REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Porada Infor.pl

Jak zaniechanie inwestycji wpływa na prawo do odliczenia VAT od poniesionych wydatków

Adrian Meclik
Ekspert podatkowy

REKLAMA

REKLAMA

Zdarza się, że podatnicy realizujący projekty inwestycyjne ze względów gospodarczych postanawiają zrezygnować z inwestycji. Najczęściej przy podejmowaniu takiej decyzji nie zastanawiają się nad konsekwencjami podatkowymi. Warto jednak wiedzieć jak taka sytuacja wpłynie na prawo do odliczenia VAT naliczonego od wydatków już poniesionych.

Rozważmy taki przykład:

Autopromocja

Podatnik VAT świadczący usługi stolarskie zamierza przenieść swój zakład do nowego budynku. Po uzyskaniu odpowiednich zezwoleń rozpoczyna inwestycję. Nowo budowany budynek służyć ma wyłącznie celom prowadzonej działalności. Dokonując zakupów towarów i usług związanych z realizowaną inwestycją dokonuje odliczenia podatku naliczonego z tytułu poniesionych wydatków. Z uwagi na zmianę sytuacji rynkowej – zmniejszenie liczby klientów – podatnik ten podejmuje decyzję o zaprzestaniu inwestycji.

Czy w opisanym stanie faktycznym podatnik jest zobowiązany do skorygowania uprzednio odliczonego podatku VAT z tytułu wydatków poniesionych na tę inwestycję?

Prawo do odliczenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego sformułowano w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu: „w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.”

Innymi słowy prawo do odliczenia VAT naliczonego przysługuje, gdy usługi i towary są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Nie budzi wątpliwości fakt, że chodzi tu o takie czynności, które w rzeczywistości zostały objęte opodatkowaniem.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jak natomiast przepis ten ma zastosowanie do czynności, które opodatkowaniem zostaną objęte w przyszłości? Co się dzieje, gdy towary i usługi nigdy nie zostaną wykorzystane do wykonywania czynności opodatkowanych, bo jak to ma miejsce w przedstawionym przykładzie zaniechano inwestycji?

Przedstawiony problem był przedmiotem orzekania sądów administracyjnych.
Odnosząc się do zapisów art. 86 ust. 1 ustawy o VAT wskazywano na fakt, iż przepis ten stanowi implementację prawa do odliczenia wyrażonego w przepisach wspólnotowych. te zaliczają do fundamentalnych cech podatku od wartości dodanej zasadę neutralności, zgodnie z którą podatek nie powinien obciążać podmiotów biorących udział w obrocie towarami i usługami, niebędących ich ostatecznymi odbiorcami.

Ograniczenie prawa do odliczenia podatku powinno zaś mieć charakter wyjątkowy i wynikać z przepisów prawa. Konstrukcja przepisów unijnych zakłada, że wartość podatku zapłacona w cenie nabytego towaru lub usługi w związku z wykonywanymi czynnościami nie będzie stanowić dla podatnika ostatecznego kosztu i podatnik musi mieć zapewnioną możliwość odzyskania podatku naliczonego związanego ze swoją działalnością.

Polecamy: Amortyzacja podatkowa

Wspomniana powyżej zasada neutralności podatku VAT traktowana jest jako fundamentalne prawo podatnika, a nie jego przywilej. Potwierdzeniem realizacji neutralności podatku VAT jest przyjęta linia orzecznicza Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

W jednym z wyroków ETS stwierdził, że obowiązujący system podatku od wartości dodanej zapewnia, że obciążenie podatkiem VAT jest neutralne dla każdego przedsiębiorstwa, niezależnie od celów i wyników jego działalności, pod warunkiem, że samo podlega temu podatkowi (sprawa C-268/83 D. A. Rompelman i E. A. Rompelman-Van).

Przedmiotem orzekania Trybunału była również kwestia prawa do odliczenia podatku w sytuacji zaniechania inwestycji. Odnosząc się do takich sytuacji stwierdzono, że w przypadku, gdy nabycie towarów i usług zostało dokonane z zamiarem wykorzystania ich do działalności opodatkowanej, ale z powodów niezależnych od podatnika nie nastąpiło ich wykorzystanie, prawo do odliczenia zostaje zachowane.

