REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy odprawy z tytułu zwolnień grupowych są opodatkowane PIT?

 e-file sp. z o.o.
Producent aplikacji i rozwiązań pomocnych w biznesie oraz w kontaktach z urzędami
Czy odprawy z tytułu zwolnień grupowych są opodatkowane PIT?
Czy odprawy z tytułu zwolnień grupowych są opodatkowane PIT?

REKLAMA

REKLAMA

Odprawy z tytułu zwolnień grupowych a PIT. Zwolnienie z pracy jest trudnym momentem dla pracownika. Emocjonalnie może nie mieć tutaj znaczenia, czy następuje ono z przyczyn prawa pracy, cywilnych, czy innych. W zakresie konsekwencji podatkowych, może to mieć jednak znaczenie zasadnicze. Podstawa wypłaty odprawy oraz jej ocena i charakter odszkodowawczy lub zadośćuczynienia, mogą bowiem wpływać wprost na obowiązki podatkowe, w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zwolnienia w PIT

Zwolnienia przedmiotowe od podatku dochodowego, zostały określone Ustawie z dnia 26 lipca 1991 r., o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 z późn. zm.), zwanej dalej "Ustawa o PIT". Ten temat w szczególności traktuje art. 21, który stwierdza, że wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia.

REKLAMA

Autopromocja

Należy jednak zauważyć, że przepis ten określa szereg wyjątków do zastosowania:

Wyciąg z przepisów

Ustawa o PIT art. 21 ust. 1 pkt. 3

(Wolne od podatku dochodowego są) otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320), z wyjątkiem:

Dalszy ciąg materiału pod wideo

a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,

b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,

c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,

d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,

e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,

f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,

g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Zwolnienia grupowe a PIT - przykładowa sprawa i wyrok NSA

W ostatnim czasie toczyła się sprawa sądowa przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zajmująca się zagadnieniem opodatkowania odprawy należnej przy porozumieniu, w ramach zwolnień grupowych.  Na tym przykładzie Sąd wskazał wprost brak możliwości zastosowania zwolnienia podatkowego, określonego w art. 21. Taka sytuacja, szczególnie w trakcie trwającej epidemii COVID-19, może dotyczyć coraz większej ilości zwalnianych pracowników warto więc jeszcze przed przyjęciem jakiegokolwiek porozumienia rozważyć jego skutki podatkowe.

Skarżąca była zatrudniona w banku. W związku ze zmianami organizacyjnymi w banku, polegającymi na redukcji zatrudnienia przez likwidację stanowisk pracy, pracodawca musiał zwalniać pracowników. Strony zawarły porozumienie, a umowa o pracę została ze skarżącą rozwiązana, na podstawie art. 1 ust. 1 Ustawy z dnia 13 marca 2003 r., o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1969 z późn. zm.). Pracodawca naliczył i potrącił podatek od odprawy opierający się na treści art. 12 ustawy o PIT.

REKLAMA

Zdaniem skarżącego, odszkodowanie lub dodatkowe odszkodowanie, spełnia dyspozycję zwolnienia od podatku, na podstawie art. 21 u ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Uważa ona bowiem, że w tej sprawie ma do czynienia z aktem prawa wewnątrz zakładowego, opisanego w art. 9 §1 ustawy kodeks pracy. W jej ocenie istota tej wypłaty ma cechy odszkodowawcze, co wskazuje, że chodzić może o zadośćuczynienie. Pracownica złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym, zaś Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił stwierdzenia nadpłaty.

Zdaniem organu podatkowego - niezależnie od przyjętej nazwy świadczenia, wypłata z porozumienia w niniejszej sprawie, nie spełnia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt. 3 i nie ma podstaw do zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym. W jego ocenie, odprawy wypłacane w ramach zwolnień grupowych należy rozpatrywać na gruncie ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy, które nie podlegają zwolnieniu, ponieważ zostały wyłączone i nie stanowią odszkodowania.

Pracownica złożyła skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przychylił się do stanowiska skarżącej. Złożyła ona skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale również została ona oddalona.

Sąd stwierdził co następuje:

Skoro przepisy układów zbiorowych pracy i porozumień kończących spory zbiorowe stanowią przepisy prawa pracy w rozumieniu art. 9 § 1 k.p., a odprawa z uwagi na szczególne zasady rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (związana była ze zwolnieniami grupowymi), to nie podlega ona zwolnieniu od podatku dochodowego z uwagi na wyłączenie zawarte w art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b) u.p.d.o.f.

