Obrót mokrym tytoniem – skutki w podatku akcyzowym

Sprawa dotyczyła podatnika, który od momentu opodatkowania w 2013 roku podatkiem akcyzowym suszu tytoniowego, rozpoczął sprzedaż mokrych liści tytoniu. Podatnik zajmuje się obrotem mokrym tytoniem osobom fizycznym, a nie składom akcyzowym.

W związku z tym podatnik zwrócił się do organu podatkowego z wnioskiem o interpretację, w którym zapytał czy po wejściu w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym, opodatkowaniu akcyzą podlega również obrót "mokrymi liśćmi tytoniu".

Prezentując własne stanowisko wskazał, że za susz tytoniowy nie można uznać tytoniu bardziej wilgotnego niż 20% wilgotności, który zarazem nie jest jeszcze papierosem, tytoniem do palenia ani cygarem albo cygaretką. W konsekwencji w ocenie podatnika obrót liśćmi tytoniu o wilgotności większej niż 20% jest wolny od podatku akcyzowego, gdyż mokre liście tytoniu nie są objęte zakresem ustawy o podatku akcyzowym z 2008 r.

Organ uznał to stanowisko za nieprawidłowe, w uzasadnieniu wskazując, że sprzedawane przez podatnika mokre liście tytoniu stanowią susz tytoniowy i podlegają opodatkowaniu akcyzą w przypadku dokonania ich sprzedaży podmiotowi innemu niż podmiot prowadzący skład podatkowy lub pośredniczący podmiot tytoniowy.

Sprawa trafiła do WSA w Kielcach, który przyznał rację organowi podatkowemu. Zdaniem sądu, przy definiowaniu terminu suchy tytoń nie znajduje zastosowania wykładnia literalna. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie, uzasadnione i konieczne stało się odwołanie do wykładni celowościowej. Rozszerzenie od dnia 1 stycznia 2013 r. katalogu wyrobów akcyzowych o susz tytoniowy miało na celu przeciwdziałanie nielegalnej produkcji wyrobów tytoniowych i "ochronę uczciwych przedsiębiorców, płacących rzetelnie podatki, którym mogą spadać obroty przez nielegalny obrót tytoniem bez akcyzy". Określenia "susz" czy "suchy" nie mają związku z wilgotnością, lecz ze stopniem przetworzenia surowca. W konsekwencji, na gruncie ustawy o podatku akcyzowym z 2008 r. obrót tzw. mokrym tytoniem podlega opodatkowaniu akcyzą od wyrobów będących suszem tytoniowym.

Podatnik wniósł skargę kasacyjną do NSA, który jej jednak nie uwzględnił. W ustnym uzasadnieniu podkreślił, że akcyza jest nakładana na różne dobra, aby ograniczyć ich spożycie lub wysoką kalkulację zysku, niskie koszty produkcji a wysokie spożycie. Tak też jest w przypadku używek, do których zalicza się tytoń. Nie ma uzasadnienia aksjologicznego różnicowanie obciążenia akcyzą części roślin w zależności od stopnia ich wilgotności.