Opisana wyżej koncepcja podatku VAT opierająca się na zasadzie neutralności tego podatku utrwalona linią orzeczeń ETS przyjęta została na grunt prawa polskiego, w tym orzecznictwa sądów administracyjnych. W konsekwencji ma zastosowanie do sytuacji przedstawionej w opisanym na wstępie przykładzie.

Warunkiem zachowania prawa do odliczenia podatku naliczonego będzie więc założenie, że:
1. nabycie towarów i usług ma związek z działalnością opodatkowaną,
2. zaniechanie inwestycji nastąpiło z przyczyn pozostających poza kontrolą podatnika.

W analizowanym przypadku oba warunki zostały spełnione. Budowa kolejnego warsztatu, w którym kontynuowana będzie działalność w zakresie świadczonych usług stolarskich nie pozostawia wątpliwości co do jej związania z działalnością opodatkowaną. Natomiast czynnik ekonomiczny jaki zdecydował o zaniechaniu inwestycji pozostaje poza kontrolą podatnika i nie ma on na to wpływu.

Polecamy: Faktura VAT od A do Z

Powyższe wnioski dotyczące prawa do odliczenia podatku naliczonego przy zaniechanej inwestycji na gruncie obecnie obowiązujących przepisów oraz orzeczeń sądów administracyjnych nie budzą już wątpliwości.

Sytuacja prawna do grudnia 2008 r.

Wspomnieć jednakże należy, że do końca listopada 2008 r., obowiązywał przepis art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, który był brany pod uwagę przy ocenie omawianego prawa. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu: „Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika: […] 2) towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego [...]”

Dokonując wykładni cytowanego przepisu oraz biorąc pod uwagę treść art. 86 ust. 1 ustawy o VAT i art. 16 ust. 1 pkt 141 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w wydawanych interpretacjach indywidualnych Minister Finansów stał na stanowisku, iż zaniechanie inwestycji wymaga korekty podatku naliczonego w rozliczeniu za miesiąc, w którym nastąpiło przedmiotowe zaniechanie.

Jak bowiem podnoszono, dla zrealizowania prawa do odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego konieczny jest warunek istnienia zawiązku wydatków z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług, zaś w sytuacji podjęcia decyzji o zaniechaniu inwestycji nastąpił brak związku dokonanych zakupów z planowaną sprzedażą.

Z prezentowanym stanowiskiem Ministra Finansów nie godziły się sądy administracyjne. W szczególności w wydawanych orzeczeniach uchylających interpretacje indywidualne w analizowanym zakresie stwierdzano, że art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, na którym opierano stanowisko organów podatkowych jest niezgodny z zasadami i normami prawa wspólnotowego.

Sądy przy tym wskazywały, że przepisy zakazujące odliczania podatku w przypadku, gdy wydatek na ich nabycie nie może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodu, naruszają zasadę proporcjonalności.

W konsekwencji odmówiono zastosowania art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT z uwagi na sprzeczność tego przepisu z prawem wspólnotowym. W sytuacji zaniechania inwestycji i oceny czy przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego czy też konieczna jest korekta takiego odliczenia zastosowanie mają jedynie zapisy art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.

To natomiast oznacza, że prawo takie podatnikowi przysługuje przy spełnieniu opisanych już wyżej przesłanek.

Reasumując stwierdzić należy, iż zarówno na gruncie obowiązującego prawa, jak również w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 grudnia 2008 r. podatnikowi, który zaniechał inwestycji z przyczyn na które nie miał wpływu przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na zakup towarów bądź usług w związku z prowadzoną działalnością.

Źródła:
- interpretacja indywidualna z 25.02.2010 r. nr IBPP3/443-929/09/PII
- wyrok WSA z 29.10.2008 r. sygn. akt III SA/Wa 1278/08

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Własne

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Składka zdrowotna 2024. Rozliczenie za rok 2023. Wpływ na kwestie podatkowe

Już po raz drugi od momentu wprowadzenia rewolucyjnych przepisów Polskiego Ładu przedsiębiorcy mają obowiązek złożenia rocznego rozliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dwudziesty dzień maja jest ostatnim dniem na dopełnienie tego obowiązku. Na szczęście tym razem Ustawodawca oszczędził płatnikom wstecznych zmian form opodatkowania oraz półrocznych okresów składkowych. 

