Skutki wystawiania pustych faktur - wyjaśnienia MF

W przypadku sprzedaży paliwa osobie fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej sprzedawca jest zobowiązany zaewidencjonować taką sprzedaż przy użyciu kasy rejestrującej (art. 111 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług). Obowiązkiem sprzedawcy jest wydrukowanie paragonu i wydanie go kupującemu (art. 111 ust. 3a pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług ).

W związku z zakupem paliwa nabywca może zwrócić się do sprzedawcy z żądaniem wystawienia faktury (art. 106b ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług). W takiej sytuacji do egzemplarza faktury pozostającego u sprzedawcy dołącza się paragon (art. 106h ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług).

Do organów podatkowych docierają sygnały o nieuczciwym procederze, który ma miejsce na stacjach paliw i dotyczy nieuprawnionego wykorzystania paragonów, które nie zostały wydane klientowi lub nie zostały odebrane przez faktycznych nabywców. Nieuczciwi pracownicy stacji paliw, w zamian za korzyść majątkową, wystawiają do takich paragonów faktury na zaprzyjaźnione firmy, które nie nabyły paliwa. Tak uzyskane faktury służą nieuczciwym podmiotom do zawyżenia kwoty podatku naliczonego oraz kosztów podatkowych.

INFORAKADEMIA poleca: Należyta staranność w VAT

Polecamy: VAT 2018. Komentarz

Ministerstwo Finansów ostrzega, że taki proceder jest sprzeczny z prawem i wiąże się z negatywnymi konsekwencjami.

Skutki dla stacji paliw:

1. W przypadku wystawienia faktury na rzecz innego podmiotu niż rzeczywisty nabywca paliwa, mamy do czynienia z wystawieniem tzw. pustej faktury dokumentującej czynność, która nie została dokonana.

Stacja paliw, której pracownik, na podstawie paragonu, wystawił fakturę z wykazaną kwotą podatku dla podmiotu innego niż faktyczny nabywca paliwa, jest zobowiązana do odprowadzenia podatku wykazanego w tej fakturze do urzędu skarbowego (art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług).

2. Stacja paliw musi również rozliczyć podatek VAT z tytułu udokumentowanej paragonem sprzedaży paliwa na rzecz faktycznego nabywcy.

Oznacza to, że stacja paliw, na skutek nieuczciwego działania swojego pracownika, powinna zapłacić dwukrotnie kwotę VAT od jednej transakcji, wraz z odsetkami za zwłokę.

Skutki dla odbiorcy faktury:

1. Nieuczciwa firma, dla której wystawiono fakturę pomimo, że nie była faktycznym nabywcą paliwa, nie ma prawa do odliczenia podatku wykazanego w tej fakturze (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług).

W przypadku, gdy firma odliczy podatek z tej faktury, zostanie na nią dodatkowo nałożona sankcja w wysokości 100% zawyżenia podatku naliczonego (art. 112c ustawy o podatku od towarów i usług).

2. W podatku dochodowym takiej faktury nie można uwzględnić w kosztach uzyskania przychodów. Wydatek jest bowiem uznawany za koszt uzyskania przychodu tylko wtedy, gdy obejmuje rzeczywiste transakcje dokonane między sprzedawcą i nabywcą wskazanymi na fakturze.

Odpowiedzialność karna skarbowa:

1. Wystawianie faktury w sposób nierzetelny oraz posługiwanie się takim dokumentem, karane jest karą grzywny nawet do 720 stawek dziennych (w 2017 r. wysokość stawki dziennej wynosi od 66,66 zł do 26.664,00 zł) albo karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od roku, albo obu tym karom łącznie (art. 62 § 2 i § 2a ustawy Kodeks karny skarbowy).
2. Odpowiedzialność karna skarbowa może objąć nie tylko nieuczciwych sprzedawców, ale również kierowników stacji paliw, a nawet członków zarządu lub głównych księgowych firm, które prowadzą stacje paliw (wina w nadzorze, która prowadzi do umożliwienia opisanego procederu) - art. 84 § 1 ustawy Kodeks karny skarbowy.

W ostrzeżeniu opisano proceder, który polega na wystawianiu przez niektóre stacje paliw faktur na rzecz innych podmiotów niż faktyczni nabywcy paliwa. Niemniej jednak przedstawione konsekwencje wystąpią w każdym przypadku wystawiania faktury dla podmiotu, który faktycznie nie był nabywcą towaru lub usługi (problem ten występuje także w przypadku sprzedaży materiałów budowlanych w sieciach handlowych).