Jak ustalić miejsce świadczenia usług pośrednictwa dla potrzeb VAT?

Tak wynika z interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 13 grudnia 2010 r. (IBPP3/443-797/10/PK).

Sprawa dotyczyła spółki, która podpisała kontrakt z firmą rosyjską. Zobowiązała się w nim do pośredniczenia w zdobywaniu nowych kontrahentów na rzecz podmiotu rosyjskiego.

Umowa przewidywała, że wynagrodzenie jest płatne w formie prowizji zależnej od zawartej umowy na dostarczanie towarów przez firmę rosyjską dla odbiorców, w znalezieniu których spółka pośredniczyła.

W ramach umowy, spółka polska pośredniczyła w nawiązaniu kontaktów przez spółkę rosyjską z litewskim kontrahentem.

W związku z powyższym, zwróciła się do organu podatkowego z wnioskiem o interpretację, w którym zapytała, w jaki sposób powinna ustalić w takim przypadku miejsce świadczenia.

Jak określić miejsce świadczenia?

Zdaniem spółki, ponieważ transakcja podstawowa, handel towarami pomiędzy stroną rosyjską (sprzedawca) a stroną litewską (kupujący) odbywa się w Rosji, a spółka polska jest jedynie pośrednikiem w nawiązywaniu kontaktów pomiędzy tymi firmami, usługa pośrednictwa nie będzie opodatkowana VAT w Polsce.

Oznacza to, że spółka polska nie ma obowiązku naliczania i odprowadzania podatku VAT od przedmiotowej transakcji. Spółka powołała się na regułę, zgodnie z którą miejscem świadczenia usług na rzecz podmiotów nie będących podatnikami przez pośredników działających w imieniu i na rzecz osób trzecich jest miejsce, w którym dokonana jest transakcja podstawowa.

Polecamy: VAT 2011 - wszystkie zmiany w jednym miejscu

Polecamy: Postępowanie podatkowe

Organ uznał to stanowisko za prawidłowe. Wyjaśnił, że w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika miejscem świadczenia tej usługi jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania, bądź stałe miejsce prowadzenia działalności, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba lub stałe miejsce zamieszkania, czyli opodatkowanie usługi zostaje przeniesione do państwa, gdzie następuje faktyczna konsumpcja usługi. 

Mając na uwadze, iż nabywca usługi świadczonej przez spółkę polską jest podatnikiem (dostarcza towary) z siedzibą na terytorium Rosji, tym samym miejscem świadczenia usługi przez spółkę polską i ewentualnie jej opodatkowania znajduje się w Rosji. Co za tym idzie usługa pośrednictwa nie będzie opodatkowana w Polsce.

Kluczowa kwestia - czy usługa jest świadczona na rzecz podatnika?

Co do zasady, dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług („VAT”) z tytułu świadczenia usług, kluczową kwestią jest określenie miejsca świadczenia danej usługi, a co za tym idzie - miejsca jej opodatkowania ( w Polsce lub zagranicą).

Należy zwrócić uwagę, że od 2010 r., w polskiej ustawie o podatku od towarów i usług („ustawa o VAT”), funkcjonują dwie reguły podstawowe dotyczące ustalania miejsca świadczenia dla większości usług.

To, która z tych reguł powinna zostać zastosowana w danym przypadku zależy od tego, czy dana usługa świadczona jest na rzecz podatnika, definiowanego przede wszystkim jako podmiot prowadzący samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT bez względu na cel czy rezultat takiej działalności.

Zakres pojęcia „podatnik” obejmuje więc zarówno przedsiębiorców z Polski, innego państwa członkowskiego jak i z kraju trzeciego. Za podatników uznaje się również osoby prawne nieprowadzące działalności gospodarczej, ale zarejestrowane dla potrzeb transakcji wewnątrzwspólnotowych w Polsce bądź w innym państwie członkowskim.

Mając na uwadze powyższą definicję, w przypadku świadczenia usług na rzecz podatników (tzw. transakcje B2B, ang. „business to business”), miejscem świadczenia usługi jest, co do zasady, siedziba (miejsce zamieszkania lub stałe miejsce prowadzenia działalności) usługobiorcy.

Natomiast w przypadku świadczenia usług na rzecz usługobiorców niebędących podatnikami (tzw. transakcje B2C, ang. „business to consumer”), miejscem świadczenia usługi jest miejsce, w którym usługodawca posiada siedzibę (stałe miejsce zamieszkania lub stałe miejsce prowadzania działalności).

Zastosujemy regułę generalną dla transakcji B2B

Ponadto, w ustawie o VAT przewidziane zostały liczne wyjątki od wspomnianych reguł ogólnych, a jednym z nich jest sposób określania miejsca świadczenia usług pośrednictwa na rzecz konsumentów (tj. osób niebędących podatnikami w rozumieniu przepisów o miejscu świadczenia usług).

Jeżeli bowiem usługa pośrednictwa świadczona jest na rzecz podatnika, to, co do zasady, zastosowanie będzie miała reguła generalna dla transakcji B2B i miejscem świadczenia usługi będzie siedziba usługobiorcy.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego przedstawionego w analizowanej interpretacji, należy stwierdzić, że nabywca usługi pośrednictwa (firma rosyjska) powinien być traktowany jako podatnik, a nie jako konsument.

W konsekwencji, miejsce świadczenia usługi nie będzie określone w oparciu o przepis wyjątkowy (przenoszący miejsce opodatkowania do miejsca, gdzie dokonywana jest podstawowa transakcja), lecz w oparciu o zasadę ogólną właściwą dla transakcji B2B.

W konsekwencji, miejscem świadczenia przedmiotowych usług pośrednictwa nie będzie Polska, lecz miejsce siedziby (lub stałe miejsce prowadzenia działalności) usługobiorcy. Biorąc pod uwagę powyższe, należy zgodzić się z oceną prawną dokonaną przez organ podatkowy.

Warto jednak pamiętać, że w niektórych przypadkach, w stosunku do usług pośrednictwa może zostać ustalone szczególne miejsce ich świadczenia (np. w przypadku usług związanych z nieruchomościami).

Źródło: taxonline.pl