcyzą w przypadku energii elektrycznej został uregulowany w sposób szczególny, poprzez wprowadzenie definicji nabywcy końcowego - podmiotu nabywającego energię elektryczną, nieposiadającego koncesji na wytwarzanie, magazynowanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót energią elektryczną w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo energetyczne.

Zatem zgodnie z powyższą definicją wprowadzono zasadę opodatkowania akcyzą ostatniego etapu obrotu, czyli etapu wydania energii elektrycznej do konsumpcji nabywcy końcowemu przez podmiot posiadający koncesję jak i przez podmiot, który koncesji nie posiada ale wydawaną energię elektryczną wyprodukował.

W tym miejscu należy podkreślić zasadę jednokrotności opodatkowania, która oznacza, że wyrób akcyzowy powinien być opodatkowany tylko jeden raz. Jednofazowość podatku akcyzowego wiąże się z zasadą opodatkowania konsumpcji, która sprowadza się do obciążania ciężarem ekonomicznym podatku ostatecznego nabywcę towaru.

Zasadę tę potwierdza np. koncepcja opodatkowania sprzedaży energii elektrycznej wyłącznie na rzecz nabywcy końcowego. W przypadku koncesjonowanych podmiotów występujących na rynku energii elektrycznej, opodatkowane jest zużycie energii elektrycznej lub właśnie sprzedaż na rzecz nabywcy końcowego.

Wpływ posiadania koncesji na obrót energią elektryczną na obowiązek w podatku akcyzowym

W wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 05.10.2017r., I SA/Rz 544/17 sąd wskazał, że sprzedaż energii elektrycznej przez wytwórców energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii na rzecz zobowiązanego sprzedawcy (spółki posiadającej koncesję na obrót energią elektryczną) nie podlega opodatkowaniu akcyzą.

Natomiast sprzedaż energii elektrycznej przez sprzedawcę zobowiązanego na rzecz wytwórców energii elektrycznej z odnawialnych źródeł w mikroinstalacjach (nie posiadających koncesji na wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót energią elektryczną) co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym.

Wydanie energii elektrycznej, o której mowa w art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym, nabywcy końcowemu jest związane z wystawieniem przez podatnika faktury lub innego dokumentu, z którego wynika zapłata należności za sprzedaną przez podatnika energię elektryczną - co wprost wynika z treści art. 11 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym.

Marcin Sądej
podatki.fotowoltaika@gmail.com