Ewidencja usług medycznych przekraczających limity ustalone z NFZ

Za przychody uważa się uprawdopodobnione powstanie w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie zwiększenia wartości aktywów, albo zmniejszenia wartości zobowiązań, które doprowadzą do wzrostu kapitału własnego lub zmniejszenia jego niedoboru w inny sposób niż wniesienie środków przez udziałowców lub właścicieli (art. 3 ust. 1 pkt 30 ustawy o rachunkowości).

Z kolei ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych stanowi, że za przychody związane z działalnością gospodarczą osiągnięte w danym roku podatkowym uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont (art. 12 ust. 3).

Za datę uzyskania tego przychodu uważa się dzień wystawienia faktury lub rachunku, nie później jednak niż ostatni dzień miesiąca, w którym wykonano usługę. Dotyczy to również usług w zakresie ochrony zdrowia.

Ewidencja księgowa powinna zatem odzwierciedlać wartość wystawionych dla NFZ faktur miesięcznych za świadczone usługi medyczne (których wartość wynika bezpośrednio ze sporządzonego przez placówkę sprawozdania z wykonanych świadczeń medycznych i odpowiada rzeczywistej wysokości wykonanych świadczeń w danym miesiącu, bez względu na wartość zawartego kontraktu i ustalonych miesięcznych limitów świadczeń) oraz wartość przekazanych przez NFZ środków pieniężnych. Wartość ujętych przychodów nie może więc być wykazana tylko do wysokości zawartego kontraktu. Musi być wykazana do wysokości rzeczywiście wykonanych świadczeń.

Tym samym, w księgach rachunkowych należy ująć wartość wykonanych świadczeń ponadlimitowych, bez względu na wartość otrzymanej zapłaty. Ponieważ jednak kwota ta będzie najprawdopodobniej przedmiotem renegocjacji i ZOZ nie jest pewny jej uzyskania, dlatego też należy objąć ją odpisem aktualizującym. Odpis taki tworzy się na podstawie art. 35b ustawy o rachunkowości, zwłaszcza w sytuacji, gdy NFZ odmówi przyjęcia faktury lub rachunku dokumentującego świadczenia wyższe niż uzgodnione w zawartym kontrakcie. Jest on tworzony w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych.

Dalsza ewidencja księgowa wynikać będzie natomiast z decyzji Funduszu co do zapłaty za ponadlimitowe świadczenia. Możliwe są tu dwa rozwiązania:

a) oddział NFZ nie uzna wykonania usług ponad ustalony limit. Będzie to skutkowało koniecznością skorygowania (odpisania jako nieściągalnych) wykazanych należności w powiązaniu z dokonanym uprzednio odpisem aktualizującym do wysokości możliwej do uzyskania. Nie dokonuje się jednak takiej operacji, w przypadku gdy zakład opieki zdrowotnej, mimo odmowy Funduszu, nie zaprzestał dochodzenia swych roszczeń (np. na drodze sądowej),

b) oddział NFZ, w wyniku renegocjacji, uzna wartość wykonanych przez ZOZ świadczeń ponadlimitowych. Będzie to skutkowało przelaniem na rachunek ZOZ-u pozostałej części środków oraz koniecznością rozwiązania w poczet pozostałych przychodów operacyjnych utworzonego uprzednio odpisu aktualizującego należność.

Podsumowując, zakład opieki zdrowotnej powinien uznawać konto „Przychody ze sprzedaży” za wartość wykonanych w danym miesiącu świadczeń medycznych, wynikających ze sporządzonego sprawozdania, oraz uwzględnionej w fakturze VAT (rachunku) wystawionej za świadczone zgodnie z kontraktem usługi. Na koncie tym ujmuje się bowiem wartość wykonanych usług działalności medycznej, wykazanych w cenie sprzedaży, skorygowanych o wartość udzielonych rabatów, bonifikat, obniżek i skont, oraz o należne dopłaty.

oprac. Aleksandra Szewieczek