Czy wystawienie polecenia wyjazdu służbowego jest warunkiem zaliczenia kosztów podróży do kosztów podatkowych

Pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy – przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową (art. 77⁵ Kodeksu pracy). Szczegółowe warunki wypłacania należności z tytułu podróży służbowej pracownikowi określone są w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. Również pracodawcy spoza sfery budżetowej, jeżeli nie określili warunków wypłacania należności z tytułu podróży służbowej w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie wynagradzania albo w umowie o pracę, powinni stosować zasady określone w powyższym rozporządzeniu.

I tak, na podstawie tego rozporządzenia, z tytułu podróży odbywanej w terminie i miejscu określonym przez pracodawcę pracownikowi przysługują diety oraz zwrot kosztów:

• przejazdów,

• noclegów,

• dojazdów środkami komunikacji miejscowej,

• innych udokumentowanych wydatków, określonych przez pracodawcę odpowiednio do uzasadnionych potrzeb.

Podstawowym warunkiem zaliczenia kwoty wypłaconej pracownikowi z tytułu odbytej podróży służbowej do kosztów uzyskania przychodu jest to, aby odbyła się ona w celu osiągnięcia przychodu. Tylko jeżeli podróż służbowa jest związana z możliwością uzyskania przychodu, to należności wypłacone z tego tytułu mogą stanowić koszt uzyskania przychodu.

Kolejnym warunkiem, koniecznym do zaliczenia należności wypłaconych z tytułu podróży służbowej do kosztów uzyskania przychodu, jest odpowiednie udokumentowanie poniesionych kosztów. Mogą je stanowić faktury dokumentujące koszty pobytu w hotelu oraz bilety dokumentujące koszty przejazdów środkami komunikacji publicznej.

W ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych zawarto tylko jedno ograniczenie wysokości zwrotu należności z tytułu podróży służbowej i dotyczy ono wydatków związanych z używaniem przez pracowników samochodów niebędących własnością pracodawcy. Ponadto ustawodawca nie uzależnił możliwości zaliczania kosztów podróży służbowych do kosztów uzyskania przychodu od wystawienia polecenia wyjazdu służbowego. Również w obecnie obowiązujących przepisach prawa nie przewidziano formy, w jakiej pracodawca powinien wydać polecenie odbycia podróży służbowej. Nie ma zatem obowiązku przekazania polecenia podróży służbowej w formie pisemnej, a pracodawca może wydać takie polecenie również w formie ustnej. Dlatego też sam fakt niewystawienia polecenia służbowego (w formie pisemnej) nie uniemożliwia zaliczenia należności wypłaconych pracownikowi z tytułu podróży służbowej do kosztów uzyskania przychodów. Oczywiście ze względów dowodowych wystawienie polecenia podróży służbowej jest wskazane. Jednakże rozliczenie podróży służbowej jest dokonywane na podstawie rachunków przedstawionych pracodawcy przez pracownika i to te rachunki oraz cel odbytej podróży decydują o możliwości zaliczenia wypłaconych pracownikowi należności do kosztów uzyskania przychodu.