REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Porada Infor.pl

Jak zaniechanie inwestycji wpływa na prawo do odliczenia VAT od poniesionych wydatków

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Adrian Meclik
Ekspert podatkowy

REKLAMA

REKLAMA

Zdarza się, że podatnicy realizujący projekty inwestycyjne ze względów gospodarczych postanawiają zrezygnować z inwestycji. Najczęściej przy podejmowaniu takiej decyzji nie zastanawiają się nad konsekwencjami podatkowymi. Warto jednak wiedzieć jak taka sytuacja wpłynie na prawo do odliczenia VAT naliczonego od wydatków już poniesionych.

Rozważmy taki przykład:

REKLAMA

Autopromocja

Podatnik VAT świadczący usługi stolarskie zamierza przenieść swój zakład do nowego budynku. Po uzyskaniu odpowiednich zezwoleń rozpoczyna inwestycję. Nowo budowany budynek służyć ma wyłącznie celom prowadzonej działalności. Dokonując zakupów towarów i usług związanych z realizowaną inwestycją dokonuje odliczenia podatku naliczonego z tytułu poniesionych wydatków. Z uwagi na zmianę sytuacji rynkowej – zmniejszenie liczby klientów – podatnik ten podejmuje decyzję o zaprzestaniu inwestycji.

Czy w opisanym stanie faktycznym podatnik jest zobowiązany do skorygowania uprzednio odliczonego podatku VAT z tytułu wydatków poniesionych na tę inwestycję?

Prawo do odliczenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego sformułowano w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu: „w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.”

REKLAMA

Innymi słowy prawo do odliczenia VAT naliczonego przysługuje, gdy usługi i towary są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Nie budzi wątpliwości fakt, że chodzi tu o takie czynności, które w rzeczywistości zostały objęte opodatkowaniem.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jak natomiast przepis ten ma zastosowanie do czynności, które opodatkowaniem zostaną objęte w przyszłości? Co się dzieje, gdy towary i usługi nigdy nie zostaną wykorzystane do wykonywania czynności opodatkowanych, bo jak to ma miejsce w przedstawionym przykładzie zaniechano inwestycji?

Przedstawiony problem był przedmiotem orzekania sądów administracyjnych.
Odnosząc się do zapisów art. 86 ust. 1 ustawy o VAT wskazywano na fakt, iż przepis ten stanowi implementację prawa do odliczenia wyrażonego w przepisach wspólnotowych. te zaliczają do fundamentalnych cech podatku od wartości dodanej zasadę neutralności, zgodnie z którą podatek nie powinien obciążać podmiotów biorących udział w obrocie towarami i usługami, niebędących ich ostatecznymi odbiorcami.

Ograniczenie prawa do odliczenia podatku powinno zaś mieć charakter wyjątkowy i wynikać z przepisów prawa. Konstrukcja przepisów unijnych zakłada, że wartość podatku zapłacona w cenie nabytego towaru lub usługi w związku z wykonywanymi czynnościami nie będzie stanowić dla podatnika ostatecznego kosztu i podatnik musi mieć zapewnioną możliwość odzyskania podatku naliczonego związanego ze swoją działalnością.

Polecamy: Amortyzacja podatkowa

REKLAMA

Wspomniana powyżej zasada neutralności podatku VAT traktowana jest jako fundamentalne prawo podatnika, a nie jego przywilej. Potwierdzeniem realizacji neutralności podatku VAT jest przyjęta linia orzecznicza Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

W jednym z wyroków ETS stwierdził, że obowiązujący system podatku od wartości dodanej zapewnia, że obciążenie podatkiem VAT jest neutralne dla każdego przedsiębiorstwa, niezależnie od celów i wyników jego działalności, pod warunkiem, że samo podlega temu podatkowi (sprawa C-268/83 D. A. Rompelman i E. A. Rompelman-Van).

Przedmiotem orzekania Trybunału była również kwestia prawa do odliczenia podatku w sytuacji zaniechania inwestycji. Odnosząc się do takich sytuacji stwierdzono, że w przypadku, gdy nabycie towarów i usług zostało dokonane z zamiarem wykorzystania ich do działalności opodatkowanej, ale z powodów niezależnych od podatnika nie nastąpiło ich wykorzystanie, prawo do odliczenia zostaje zachowane.

Opisana wyżej koncepcja podatku VAT opierająca się na zasadzie neutralności tego podatku utrwalona linią orzeczeń ETS przyjęta została na grunt prawa polskiego, w tym orzecznictwa sądów administracyjnych. W konsekwencji ma zastosowanie do sytuacji przedstawionej w opisanym na wstępie przykładzie.

