Podatnik zostanie uprzedzony o wizycie fiskusa

Najważniejszą zmianą w zakresie kontroli podatkowej, wprowadzoną od 1 stycznia 2009 r. przepisami art. 282b i art. 282c Ordynacji podatkowej, jest obowiązek zawiadomienia przez organy podatkowe kontrolowanego o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej. Taki obowiązek został nałożony również na organ kontroli skarbowej, który zamierza wszcząć postępowanie kontrolne na podstawie przepisów ustawy o kontroli skarbowej.

W świetle nowych regulacji organ podatkowy jest uprawniony do wszczęcia kontroli podatkowej nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż po upływie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli organ chciałby rozpocząć kontrolę wcześniej niż po upływie 7 dni, to wymaga to zgody kontrolowanego. Natomiast jeśli organ chce rozpocząć kontrolę po upływie 30 dni, to organ musi wystosować do kontrolowanego ponowne zawiadomienie.

Zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli, zgodnie z przepisem art. 282b par. 4 i par. 5 Ordynacji podatkowej, zawierać będzie oznaczenie organu, datę i miejsce wystawienia, oznaczenie kontrolowanego, wskazanie zakresu kontroli, pouczenie o prawie złożenia korekty deklaracji, podpis osoby upoważnionej do zawiadomienia oraz możliwość wyrażenia zgody na wszczęcie kontroli przed upływem 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia.

Zgodnie z projektem rozporządzenia ministra finansów, z 27 listopada 2008 r., które zostanie wydane w sprawie wzoru zawiadomienia, oprócz zakresu kontroli zawiadomienie wskazywać będzie rodzaj podatku, którego dotyczyć będzie kontrola oraz okres objęty kontrolą.

Przepis art. 282c Ordynacji podatkowej przewiduje wyjątki od obowiązku uprzedniego doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej. Należą do nich przede wszystkim sytuacje, w których:

• kontrola dotyczy zasadności zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług,

• kontrola dotyczy opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych,

• kontrola dotyczy niezgłoszonej do opodatkowania działalności gospodarczej,

• kontrola zostaje wszczęta w trybie, o którym mowa w art. 284a par. 1 (czyli tzw. kontrola na legitymację),

• kontrola ma charakter doraźny dotyczący ewidencjonowania obrotu za pomocą kasy rejestrującej, użytkowania kasy rejestrującej lub sporządzania spisu z natury,

• kontrolowany został prawomocnie skazany w Rzeczypospolitej Polskiej za popełnienie przestępstwa skarbowego, przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, przestępstwa z ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości lub wykroczenia polegającego na utrudnianiu kontroli; w przypadku osoby prawnej ten warunek odnosi się do każdego członka zarządu lub osoby zarządzającej, a w przypadku spółek niemających osobowości prawnej - do każdego wspólnika (tu od razu pytanie, na jakiej podstawie organ będzie posiadał informację o wykroczeniach, które przecież nie podlegają ujawnieniu w jakichkolwiek rejestrach),

• kontrolowany jest zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

• konieczność rozszerzenia zakresu kontroli na inne okresy rozliczeniowe, z uwagi na nieprawidłowości stwierdzone w wyniku dokonanych już czynności kontrolnych.

Doręczenie zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie wszczyna formalnie kontroli podatkowej, takie wszczęcie następuje - tak jak dawniej - najczęściej poprzez doręczenie kontrolowanemu (lub osobie wyznaczonej do jego reprezentowania w trakcie kontroli podatkowej) upoważnienia do przeprowadzenia czynności kontrolnych oraz okazania legitymacji służbowej. Oznacza to, że po doręczeniu zawiadomienia, a przed wszczęciem kontroli, podatnik ma pełne prawo do korygowania deklaracji, również w zakresie, który został wskazany w zawiadomieniu, jako zakres planowanej kontroli.

JAN TOKARSKI

starszy konsultant w dziale doradztwa podatkowego PricewaterhouseCoopers