Prezes URE: od lipca 2024 r. o ponad 40 proc. wzrosną opłaty za dystrybucję energii. O 30 zł miesięcznie więcej zapłaci przeciętne gospodarstwo domowe

Prezes URE Rafał Gawin szacuje, że w II połowie roku miesięczne rachunki za energię elektryczną, w tym za dystrybucję, wzrosną o ok. 30 zł dla przeciętnego gospodarstwa domowego o zużyciu do 2 MWh energii elektrycznej rocznie. Analizy URE pokazują, że średnia cena taryfowa sprzedaży prądu dla gospodarstw domowych w taryfie na II połowę 2024 i na rok 2025 może wynieść poniżej 600 zł za MWh

Jakie są rezerwy walutowe Polski? Aktualne dane NBP

Rezerwy walutowe Polski w końcu kwietnia 2024 roku wyniosły 206 097,4 mln USD tj. o 1,8% więcej niż przed miesiącem i równocześnie o 15,7% więcej niż przed rokiem. Takie dane podał Narodowy Bank Polski (NBP).

MF oferuje pomoc dla przedsiębiorców z Marywilskiej 44

Ministerstwo Finansów informuje, że Krajowa Administracja Skarbowa przygotowała pomoc dla przedsiębiorców z Marywilskiej 44. Mogą oni wystąpić z wnioskiem m.in. o rozłożenie na raty podatku oraz odroczenie terminu jego zapłaty. MF uruchomił specjalną infolinię, gdzie poszkodowani przedsiębiorcy mogą pytać o rozliczenia podatkowe (PIT, VAT) oraz o ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych.

Zatrudnianie i rozliczanie kierowców w branży produkcyjnej. Jak i dlaczego różni się od rozliczania pozostałych pracowników?

W firmach, w których transport jest jedynie narzędziem do wykonywania ich głównego biznesu, istnieje wiele różnic pomiędzy rozliczaniem kierowców a pracowników na innych stanowiskach. Ewidencja czasu pracy i naliczenie wynagrodzenia w branży produkcyjnej to ciekawy przypadek, często także problematyczny dla kadr. Na czym polegają te różnice?

Przedawnienie prawa do zwrotu nadpłaty (art. 77 i 80 Ordynacji podatkowej)

Kiedy występuje przedawnienie prawa do zwrotu nadpłaty, co wynika z przepisów zawartych w art. 77 i 80 Ordynacji podatkowej? Co do zasady prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu. Co jeszcze warto wiedzieć?

Ministerstwo Finansów: Coraz więcej spraw można załatwić bez wizyty w urzędzie skarbowym. Wystarczy internet i telefon

Klienci Krajowej Administracji Skarbowej coraz więcej spraw urzędowych mogą załatwić bez wizyty w urzędzie skarbowym. Jest to możliwe z dowolnego miejsca za pośrednictwem infolinii KAS lub za pośrednictwem usług e-Urzędu Skarbowego.

Pakiety medyczne dla pracowników. Czy wiesz, jak prawidłowo rozliczać VAT przy ich zakupie? Sprawdź, jakie są zasady

Pakiety medyczne dla pracowników. Czy wiesz, jak prawidłowo rozliczać VAT przy ich zakupie? Usługi w zakresie opieki medycznej podlegają zwolnieniu z VAT. Ale czy również przy odsprzedaży?

20 maja upływa termin na rozliczenie składki zdrowotnej za 2023 rok

20 maja jest ostatnim dniem, kiedy przedsiębiorca musi złożyć dokumenty rozliczeniowe za kwiecień 2024 r. wraz z rocznym rozliczeniem składki na ubezpieczenie zdrowotne za 2023 rok. Jest to również termin na opłacenie należnych składek za kwiecień 2024 r. wraz z ewentualną dopłatą składki rocznej.

Okulary dla pracownika. O odliczeniu VAT nie przesądza wskazanie podatnika jako nabywcy. Kluczowe jest prawo do rozporządzania towarem jak właściciel

Do najczęściej popełnianych błędów VAT należą nieprawidłowości w zakresie odliczenia podatku naliczonego od zakupów dotyczących pracowników. O prawie do odliczenia nie przesądza wykazanie podatnika jako nabywcy na fakturze. Kluczowe jest nabycie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.

REKLAMA