Podatnicy, którzy w 2005 r. opłacali ryczałt od przychodów ewidencjonowanych z tytułu najmu, muszą do 31 stycznia rozliczyć się z fiskusem z uzyskanych przychodów. Konieczne w tym celu będzie złożenie zeznania na formularzu PIT-28.
SPIS TREŚCI
PORADY PRAWNE
AKTY PRAWNE
Stawka ryczałtu
Przychody opodatkowane stawką 8,5 proc. stanowią
przychody osób fizycznych nieprowadzących pozarolniczej działalności gospodarczej osiągane z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze.
Natomiast przychody te opodatkowane są 20-proc. stawką ryczałtu, gdy ich wysokość przekroczy w roku podatkowym równowartość 4000 euro. Dopóki wysokość tego rodzaju przychodów nie przekroczy w roku podatkowym kwoty stanowiącej równowartość 4000 euro, dopóty ryczałt płaci się według stawki 8,5 proc. Ponadto jeżeli przychód podatnika przekroczy tę wartość,
podatek według wyższej stawki należy opłacać nie od całego przychodu, ale jedynie od nadwyżki od wskazanego limitu.
Od nadwyżki ponad kwotę stanowiącą równowartość 4000 euro ryczałt od przychodów z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze wynosi 20 proc. przychodów.
Stawkę 20 proc. należy stosować od miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło przekroczenie limitu. Odpowiedniego rozdzielenia przychodu na dwie stawki trzeba też dokonać w zeznaniu PIT-28.
Obliczenie limitu
Stanowiąca granicę pomiędzy stawkami kwota wyrażona w euro przeliczana jest na walutę polską według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego 1 października roku poprzedzającego rok podatkowy.
W celu ustalenia w walucie polskiej wysokości limitu przyjętego dla najmu należy 4000 euro pomnożyć przez kurs euro wynikający z tabeli NBP nr 193/A/NBP/2004, który wynosił 4,3787 zł za 1 euro. Limit w 2005 r. wynosił zatem 17 514, 80 zł (4000 x 4,3787).
Podatnik, który w 2005 roku opodatkował ryczałtem swoje przychody z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, płaci
podatek według stawki 8,5 proc., do momentu gdy przychód z tych umów nie wyniósł więcej niż 17 514,80 zł. Natomiast od nadwyżki ponad tę kwotę, od miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło przekroczenie, będzie płacił ryczałt według stawki 20 proc. Tak też uzyskane przychody należy rozdzielić w zeznaniu (patrz. poz. 33 i 34 zeznania).
Jak zaokrąglić podatek
Począwszy od 1 stycznia 2006 r. weszła w życie zmiana art. 63 Ordynacji podatkowej, dotyczącego zasad zaokrąglania podstaw opodatkowania i kwot podatków. Począwszy od tej daty kwoty podatków (a także m.in.
odsetki za zwłokę i
opłaty prolongacyjne) zaokrągla się do pełnych złotych, a nie do pełnych dziesiątek groszy (wyjątek dotyczy jedynie opłaty skarbowej oraz opłat lokalnych: targowej, miejscowej i administracyjnej). W rezultacie, obecnie końcówki kwot podatków wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, zaś końcówki wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych.
Potwierdzeniem takiego stanowiska jest pismo podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów z 7 października 2005 r. (SP1/694/8012-132/2334/05/AA). Zarówno kwota ryczałtu ewidencjonowanego za grudzień 2005 r. (wpłacanego w terminie złożenia zeznania rocznego, tj. do 31 stycznia 2006 r.), jak i kwota ryczałtu za cały 2005 rok (wykazywana w zeznaniu PIT-28) powinny zostać zaokrąglone do pełnych złotych.
Trzeba wypełnić zeznanie
Aby rozliczyć się z uzyskanych przychodów z najmu, należy wypełnić PIT-28. Poniżej omawiamy tylko wybrane części tego zeznania.
Uzyskane przez podatnika w 2005 roku przychody objęte ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych wykazuje się w części C. formularza PIT-28 (poz. 19-61). Przychody z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze należy wpisać w wierszu 3. Tę część zeznania
podatnik wypełnia na podstawie wypełnionego wcześniej załącznika PIT-28A.
Podatnicy ryczałtu mogą dokonać pewnych odliczeń od przychodu:
– zapłacone przez podatnika
składki na
ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe (poz. 63),
– niektóre darowizny (poz. 64),
–
odsetki od kredytu mieszkaniowego (poz. 66),
– wydatki na cele rehabilitacyjne, ponoszone przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne (poz. 64).
W poz. 65 części D. należy wpisać przychód po odliczeniach.