Warunkiem zachowania prawa do odliczenia podatku naliczonego będzie więc założenie, że:
1. nabycie towarów i usług ma związek z działalnością opodatkowaną,
2. zaniechanie inwestycji nastąpiło z przyczyn pozostających poza kontrolą podatnika.

W analizowanym przypadku oba warunki zostały spełnione. Budowa kolejnego warsztatu, w którym kontynuowana będzie działalność w zakresie świadczonych usług stolarskich nie pozostawia wątpliwości co do jej związania z działalnością opodatkowaną. Natomiast czynnik ekonomiczny jaki zdecydował o zaniechaniu inwestycji pozostaje poza kontrolą podatnika i nie ma on na to wpływu.

Polecamy: Faktura VAT od A do Z

Powyższe wnioski dotyczące prawa do odliczenia podatku naliczonego przy zaniechanej inwestycji na gruncie obecnie obowiązujących przepisów oraz orzeczeń sądów administracyjnych nie budzą już wątpliwości.

Sytuacja prawna do grudnia 2008 r.

Wspomnieć jednakże należy, że do końca listopada 2008 r., obowiązywał przepis art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, który był brany pod uwagę przy ocenie omawianego prawa. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu: „Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika: […] 2) towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego [...]”

Dokonując wykładni cytowanego przepisu oraz biorąc pod uwagę treść art. 86 ust. 1 ustawy o VAT i art. 16 ust. 1 pkt 141 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w wydawanych interpretacjach indywidualnych Minister Finansów stał na stanowisku, iż zaniechanie inwestycji wymaga korekty podatku naliczonego w rozliczeniu za miesiąc, w którym nastąpiło przedmiotowe zaniechanie.

Jak bowiem podnoszono, dla zrealizowania prawa do odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego konieczny jest warunek istnienia zawiązku wydatków z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług, zaś w sytuacji podjęcia decyzji o zaniechaniu inwestycji nastąpił brak związku dokonanych zakupów z planowaną sprzedażą.

Z prezentowanym stanowiskiem Ministra Finansów nie godziły się sądy administracyjne. W szczególności w wydawanych orzeczeniach uchylających interpretacje indywidualne w analizowanym zakresie stwierdzano, że art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, na którym opierano stanowisko organów podatkowych jest niezgodny z zasadami i normami prawa wspólnotowego.

Sądy przy tym wskazywały, że przepisy zakazujące odliczania podatku w przypadku, gdy wydatek na ich nabycie nie może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodu, naruszają zasadę proporcjonalności.

W konsekwencji odmówiono zastosowania art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT z uwagi na sprzeczność tego przepisu z prawem wspólnotowym. W sytuacji zaniechania inwestycji i oceny czy przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego czy też konieczna jest korekta takiego odliczenia zastosowanie mają jedynie zapisy art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.

To natomiast oznacza, że prawo takie podatnikowi przysługuje przy spełnieniu opisanych już wyżej przesłanek.

Reasumując stwierdzić należy, iż zarówno na gruncie obowiązującego prawa, jak również w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 grudnia 2008 r. podatnikowi, który zaniechał inwestycji z przyczyn na które nie miał wpływu przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na zakup towarów bądź usług w związku z prowadzoną działalnością.

Źródła:
- interpretacja indywidualna z 25.02.2010 r. nr IBPP3/443-929/09/PII
- wyrok WSA z 29.10.2008 r. sygn. akt III SA/Wa 1278/08

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: Własne

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Każda faktura VAT w 2026 r. obowiązkowo wystawiana aż w sześciu formach. Ryzyko powstania wielu oryginałów tej samej faktury. Czy ktoś się w tym połapie?

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. nowelizująca ustawę o VAT w zakresie obowiązkowego modelu KSeF została już podpisana przez Prezydenta RP i musimy jeszcze poczekać na rozporządzenia wykonawcze, gdzie m.in. uregulowane będą szczegóły informatyczne (kody, certyfikaty). Ale to nie koniec – musi się jeszcze pojawić oprogramowanie interfejsowe, a zwłaszcza jego „specyfikacja”. Ile będziemy na to czekać? Nie wiadomo. Ale czas płynie. Wiemy dziś, że obok dwóch faktur w postaci tradycyjnej (papierowe lub elektroniczne), pojawiają się w tych przepisach aż cztery nowe formy - pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Self-billing w KSeF jako nowe możliwości dla zagranicznych podmiotów

Wprowadzenie Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) budzi wiele pytań wśród polskich podatników, ale coraz częściej także wśród podmiotów zagranicznych działających w Polsce i rozliczających tu VAT. Jednym z kluczowych zagadnień – rzadko poruszanych publicznie – jest możliwość wystawiania faktur ustrukturyzowanych w formule self-billingu przez podmioty nieposiadające siedziby w Polsce. Czy KSeF przewiduje taką opcję? Jakie warunki muszą zostać spełnione i z jakimi wyzwaniami trzeba się liczyć?

