VAT w turystyce - samodzielna usługa noclegowa a procedura VAT marża

Odsprzedaż usług noclegowych - czy można zastosować procedurę VAT marźa

Tak więc w omawianym przykładzie, zajmiemy się sytuacją, w której to podatnik odsprzedaje nabyte uprzednio samodzielne (czyli, w skład których nie wchodzą świadczenia dodatkowe takie, jak usługi przewodnictwa czy wyżywienie) usługi noclegowe, i w związku z tym rozważymy czy taka transakcja zalicza się do usług turystycznych i w efekcie podlega opodatkowaniu na szczególnych zasadach VAT marża. Warto zwrócić uwagę na potencjalną problematyczność kwestii samodzielności (braku kompleksowości) takiej usługi, gdyż zwyczajowo usługi turystyczne kojarzone są ze jako zbiór kilku powiązanych ze sobą świadczeń takich jak przewodnictwo, transport, ubezpieczenie, czy właśnie nocleg.

Standardowo na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej jako ustawa o VAT), opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Z kolei, z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT wynika, że przez dostawę towarów, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast, stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.

Tak więc, świadczenie usług zostało zdefiniowane na gruncie VAT w sposób negatywny – tj. w zakres pojęcia usługi wchodzi każde świadczenie niebędące dostawą towarów.

Czy samodzielne usługi noclegowe są usługami turystycznymi?

W tym miejscu należy rozstrzygnąć, czy pojęcie „samodzielnych usług noclegowych" zaliczają się do zbioru „usług turystycznych”, jest to wielce istotne, ponieważ odsprzedaż usług turystycznych objęta jest szczególnymi zasadami rozliczania VAT, na podstawie art. 119 ust. 1 ustawy o VAT, stosownie do którego na ogół podstawą opodatkowania przy wykonywaniu usług turystyki jest kwota marży pomniejszona o kwotę należnego podatku.

I tak, zgodnie z art. 306 Dyrektywy VAT państwa członkowskie stosują procedurę szczególną VAT, zgodnie z niniejszym rozdziałem, do transakcji dokonywanych przez biura podróży, o ile biura te występują we własnym imieniu wobec nabywców oraz gdy wykorzystują one do realizacji podróży towary dostarczane i usługi świadczone przez innych podatników. Natomiast, stosownie do art. 307 Dyrektywy VAT transakcje dokonywane na warunkach przewidzianych w art. 306 Dyrektywy VAT przez biura podróży w zakresie realizacji podróży uznawane są za pojedynczą usługę świadczoną przez biuro podróży na rzecz turysty.

Powyższe przepisy zasadniczo, traktują o kompleksowych usługach turystycznych, jednak istotnym jest, że powyższe regulacje nie przesądzają, iż tylko usługa kompleksowa może być objęta szczególną procedurą, tak więc „samodzielność” świadczonych usług noclegowych, nie przeszkodzi w opodatkowaniu ich na zasadach VAT marża. Taką tezę potwierdzono w Wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19.12.2018 r., sygn.: C-552/17, w którym to stwierdzono, że:

„(…) samo tylko udostępnienie przez biuro podróży obiektu wypoczynkowego wynajmowanego od innych podatników lub też udostępnienie obiektu wypoczynkowego, któremu to udostępnieniu towarzyszą dodatkowe usługi, niezależnie od znaczenia tych usług dodatkowych, stanowią, każde z nich, pojedynczą usługę objętą procedurą szczególną dla biur podróży.”

Odsprzedaż samodzielnych usług noclegowych może być opodatkowane VAT wg procedury VAT marża

Podsumowując, odsprzedając nabyte uprzednio od innych podatników samodzielne usługi noclegowe podatnik świadczy usługi turystyki, o których mowa w art. 119 ust. 1 ustawy o VAT podlegające opodatkowaniu według szczególnej procedury VAT marża.

Podstawa prawna: art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 119 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2022 r. poz. 931 ze zm.), art. 306, art. 307 Dz. U. UE. L.2006.347.1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.

Dominik Świercz, konsultant podatkowy w TAXEO Komorniczak i Wspólnicy sp.k.