W części E. zeznania należy obliczyć kwoty przysługujących odliczeń od przychodów. Kwota wydatków podlegających odliczeniu od przychodów opodatkowanych stawką 8,5 proc. (poz. 74 zeznania) to kwota z poz. 71 (tj.
odliczenia ogółem) pomnożona przez udział ustalony w poz. 52 (tj. udział przychodów opodatkowanych stawką 8,5 proc. w ogólnej kwocie przychodów); wyliczone w poz. 74 zeznania odliczenie nie może przekroczyć kwoty przychodu wykazanego w poz. 38 (jeżeli z wyliczenia wynika kwota wyższa niż wykazana w poz. 38, należy wpisać w poz. 74 kwotę równą kwocie wykazanej w poz. 38). Podobnie rzecz ma się w przypadku tej części przychodów, które opodatkowane są stawką 20 proc. (oczywiście może być i tak, że ryczałt płacony będzie tylko według stawki 8,5 proc., bo pozwolą na to niskie przychody z najmu). W przypadku stawki 20 proc. kwotę z poz. 71 należy przemnożyć przez udział procentowy ustalony w poz. 55. Tak ustalone w poz. 77 odliczenie nie może być wyższe niż kwota z poz. 41.
Obliczenie podatku
Podstawa opodatkowania to kwota, która przemnożona przez obowiązującą stawkę opodatkowania daje w rezultacie podatek. Podstawą opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych jest przychód. Podatek zryczałtowany pobiera się bez pomniejszania przychodu o
koszty uzyskania. Przychodem, od którego oblicza się ryczałt według obowiązujących stawek, jest przychód w rozumieniu art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pomniejszony o sumę przysługujących podatnikowi odliczeń dokonywanych od przychodu, wykazanych w części E. zeznania PIT-28.
Do wykazania przychodów, podlegających opodatkowaniu służy część F. zeznania. W części tej należy wykazać przychody opodatkowane poszczególnymi stawkami po odjęciu wyliczonych w poprzednim kroku odliczeń z podziałem na stawki. Oczywiście od każdego rodzaju przychodu odejmujemy tylko właściwe mu, czyli wyliczone dla niego, odliczenie.
Odliczenia od ryczałtu
W części H zeznania w pierwszej kolejności dokonuje się odliczenia
składki zdrowotnej (poz. 97). Kwota składki na powszechne
ubezpieczenie zdrowotne, o którą pomniejsza się podatek, nie może przekroczyć 7,75 proc. podstawy wymiaru tej
składki. Oznacza to, że konieczne jest samodzielne wyliczenie tej części składki, która podlega odliczeniu (więcej zob. Księgowość i Podatki z 3 stycznia). Z uwagi jednak na to, że w przypadku najmu odliczenia takiego dokonuje się rzadko, nie będziemy mu w tym miejscu poświęcać więcej uwagi.
Wysokość należnego ryczałtu
Ostatnia część zeznania PIT-28, na którą chcemy zwrócić uwagę, to część I. W tym miejscu należy obliczyć wysokość ryczałtu należnego za 2004 r. W tym celu wystarczy od kwoty z poz. 96 (ryczałt po doliczeniach) odjąć odliczenia wykazane w pozycjach 97, 98 i 100. Uzyskany wynik zaokrągla się do pełnego złotego. W tej części dokonuje się także pomniejszenia ryczałtu o kwoty darowizn przekazanych na rzecz organizacji pożytku publicznego.
Ewa Matyszewska
Gazeta Prawna Nr 016/2006 [Dodatek: Księgowość i Podatki] z dnia 2006-01-23
- ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.).
- ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8 poz. 60)
Zgodnie z interpretacją Pierwszego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie z 30 maja 2005 r. (nr I USI/415/10/05) podstawą wygenerowania przychodu z tytułu najmu jest zawarcie pomiędzy stronami stosownej umowy. Strony określają w niej wysokość czynszu. Czynsz ten stanowi przysporzenie majątkowe wynajmującego, a tym samym przychód w rozumieniu podatkowym. Jednak, aby powstał przychód po stronie wynajmującego, czynsz musi zostać otrzymany lub pozostawiony do dyspozycji wynajmującego. Składnikiem przychodu osiąganego z najmu przez wynajmującego nie będą natomiast ponoszone przez najemcę wydatki (opłaty) związane z przedmiotem najmu (przykładowo opłaty związane z lokalem, takie jak: czynsz uiszczany w spółdzielni lub wspólnocie mieszkaniowej, abonament za istniejące w tym lokalu media oraz inne opłaty ustalane ryczałtowo, jak również opłaty za rozmowy telefoniczne przeprowadzane z aparatu telefonicznego zainstalowanego w wynajmowanym lokalu, wodę, energię elektryczną oraz
gaz, które nie są ustalane w sposób ryczałtowy), jeżeli z umowy wynika, że najemca jest zobowiązany do ich ponoszenia. Opłaty te nie mieszczą się bowiem w pojęciu „świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń”.
Przychodem do opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym będzie otrzymana kwota czynszu (odstępnego). Natomiast otrzymywane przez podatnika od najemcy należności tytułem czynszu za
mieszkanie uiszczanego do spółdzielni mieszkaniowej, jak również opłaty za media, nie będą stanowić przychodu podlegającego opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, pod warunkiem że najemca został zobowiązany w umowie do ponoszenia wydatków związanych z eksploatacją najmowanego lokalu mieszkalnego.