NSA: odprawa przewidziana w porozumieniu to nie odszkodowanie ani zadośćuczynienie

Uzasadnienie wyroku w powyżej opisywanej sprawie, rozpatrywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stanowi cenne źródło wiedzy i informacji oraz może stanowić rodzaj przewodnika i wyjaśnienie zagadnienia odpraw i ich zwolnienia lub niezwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych.

W ocenie Sądu, dla wyjaśnienia istoty sporu kluczowe, jest zdefiniowanie pojęć "odszkodowanie" oraz "zadośćuczynienie".

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i możliwości zwolnień podatkowych posługują się bowiem nimi, jednak nie ma możliwości znalezienia definicji legalnych w tej ustawie. Co więcej, na temat ten milczy ustawa kodeks pracy, do której odsyła art. 21 ust. 1 pkt 3 (wskazując art. 9). Na postawie art. 300 kodeksu pracy należy więc przejść na grunt rozważania kodeksu cywilnego, ponieważ w świetle tego przepisu w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio właśnie przepisy cywilne.

Pojęcia odszkodowanie i zadośćuczynienie na gruncie rozważań cywilnych są znane. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny: "W doktrynie podkreśla się, że szkoda ta oznacza uszczerbek jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych [...] Zatem brak szkody uniemożliwia potraktowanie otrzymanego świadczenia jako odszkodowania". I na tym gruncie Sąd stwierdził, że odprawa przewidziana w porozumieniu zawartym przez Strony nie wyczerpuje dyspozycji definicji zadośćuczynienia ani odszkodowania:

 W przypadku, w którym wypłata świadczenia następuje na podstawie zawartego przez strony porozumienia, a więc wyrażonej w ten sposób woli takiego ułożenia wzajemnych relacji prawnych, nie może być mowy o bezprawności działania i naprawieniu wyrządzonej szkody lub krzywdy. Podobnie taki sposób ukształtowania praw i skorelowanych z nimi obowiązków stron stosunku zobowiązaniowego nie może być utożsamiany z naprawieniem szkody, doznanej w wyniku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy.

Wyraźne wyłączenie odpraw z tyt. zwolnień grupowych ze zwolnienia podatkowego

NSA podkreślił też, że: Ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., wyłączone są odprawy pieniężne wypłacane na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Skoro przepisy układów zbiorowych pracy i porozumień kończących spory zbiorowe stanowią przepisy prawa pracy w rozumieniu art. 9 § 1 k.p., a odprawa z uwagi na szczególne zasady rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (związana była ze zwolnieniami grupowymi), to nie podlega ona zwolnieniu od podatku dochodowego z uwagi na wyłączenie zawarte w art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b) u.p.d.o.f.

Źródła opracowania:

  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 z późn. zm.) zwana dalej "kodeks cywilny lub "kc";
  • Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 z późn. zm.) zwana dalej "Ustawa o PIT";
  • Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1969 z późn. zm.);
  • Wyrok NSA z 26.05.2021 r., II FSK 3583/18;
  • Wyrok WSA we Wrocławiu z 27.06.2018 r. I SA/Wr 337/18.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Co najmniej 4300 zł brutto co miesiąc od lipca 2024 r. Jaka płaca minimalna w 2025 roku? Od kiedy wdrożenie dyrektywy o minimalnym wynagrodzeniu?

Od 1 lipca 2024 r. wzrasta minimalne wynagrodzenie za pracę (do 4300 zł brutto) a minimalna stawka godzinowa na zleceniu i podobnych umowach (do 28,10 zł brutto). Rząd proponuje, by w 2025 roku najniższa krajowa wyniosła 4626 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa 30,20 zł. Jeszcze w tym roku ma zostać wdrożona do polskiego prawa unijna dyrektywa o minimalnym wynagrodzeniu.

Obligacje skarbowe - lipiec 2024 r. Jakie oprocentowanie? Np. 6,2% przez 3 lata z coroczną kapitalizacją odsetek. Korzyści przy zamianie

Ministerstwo Finansów w komunikacie z 21czerwca 2024 r. poinformowało o oprocentowaniu i ofercie obligacji oszczędnościowych (detalicznych) Skarbu Państwa nowych emisji, które będą sprzedawane w lipcu 2024 roku. Oprocentowanie i marże tych obligacji nie uległy zmianie w porównaniu do oferowanych w czerwcu br. Od 25 czerwca 2024 r. można nabywać nową emisję obligacji skarbowych w drodze zamiany.