Certyfikaty KSeF – ostatni dzwonek dla firm! Bez nich fiskus zablokuje faktury

Od listopada 2025 r. przedsiębiorcy będą mogli wnioskować o certyfikaty KSeF. Brak tego dokumentu od 2026 r. może oznaczać paraliż wystawiania faktur. A od 2027 r. system nie uzna już żadnej innej metody logowania.

KSeF nadchodzi! Skarbówka przejmuje faktury – obowiązek już od lutego 2026: Kto jest zobowiązany do korzystania z KSeF, a kto jest wyłączony? Zapoznaj się z podstawowymi informacjami

Od 1 lutego 2026 r. żadna firma nie ucieknie przed KSeF. Wszystkie faktury trafią do centralnego systemu skarbowego, a przedsiębiorcy będą musieli wystawiać je wyłącznie w nowym formacie. Najwięksi podatnicy wejdą w obowiązek pierwsi, a reszta już od kwietnia 2026 r. Sprawdź, kto i kiedy zostanie objęty nowymi rygorami – i jakie wyjątki jeszcze ratują niektórych z obowiązkowego e-fakturowania.

REKLAMA

Nowe prawo ratuje rolników przed komornikiem! Teraz egzekucje długów wstrzymane po złożeniu wniosku do KOWR

Rolnicy w tarapatach finansowych zyskali tarczę ochronną. Dzięki nowelizacji ustawy o restrukturyzacji zadłużenia złożenie wniosku do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wstrzymuje egzekucję komorniczą. Zmiana ma dać czas na rozmowy z wierzycielami, ułatwić restrukturyzację i uchronić tysiące gospodarstw przed nagłą utratą majątku. To krok, który eksperci określają jako bardzo istotny dla bezpieczeństwa produkcji żywności w Polsce.

KSeF 2026: Tryb offline24, offline, awaria i awaria całkowita - co trzeba wiedzieć? MF wyjaśnia

Nowe przepisy dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur, które wejdą w życie od lutego 2026 r., przewidują różne procedury na wypadek problemów technicznych i awarii systemu. Ministerstwo Finansów wyjaśnia, czym różni się tryb offline24, tryb offline, tryb awaryjny oraz procedura na wypadek awarii całkowitej – a także jakie obowiązki w zakresie wystawiania, przesyłania i udostępniania faktur będą spoczywać na podatnikach w każdej z tych sytuacji.

KSeF 2.0: Wielka rewolucja w fakturowaniu i VAT! Co dokładnie się zmieni i kogo obejmą nowe przepisy?

KSeF wchodzi na stałe i już od 2026 roku każda faktura będzie musiała być wystawiona elektronicznie. Nowa ustawa całkowicie zmienia zasady rozliczeń i obejmie zarówno podatników czynnych, jak i zwolnionych z VAT. To największa rewolucja w fakturowaniu od lat.

Od kwietnia 2026 r. bez KSeF nie wystawisz żadnej faktury. To prosta droga do paraliżu rozliczeń firmy

Od 2026 r. KSeF stanie się obowiązkiem dla wszystkich przedsiębiorców w Polsce. System zmieni sposób wystawiania faktur, obieg dokumentów i współpracę z księgowością. W zamian przewidziano m.in. szybszy zwrot VAT. Eksperci podkreślają jednak, że firmy powinny rozpocząć przygotowania już teraz – zwlekanie może skończyć się paraliżem rozliczeń.

REKLAMA

Rewolucja w fakturach: od 2026 KSeF obowiązkowy dla wszystkich! Firmy mają mniej czasu, niż myślą

Mamy już ustawę wprowadzającą obowiązkowy Krajowy System e-Faktur. Od lutego 2026 r. część przedsiębiorców straci możliwość wystawiania tradycyjnych faktur, a od kwietnia – wszyscy podatnicy VAT będą musieli korzystać wyłącznie z KSeF. Eksperci ostrzegają: realnego czasu na wdrożenie jest dużo mniej, niż się wydaje.

Rewolucja w interpretacjach podatkowych? Rząd planuje centralizację i zmiany w Ordynacji podatkowej – co to oznacza dla podatników i samorządów?

Rząd szykuje zmiany w Ordynacji podatkowej, które mają ułatwić dostęp do interpretacji podatkowych i uporządkować ich publikację. Zamiast rozproszenia na setkach stron samorządowych, wszystkie dokumenty trafią do jednej centralnej bazy – systemu EUREKA, co ma zwiększyć przejrzystość i przewidywalność prawa podatkowego.

REKLAMA