Opodatkowaniu ryczałtem podlegają otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń z tytułu umowy najmu (podnajmu itp.). Zatem warunkiem zaliczenia do omawianych przychodów pieniędzy i wartości pieniężnych z tytułu umowy najmu jest ich faktyczne otrzymanie przez wynajmującego (lub postawienie ich do jego dyspozycji). Jednak przez „otrzymane” przez podatnika pieniądze należy rozumieć wyłącznie te środki, które stanowią definitywne (ostateczne) przysporzenie wynajmującego. Tymczasem kaucja, jako świadczenie o charakterze zwrotnym, nie jest dla wynajmującego przysporzeniem definitywnym. W związku z tym nie jest ona przychodem w momencie jej uzyskania przez wynajmującego. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że kaucja stanie się przychodem podlegającym ryczałtowi z chwilą zmiany jej charakteru ze świadczenia zwrotnego na definitywne (w przypadku pokrycia z niej przez wynajmującego przysługujących mu od najemcy należności z tytułu czynszu).
Podstawą wygenerowania przychodu z tytułu najmu jest zawarcie stosownej umowy, w której strony określają wysokość czynszu. Czynsz stanowi przysporzenie majątkowe wynajmującego, a tym samym przychód w rozumieniu podatkowym. Przychód z tytułu najmu powstaje zgodnie z zasadą kasową, czyli z chwilą faktycznego otrzymania lub pozostawienia go do dyspozycji wynajmującego. Składnikiem przychodu osiąganego z najmu przez wynajmującego nie są natomiast ponoszone przez najemcę wydatki (opłaty) związane z przedmiotem najmu (przykładowo, opłaty związane z lokalem, takie jak: czynsz uiszczany w spółdzielni lub wspólnocie mieszkaniowej, abonament za istniejące w tym lokalu media oraz inne opłaty ustalane ryczałtowo, jak również opłaty za rozmowy telefoniczne przeprowadzane z aparatu telefonicznego zainstalowanego w wynajmowanym lokalu, wodę, energię elektryczną oraz gaz, które nie są ustalane w sposób ryczałtowy), jeżeli z umowy wynika, że najemca jest zobowiązany do ich ponoszenia. Opłaty te nie mieszczą się bowiem w pojęciu „świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń” i nie stanowią przysporzenia majątkowego dla wynajmującego. Takie stanowisko zostało wyrażone w piśmie ministra finansów z 18 marca 2004 r. (nr PB 2/MK/RB-033-050-132/04).
Tak. Co do zasady, małżonkowie tracą prawo do łącznego opodatkowania osiąganych przez nich dochodów, jeżeli przynajmniej do jednego z nich w roku podatkowym mają zastosowanie przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Jednak zasada ta nie ma zastosowania wobec małżonków, którzy wybrali w danym roku opodatkowanie ryczałtem ewidencjonowanym w odniesieniu do przychodów z najmu (podnajmu itp.), o ile nie korzystali jednocześnie z opodatkowania dochodów (przychodów) z pozarolniczej działalności gospodarczej podatkiem liniowym albo w formie ryczałtu ewidencjonowanego lub karty podatkowej.
Jeśli zatem w 2005 roku w analizowanej sytuacji żadne z małżonków nie prowadziło w 2005 roku działalności gospodarczej opodatkowanej w formach zryczałtowanych albo podatkiem liniowym, nie stracą oni prawa do złożenia za ten rok wspólnego zeznania rocznego obejmującego dochody opodatkowane na zasadach ogólnych (np. ze stosunku pracy).
Wybór opodatkowania przychodów z najmu w formie ryczałtu ewidencjonowanego nie wyłącza możliwości potrącenia straty z lat ubiegłych, poniesionej z tego samego źródła. Zasady rozliczania strat są w takim przypadku takie same, jak przy opodatkowaniu na zasadach ogólnych z tą różnicą, że przypadającą do potrącenia stratę odlicza się od przychodu, a nie od dochodu. Stratę z najmu lokalu mieszkalnego, poniesioną w 2005 r., podatnik może zatem potrącić w ramach tego samego źródła przychodów w ciągu najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych (tj. 2006-2010), z tym że wysokość odliczenia z tego tytułu w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50 proc. tej straty.
W związku z tym podatnikowi przysługuje w 2006 roku prawo do pomniejszenia przychodów z najmu opodatkowanych w formie ryczałtu o kwotę równą maksymalnie 50 proc. straty z 2005 roku. Odliczenie to może zostać uwzględnione przy obliczaniu ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za poszczególne miesiące. W rezultacie obowiązek uiszczenia ryczałtu powstanie dopiero w tym miesiącu, w którym suma przychodów z najmu przekroczy przypadającą do odliczenia stratę.
Miesięcznym wpłatom ryczałtu nie towarzyszy obowiązek składania deklaracji, więc wysokość odliczonej przez czytelnika straty wynikać będzie dopiero z zeznania rocznego składanego na formularzu PIT-28.