Zmiany w Ordynacji podatkowej 2024. Likwidacja terminu na złożenie wniosku o zwrot nadpłaty podatku po wyroku TSUE i TK, rozszerzenie zakresu domniemania zachowania terminu doręczenia pisma

Likwidacja ograniczenia czasowego na złożenie wniosku o zwrot nadpłaty powstałej w wyniku orzeczenia TSUE lub TK oraz rozszerzenie zakresu domniemania zachowania terminu doręczenia pism do organów podatkowych – to najważniejsze nowości zawarte w projekcie nowelizacji Ordynacji podatkowej i kilku innych ustaw, który został opublikowany 14 czerwca 2024 r. Nowe przepisy mają wejść w życie w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia, a więc najprawdopodobniej jeszcze w 2024 roku.

Zmiany w VAT. Uproszczenia dla drobnych przedsiębiorców korzystających ze zwolnienia z VAT

Szykują się zmiany w VAT. Małe firmy będą miały możliwość korzystania ze zwolnienia z VAT w innych krajach UE niż ten, w którym mają siedzibę. Tak wynika z planowanej nowelizacji ustawy o VAT. Dotyczy to zarówno firm z Polski, jak i z innych krajów członkowskich UE.

REKLAMA

Dotacje dla śląskich przedsiębiorców na transformację działalności w 2024 roku. Od kiedy nabór wniosków?

W dniu 27 czerwca 2024 r. powinien zostać uruchomiony nabór wniosków o dofinansowanie dla projektów badawczo-rozwojowych, planowanych do realizacji przez przedsiębiorstwa prowadzące działalność w województwie śląskim. 

Komisja Europejska uruchamia wobec Polski procedurę nadmiernego deficytu. Otwarcie możliwe w lipcu 2024 r. Jakie skutki? Co dalej?

Komisja Europejska poinformowała 19 czerwca 2024 r., że jej zdaniem uzasadnione jest otwarcie procedury nadmiernego deficytu m.in. wobec siedmiu państw członkowskich UE (w tym Polski) i zamierza zaproponować Radzie UE jej otwarcie w lipcu br. Zdaniem ekspertów banku PKO BP to sygnał, że m.in. nie ma przestrzeni do zwiększania wydatków budżetowych.

Unijna Odprawa Scentralizowana w Imporcie (CCI), Faza 1. Kurs e-learningowy Komisji Europejskiej

Departament Ceł Ministerstwa Finansów poinformował, że Komisja Europejska przygotowała moduł e-learningowy opisujący założenia "Unijnej Odprawy Scentralizowanej w Imporcie (CCI), Faza 1" w ramach Unijnego Kodeksu Celnego. 

Projekt zmian w składce zdrowotnej. Już wiemy kiedy trafi do Sejmu

Projekt zmian składki zdrowotnej i uproszczenia sposobu jej wyliczania powinien trafić do Sejmu po wakacjach. Natomiast jeszcze przed wakacjami sejmowymi minister finansów Andrzej Domański ma spotkać się z Lewicą w celu ostatecznego uzgodnienia propozycji zawartych w projekcie.

REKLAMA

Wyrok TSUE dot. nadpłaty VAT. Prawo do zwrotu nadpłaconego podatku wskutek błędnej ewidencji sprzedaży na kasie fiskalnej

TSUE w wyroku z 21 marca 2024 r. zapadłym w sprawie C‑606/22 orzekł, że wykazanie nadpłaty podatku VAT i dochodzenie jej zwrotu dopuszczalne jest również wtedy, gdy sprzedaż z zawyżoną stawką VATu odbywała się na rzecz konsumentów na podstawie paragonów z kas rejestrujących (fiskalnych), a więc nie wyłącznie wówczas, gdy wystawiano faktury. Naczelny Sąd Administracyjny - w oczekiwaniu na powyższe orzeczenie - zawiesił kilka prowadzonych postępowań. Po wyroku TSUE postępowania te zostały podjęte na nowo i oczekują na rozstrzygnięcia.

W bankomacie Euronetu wypłacisz maksymalnie jednorazowo 200 zł (tylko 18 czerwca). Dlaczego? To akcja protestacyjna

We wtorek 18 czerwca 2024 r. w bankomatach Euronetu można wypłacić jednorazowo maksymalnie do 200 zł. Wprowadzone ograniczenie to akcja protestacyjna Euronetu, która - jak powiedział PAP prezes Euronet Polska Marek Szafirski - ma zwrócić uwagę na sytuację operatorów bankomatów.

REKLAMA