Kosztem którego roku jest prenumerata na 2006 r., opłacona w 2005 r.

Spółka akcyjna jako osoba prawna jest zobowiązana do stosowania memoriałowej zasady ujmowania kosztów, zgodnie z art. 15 ust. 4 updop. Co do zasady więc koszty pomniejszają przychody tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą. Oznacza to przede wszystkim, że jeżeli przychody wystąpiły w tym samym roku co koszty ich uzyskania, to w tym roku koszty te mogą być potrącone z przychodami podczas ustalania podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w stanie faktycznym opisanym w pytaniu. Zatem wydatki na prenumeratę wydawnictw periodycznych, poniesione w 2005 r., o ile oczywiście tematyka tych wydawnictw wiąże się z działalnością podatnika (w przedmiotowym przypadku jest to oczywiste), są kosztem uzyskania przychodów 2006 r.

Zgodnie z przeważającą opinią organów podatkowych (np. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z 28 listopada 2005 r., sygn. BI/4218-0024/05) wydatki na prenumeratę czasopism stanowić będą koszt uzyskania przychodów w tym roku (miesiącu), w którym czasopisma te dotrą do podatnika. Zdaniem organów podatkowych od tego bowiem momentu informacje zawarte w tych czasopismach mogą mieć wpływ na rozwój i generowanie przychodów spółki. Koszty te więc dotyczą tego roku .

Trzeba też zauważyć, iż zdarzają się odmienne opinie organów podatkowych (np. interpretacja Drugiego Śląskiego Urzędu Skarbowego w Bielsku-Białej z 30 grudnia 2004 r., sygn. PD/423-142/04/38535), zgodnie z którymi wydatki poniesione na prenumeratę czasopism, których co do zasady nie można bezpośrednio powiązać z określonymi przychodami należnymi, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia. Uwzględnić przy tym należy przyjętą i stosowaną przez jednostkę, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o rachunkowości, politykę rachunkowości, z zachowaniem zasad określonych w art. 4–8, w tym zasady ciągłości wymienionej w art. 5 tejże ustawy. Odpowiada to koncepcji tzw. kosztów pośrednich, tj. kosztów nie związanych bezpośrednio z konkretnym przychodem, lecz dotyczących całokształtu działalności podatnika (jak np. koszty ochrony mienia, koszty polis ubezpieczeniowych czy koszty badania sprawozdania finansowego). Organy podatkowe uważają często, że koszty związane z całokształtem działalności podatnika powinny być potrącane w roku ich poniesienia.

Niestety, nie jest to odosobniona sytuacja, gdy organy podatkowe różnią się w poglądach na ten sam temat. Nie sprzyja to oczywiście pewności prawa.

Uważam, że właściwe jest stanowisko przedstawione w niniejszym opracowaniu jako pierwsze, bowiem w przepisach updop nie ma rozróżnienia na koszty bezpośrednie i pośrednie (związane z całokształtem działalności). Jest to podział przyjmowany w języku urzędowych interpretacji podatkowych i orzecznictwa.

Wyjątek ten nie ma zastosowania do omawianych prenumerat, gdyż są one możliwe do zarachowania (znana jest ich cena i są dokumenty potwierdzające wydatek) i są opłacone, czyli należą do kosztów poniesionych.

Również z orzecznictwa NSA wynika, że niedopuszczalne jest potrącenie w danym roku podatkowym poniesionych w tym roku wydatków, dotyczących przychodów mających wystąpić dopiero w następnym roku podatkowym lub w dalszych okresach (np. wyrok NSA z 11 kwietnia 1996 r., sygn. akt SA/Sz 1924/95, wyrok z 19 maja 1999 r., sygn. akt I SA/Łd 860/97, wyrok z 18 lutego 1999 r., sygn. akt I SA/Kr 1448/97, czy wyrok z 17 marca 2004 r., sygn. akt I SA/Wr 3911/01).

Tak stwierdzono m.in. w postanowieniu w sprawie interpretacji prawa podatkowego Naczelnika Pierwszego Śląskiego Urzędu Skarbowego w Sosnowcu z 14 czerwca 2005 r. (sygn. PSUS/PBOI/423/156/P/05/AS). Organ podatkowy stanął tu na stanowisku, że:

Paweł Huczko

konsultant podatkowy