Czy podatnik ma prawo do odliczenia VAT naliczonego wynikającego z faktur zaliczkowych

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi VAT przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Na podstawie art. 86 ust. 2 pkt 1b ustawy o VAT kwotę podatku naliczonego stanowi (z zastrzeżeniem ust. 3-7) suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika potwierdzających dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiązały się one z powstaniem obowiązku podatkowego, z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 29 ust. 4.

Polecamy: Faktura VAT od A do Z

Z przedstawionych przepisów wynika więc, że warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni lub pośredni oraz bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi.
Kwotę podatku naliczonego stanowi m.in. suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług – również potwierdzających dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiązały się one z powstaniem obowiązku podatkowego.

Należy podkreślić, że jedną z podstawowych zasad jest zasada neutralności podatku od towarów i usług, wyrażająca się w podstawowym prawie podatnika, jakim jest możliwość odliczenia podatku naliczonego. Stąd też wszystkie ograniczenia prawa do odliczenia podatku naliczonego muszą być wyraźnie określone w ustawie, a ponadto ograniczenia te muszą wynikać z Dyrektywy Unijnej 2006/112.

Polecamy: Podatki 2011

Zasada neutralności bardzo często jest omawiana w orzeczeniach Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, stanowiąc ważną pomoc w interpretacji przepisów. „Jedną z zasad, na których został oparty system podatku VAT, jest neutralność w tym sensie, że w każdym państwie podobne towary powinny być obciążone takim samym obciążeniem podatkowym, bez względu na długość łańcucha produkcji i dystrybucji. Ta podstawowa zasada wyjaśnia rolę i obowiązki podatnika w mechanizmie ustanowionym w celu poboru podatku VAT. (…) Aby zagwarantować całkowitą neutralność tego mechanizmu, jeśli chodzi o podatników, VI Dyrektywa w Tytule XI przewiduje system odliczeń mający na celu zapewnienie, by podatnik nie był niewłaściwie obciążony podatkiem VAT”. (por. wyrok ETS w sprawie C-317/94 Elida Gibbs Ltd).