PIT: Konkubinat nie ma tak źle w podatkach. O ile chodzi o koniec związku
REKLAMA
REKLAMA
Pary żyjące w nieformalnym związkach (konkubinat) mogą przekazywać między sobą przelewy (albo płatności gotówkowe - nie jest wymagane rozliczenie poprzez bank) znacznych kwot bez podatku PIT i podatku od darowizn. O ile są to rozliczenia na koniec związku wynikające z nierównomiernego wkładu partnerów w prowadzenie domu i wychowanie dzieci. W praktyce chodzi o płatności znacznych kwot na rzecz kobiet, które zrezygnowały z pracy zawodowej. Stanowisko fiskusa jest bardzo korzystne w sytuacji, gdy kobiety żyjące w nieformalnych związkach nie mają ochrony wynikającej ze statusu żony i posiadania wspólności majątkowej.
- Fiskus stosuje po prostu wyroki sądów korzystne dla zerwania konkubinatu (nieformalne związki)
- Rozliczenie bez podatku zakończenia konkubinatu - najpierw trzeba skorzystać z kodeksu cywilnego
- Porozumienie między byłymi partnerami
- Przykład korzystnego stanowiska fiskusa - Interpretacja indywidualna z dnia 20 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.56.2026.4.JŚ 0111-KDIB2-3.4015.30.2026.5.MD
Skarbówka: Przelew 200 000 zł po konkubinacie bez PIT. Po 20 latach związku
REKLAMA
REKLAMA
Pary żyjące w nieformalnym związkach (konkubinat) mogą przekazywać między sobą przelewy (płatności gotówkowe) znacznych kwot bez podatku PIT i podatku od darowizn. O ile są to rozliczenia na koniec związku wynikające z nierównomiernego.
Mężczyzna i kobieta żyli razem w nieformalnym związku 15 lat. Mają dwójkę dzieci. Ona zajmowała się domem i dziećmi. I zrezygnowała z pracy. On skupiał się na pracy zarobkowej i dostarczał pieniądze na utrzymanie domu. Związek rozpadł się po 15 latach. Mężczyzna przelał 200 000 zł na konto kobiety traktując to jako wyrównanie do jej pracy polegającej na zajmowaniu się domem i dzieckiem. Wydawałoby się, że fiskus zakwalifikuje 200 000 zł jako darowiznę. I opodatkuje. Okazuje się, że nie. Jest możliwość uniknięcia podatków – zarówno od darowizny jak i PIT.
Fiskus stosuje po prostu wyroki sądów korzystne dla zerwania konkubinatu (nieformalne związki)
Przykładem jest wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 maja 2018 r., a w jego uzasadnieniu takie tezy:
„zerwanie konkubinatu stanowi odpadnięcie podstawy prawnej dokonanego przez powódkę świadczenia, które doprowadziło do wzbogacenia pozwanego, zatem uprawnione jest oparcie roszczenia na treści art. 410 k.c. Ustanie konkubinatu definitywnie uniemożliwia realizację wspólnego celu jakim było pozostawanie w związku, co pozwala odwołać się do konstrukcji świadczenia nienależnego, z uwagi na nieosiągnięcie zamierzonego przez strony celu świadczenia (condictio causa data causa non secuta).
Jedna osoba w nieformalnym związku dostarczała pieniądze z pracy/firmy, a druga świadczenie niepieniężne w postaci prowadzenie domu i opieki nad dziećmi. Dlatego osoba (najczęściej mężczyzna), która mogła pracować zawodowo mając komfort zdjęcia z ramion obowiązków związanych z prowadzeniem domu i opieką nad dzieckiem, jest osobą wzbogaconą. I przelew np. 200 000 zł na konto byłej partnerki, to tylko wyrównanie nakładów niepieniężnych. Już w 2017 r. tak orzekał NSA:
REKLAMA
„(..)o tym, że dokonany na podstawie art. 405 i art. 406 k.c. zwrot korzyści z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia nie może zostać zaliczony do przychodów z innych źródeł przychodów przesądza zwrotny charakter tego świadczenia. Skoro bowiem zwrot z tytułu bezpodstawnego świadczenia nie może zostać uznany za przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., to odpada konieczność analizy, do którego ze źródeł przychodów powinien zostać zaliczony."
Pojawia się tu odwołanie do bezpodstawnego wzbogacenia.
Rozliczenie bez podatku zakończenia konkubinatu - najpierw trzeba skorzystać z kodeksu cywilnego
Z przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu i świadczeniu nienależnym:
Art. 405. Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.
Art. 410 § 2. Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.
15-letni związek nieformalny został zakończony. Kobieta nie pracowała – zajmowała się domem i dziećmi. Mężczyzna ocenił, że skorzystał ze świadczeń niepieniężnych o wartości 200 000 zł. I wykonał przelew o tej wartości na jej konto tytułując go w serwisie bankowym jako „Z tytułu świadczenia nienależnego”. Nie jest to przychód dla byłej partnerki. I nie podlega podatkowi PIT. Nie jest to także darowizna.
Porozumienie między byłymi partnerami
Załatwiając sprawę przed skarbówkę rozliczeń po zakończeniu warto sporządzić dokument zawierający wykaz świadczeń wykonanych przez kobietę prowadzącą dom i opiekującą się dzieckiem uzasadniających, że były partner przeleje na jej konto np. 200 000 zł.
