Kary za przestępstwa i wykroczenia skarbowe

Przesłanką decydującą o kwalifikacji czynu jest wartość uszczuplonego podatku. Niektóre przewinienia, np. niepodanie NIP, nie mogą być uznane za przestępstwo skarbowe. Sprawcy wykroczenia grozi wyłącznie kara grzywny.

Składanie deklaracji, oświadczeń, informacji podatkowych, terminowa zapłata podatków, prowadzenie odpowiednich ewidencji czy aktualizacja danych identyfikacyjnych to tylko niektóre, te najbardziej podstawowe, obowiązki ciążące na podatnikach.

Nieprzestrzeganie nakazów lub naruszanie zakazów wynikających z ustaw podatkowych może mieć nie tylko takie konsekwencje jak konieczność zapłaty odsetek od zaległości wobec fiskusa czy sankcyjnej stawki podatku (np. od niezgłoszonej do opodatkowania darowizny lub pożyczki).

Za przewinienia przeciwko obowiązkom podatkowym grozi też odpowiedzialność karna skarbowa. Zwykle (nie mówimy tutaj o wyłudzeniach czy oszustwach podatkowych na większą skalę) przybierają one formę wykroczeń skarbowych. Ważne jest, że niektóre czyny podatnika mogą być kwalifikowane wyłącznie jako wykroczenia, a inne - także jako przestępstwa skarbowe. Od czego to zależy?

Rodzaje wykroczeń

Kodeks karny skarbowy (dalej: k.k.s.) definiuje przestępstwo skarbowe jako czyn zabroniony pod groźbą kary grzywny określonej w stawkach dziennych, kary ograniczenia wolności lub kary pozbawienia wolności. Natomiast za wykroczenie grozi wyłącznie grzywna określona kwotowo.

Ustawa rozróżnia dwa podstawowe rodzaje wykroczeń. Pierwszy występuje, gdy kwota uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności publicznoprawnej (a więc podatku) nie przekracza pięciokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia w czasie jego popełnienia. Po drugie, wykroczeniem skarbowym może być także inny czyn zabroniony, jeśli kodeks karny skarbowy wyraźnie go tak kwalifikuje.

Przestępstwa i wykroczenia skarbowe 2014 - grzywny

Przestępstwa i wykroczenia skarbowe 2013 - kwoty grzywien

 

Narażenie fiskusa

Jak wynika z powyższego, niektóre przewinienia przeciwko obowiązkom podatkowym mogą stanowić wykroczenie albo przestępstwo skarbowe, a o kwalifikacji czynu decyduje generalnie to, na jak wysokie uszczuplenie podatnik naraził fiskusa. W kodeksie karnym skarbowym został określony tzw. ustawowy próg, czyli granica między przestępstwem a wykroczeniem, która stanowi pięciokrotność minimalnego wynagrodzenia.

W tym roku wynosi on więc 8 tys. zł (w 2013 roku minimalne wynagrodzenie za pracę to 1600 zł). Jeśli zatem np. niezapłacony podatek kwoty tej nie przekracza, podatnik odpowie za wykroczenie skarbowe.

 

Cały artykuł znajdziesz w e-wydaniu Dziennika Gazety Prawnej. Sprawdź