Dostawa nieruchomości zabudowanych - zwolnienie z VAT

W przypadku nieruchomości zabudowanych, sposób opodatkowania dostawy gruntu uwarunkowany jest zasadami opodatkowania posadowionego na nim budynku/budowli (art. 29a ust. 8 ustawy o VAT). Innymi słowy, dla celów podatku VAT grunt dzieli los podatkowy posadowionych na nim budynków (lub budowli).

Stwierdzić należy, iż dostawa budynków (a także gruntów, na których te budynki są posadowione) podlega zazwyczaj zwolnieniu z opodatkowania VAT. Wyjątkiem są sytuacje gdy dostawa ma miejsce w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed upływem 2 lat od tego momentu (art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT). Kluczowe znaczenie dla ustalenia, czy nieruchomość zabudowana podlega  opodatkowaniu VAT ma zatem określenie daty pierwszego zasiedlenia.

Zdarzenie to ma natomiast miejsce przy oddaniu do użytkowania budynku/budowli, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi po wybudowaniu lub ulepszeniu nakładami o wartości powyżej 30% wartości początkowej (art. 2 pkt 14 ustawy o VAT). Innymi słowy pierwsze zasiedlenie ma miejsce przy pierwszej sprzedaży nieruchomości (w tym także wtedy gdy sprzedaż ta podlegała zwolnieniu z VAT), lub też w momencie oddania jej do używania innemu podmiotowi w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu (np. na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu).

Samochód w firmie 2015 – multipakiet

Pierwsze zasiedlenie ma miejsce w ramach pierwszej tego typu czynności wykonanej przez podatnika po wybudowaniu, ale także po każdym ulepszeniu stanowiącym co najmniej 30% wartości początkowej obiektu i oddaniu do użytkowania w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu (np. sprzedaż, najem, dzierżawa).

Podatnik zamierza w styczniu 2015 r. dokonać sprzedaży działki, na której znajduje się hala magazynowa. Budynek ten został w styczniu 2014 r. gruntownie wyremontowany, a wydatki na ten cel stanowiły 45% wartości początkowej hali. Po remoncie budynek hali był wykorzystywany przez samego podatnika (nie był wynajmowany ani dzierżawiony innym podmiotom). Mając na względzie, iż nakłady na remont hali przekroczyły 30% jej wartości początkowej, a wyremontowany budynek nie był przedmiotem czynności opodatkowanych, planowana sprzedaż hali magazynowej nastąpi w ramach jej pierwszego zasiedlenia (po remoncie). W konsekwencji przedmiotowa sprzedaż podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zaznaczenia wymaga, iż możliwe jest również zwolnienie z opodatkowania VAT dostawy nieruchomości zabudowanych, które nie są objęte zwolnieniem z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Zwolnienie to wynika, z art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT i ma ono zastosowanie pod warunkiem że:

1. w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do odliczenia podatku VAT,
2. dokonujący dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do odliczenia (a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów); warunku tego nie stosuje się, jeżeli obiekty w stanie ulepszonym były wykorzystywane do czynności opodatkowanych przez co najmniej 5 lat (art. 43 ust. 7a ustawy o VAT).

Opisane  w Przykładzie I wydatki na remont hali magazynowej były związane z prowadzoną przez podatnika działalnością opodatkowaną (podatnik świadczy innym podmiotom usługi magazynowe). Z tytułu poniesionych wydatków podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku.

W takim przypadku planowana sprzedaż działki, na której znajduje się budynek hali magazynowej nie może skorzystać również ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT. Tym samym przedmiotowa sprzedaż podlegać będzie opodatkowaniu tym podatkiem.

Wspomnieć trzeba, że podatnik może zrezygnować z opisanego wyżej zwolnienia od podatku określonego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT i wybrać opodatkowanie dostawy budynków/budowli, pod warunkiem że dokonujący dostawy i nabywca:

1. są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;
2. złożą, przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego, zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie (art. 43 ust. 10 ustawy o VAT).

500 pytań o VAT - odpowiedzi z interpretacjami MF

Podsumowując, sprzedaż budynków i budowli (a także gruntów, na których są one posadowione), podlegać będzie opodatkowaniu VAT tylko wówczas, gdy ich sprzedaż nie spełnia opisanych wyżej warunków zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 oraz zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT. W pozostałych natomiast przypadkach sprzedaż nieruchomości zabudowanych objęta będzie zwolnieniem z opodatkowania tym podatkiem.

Ewelina Błądek

Konsultant podatkowy, ECDDP Sp. z o. o.