W praktyce jest on nazywany „porozumieniem”. Tu przykład jego zastosowania przed organem podatkowym:
30 grudnia 2025 r. podpisała Pani wraz z partnerem porozumienie, którego przedmiotem było rozliczenie konkubinatu w oparciu o art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego. Na mocy § 2 ust. 2 ww. porozumienia dokonano wzajemnych rozliczeń stron w związku z zakończeniem konkubinatu, mając na uwadze art. 410 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego. W szczególności przyjęto, że w ramach rozliczenia roszczeń wynikłych ze związku konkubenckiego o: zwrot świadczenia nienależnego, a także w ramach wyrównania Pani wkładu niematerialnego we wspólne życie konkubentów i ich syna, partner zapłaci na Pani rzecz łączną kwotę … zł. Z tej sumy płatność kwoty … zł wynika z wyrównania Pani wkładu niematerialnego we wspólne życie konkubentów, natomiast kwota … zł stanowi rozliczenie zwrot świadczenia nienależnego.
Skoro więc podstawą otrzymania przez Panią środków jest porozumienie zawarte w oparciu o art. 410 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego i otrzymane przez Panią środki w istocie stanowią zwrot Pani wkładu materialnego i niematerialnego w Państwa nieformalny związek, to nie jest to świadczenie nieodpłatne, które mogłoby podlegać podatkowi od spadków i darowizn. W związku z powyższym, nie ciąży na Pani obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn/
Przykład korzystnego stanowiska fiskusa - Interpretacja indywidualna z dnia 20 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.56.2026.4.JŚ 0111-KDIB2-3.4015.30.2026.5.MD
Stan faktyczny:
Po rozpadzie konkubinatu strony dobrowolnie podjęły działania w celu uregulowania spraw finansowych po zakończeniu konkubinatu, w tym rozliczenia poniesionych wydatków oraz wyrównania wkładu niematerialnego kobiety, polegającego na prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz wychowaniu i opiece nad wspólnym małoletnim dzieckiem.
W ramach tych rozliczeń były partner zobowiązał się do zapłaty na jej rzecz z dwóch tytułów:
1) wyrównanie wkładu niematerialnego,
2) zwrot świadczenia nienależnego.
W piśmie fiskusa czytamy:
W związku z tym, Pani wraz z partnerem dobrowolnie podjęli działanie mające na celu rozwiązać sytuację finansową związku – w tym rozliczyć czynione wydatki i dokonać rekompensaty – wyrównania Pani wkładu niematerialnego w postaci obowiązku prowadzenia domu i wychowania oraz opieki nad wspólnym, małoletnim zstępnym. W ramach rozliczenia roszczeń wynikłych ze związku konkubenckiego o: zwrot świadczenia nienależnego, a także w ramach wyrównania wkładu niematerialnego Pani we wspólne życie konkubentów i ich syna, Pani były partner zapłaci na rzecz Pani łączną kwotę … zł w terminie do dnia 30 czerwca 2026 r., w całości na Pani rachunek bankowy. Z tej sumy płatność kwoty … zł wynika z wyrównania Pani wkładu niematerialnego we wspólne życie konkubentów, natomiast kwota … zł stanowi rozliczenie zwrot świadczenia nienależnego.
Dokumentem tym jest porozumienie między zakończonym, nieformalnym związku (konkubinat). Moc tego dokumentu wynika z przepisów w kodeksie pracy o bezpodstawnym wzbogaceniu. A przepisy, które umożliwiają przekazanie przez jedną stronę konkubinatu przelew rozliczający wspólnie zbudowany majątek np. przez 15 lat konkubinatu
Typowa sytuacja – kobieta wychowuje dziecko przez 10 - 15 lat rezygnując z pracy zawodowej, a mężczyzna skupia się na pracy zarobkowej. W przypadku rozstania kobieta nie ma aktywów wynikających z pracy, ma je były partner. Jeżeli chce zapłacić wyrównanie za lata opieki nad domem partnerce, to zagraża przelewowi wysoki PIT. Okazuje się, że nie trzeba przekazywać pieniędzy „pod stołem”, dokonywać fikcyjnych darowizn. Można wyrównać sytuację majątkową rozliczając konkubinat bez podatku PIT.
Nie trzeba fikcyjnych darowizn. Zwykły przelew 50 000 zł, 150 000 zł czy 350 000 zł (kwota bez znaczenia) między dawną parą bez podatku PIT. Bo ona zajmowała się dzieckiem i domem, a on pracował.
Można żyć bez ślubu 10 lat i rozliczyć bez podatku wychowanie dziecka przez kobietę i pracę przez mężczyznę
Częsta sytuacja. 10-letni związek bez małżeństwa (konkubinat, „na kocią łapę). W związku dziecko, majątek dorobkowy. I finalnie jednak rozstanie. Wypracowany majątek trzeba podzielić. Jeżeli kobieta zajmowała się wspólnym dzieckiem i zrezygnowała z pracy otrzymuje od mężczyzny transfer części majątku. Bo ona prowadziła dom, a on zarabiał pieniądze. Czy taki przelew
Interpretacja indywidualna z dnia 20 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.56.2026.4.JŚ 0111-KDIB2-3.4015.30.2026.5.MD
Kwoty otrzymane przez podatniczkę od byłego partnera tytułem zwrotu świadczenia nienależnego oraz wyrównania wkładu niematerialnego w nieformalny związek nie stanowią przychodu podatkowego ani darowizny, a więc nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz podatkiem od spadków i darowizn.
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA
