Jak należy obliczyć podatek należny, gdy posiadamy potwierdzenie, że wierzytelności są nieściągalne

RADA

W treści pytania nie określił Pan, kiedy powstała przedmiotowa wierzytelność. Jeżeli powstała ona po 1 czerwca 2005 r., to będzie możliwe skorzystanie z tzw. ulgi za złe długi. W przypadku gdy wierzytelność powstała wcześniej, nie jest możliwe skorzystanie z tej instytucji.

UZASADNIENIE

Z treści pytania wynika, iż ma Pan dokumenty pozwalające na stwierdzenie, że przedmiotowa wierzytelność jest nieściągalna. Zgodnie bowiem z przepisami ustaw o podatku dochodowym dokumentem potwierdzającym nieściągalność może być postanowienie o nieściągalności wydane przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego i uznane przez wierzyciela jako odpowiadające stanowi faktycznemu.

Zgodnie z przepisami ustawy o VAT podatnik może skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, stanowiących koszty uzyskania przychodów.

Ustawa o VAT wprowadza specjalne przepisy dotyczące korekty podatku w przypadku tzw. nieściągalnych wierzytelności. Instytucja ta z jednej strony przewiduje uprawnienia podatnika do korekty podatku należnego w przypadku wierzytelności odpisanych jako nieściągalne (z niezapłaconych faktur), a jednocześnie z drugiej strony nakłada na nabywcę dokonania stosownej korekty podatku naliczonego z nieuregulowanych faktur.

Aby było możliwe skorygowanie podatku należnego, muszą być spełnione następujące warunki:

l dostawa towaru lub świadczenie usług są dokonywane na rzecz podatnika zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji,

l wierzytelności zostały uprzednio wykazane w deklaracji jako obrót opodatkowany i podatek należny został uiszczony,

l wierzyciel i dłużnik na dzień dokonania korekty są podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni,

l wierzytelności nie zostały uregulowane w jakiejkolwiek formie ani nie zostały zbyte,

l od daty wystawienia faktury będącej podstawą do odpisania wierzytelności nie upłynęło 5 lat, licząc od początku roku, w którym została wystawiona faktura,

l wierzyciel zawiadomił dłużnika o odpisaniu wierzytelności jako nieściągalnych, a dłużnik, w ciągu 28 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, nie uregulował należności w jakiejkolwiek formie.

Natomiast korekta podatku należnego może nastąpić w rozliczeniu za okres następujący po miesiącu, w którym dłużnik otrzymał zawiadomienie o odpisaniu wierzytelności jako nieściągalnych. Gdyby po dokonaniu korekty podatku należnego należność została uregulowana w jakiejkolwiek formie, podatnik, który dokonał korekty, jest obowiązany zwiększyć podatek należny w rozliczeniu z okres, w którym należność została uregulowana. W przypadku częściowego uregulowania należności podatek należny zwiększa się w odniesieniu do tej części.

Następnie będzie spoczywał na Panu obowiązek złożenia wraz z deklaracją podatkową, w której dokona Pan korekty podatku należnego, zawiadomienia do urzędu skarbowego o dokonanej korekcie wraz z podaniem kwoty korekty podatku należnego. W ciągu 7 dni od dnia dokonania korekty podatku należnego musi Pan także zawiadomić dłużnika o dokonanej korekcie, a kopię zawiadomienia przesłać do właściwego urzędu skarbowego.

Podkreślenia wymaga, iż powyższe uregulowania mają zastosowanie wyłącznie do wierzytelności powstałych po dniu 1 czerwca 2005 r.

W przypadku wierzytelności powstałych przed tą datą korekta podatku należnego nie jest możliwa.

l art. 89a i art. 89b ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 143, poz. 1029

Rafał Styczyński

doradca podatkowy