Czy zwrot kosztów używania samochodu prywatnego przez wolontariusza stanowi koszt uzyskania przychodu

Wolontariusze mogą wykonywać działalność odpowiadającą świadczeniu pracy na rzecz między innymi:

• organizacji pozarządowych w zakresie ich działalności statutowej, w szczególności w zakresie działalności pożytku publicznego,

• stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego (art. 42 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie).

Organizacjami pozarządowymi są, niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia.

Zatem w stowarzyszeniu wolontariusz może wykonywać świadczenie odpowiadające świadczeniu pracy – nie jest jednak pracownikiem. Bez względu na to, jaki jest zakres świadczeń wykonywanych przez wolontariusza (czy sprawuje funkcję prezesa czy inną), należy odwołać się do reguł przewidzianych w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Stowarzyszenie może zwrócić wolontariuszowi koszty związane z wykorzystywaniem samochodu na potrzeby wykonywanych świadczeń. Jednakże nie stanowią one kosztu uzyskania przychodu, należy je bowiem uznać za związane z działalnością statutową, a zatem niepodlegające zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodu. Działalność wolontariusza może być związana wyłącznie z działalnością statutową. Zaś dochody podatników, których celem jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego – w części przeznaczonej na te cele podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych (art. 17 ust. 1 pkt 4 updop). Równowartość dochodu odpowiadająca tej kwocie zwróconej wolontariuszowi będzie zwolniona z podatku dochodowego.

Istnieje wymóg odpowiedniego udokumentowania poniesionego wydatku. Biorąc pod uwagę zapis, zgodnie z którym korzystający z usług wolontariusza może pokrywać, na dotyczących pracowników zasadach określonych w odrębnych przepisach, także inne niezbędne koszty ponoszone przez wolontariusza, to taką dokumentacją będzie dokumentacja przewidziana dla rozliczania kosztów używania samochodów w jazdach lokalnych. W związku z tym podstawą zwrotu kosztów powinna być umowa cywilnoprawna zawarta zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli, motorowerów niebędących własnością pracodawcy.

Możliwy jest zwrot kosztów w wysokości miesięcznego ryczałtu pieniężnego lub w oparciu o stawkę za jeden kilometr (w tym przypadku należy prowadzić ewidencję przebiegu pojazdu).

Natomiast co do kwestii opodatkowania zwrotu kosztów wolontariuszom podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to należy zauważyć, iż od 1 stycznia 2004 r. kwoty otrzymanego ryczałtu podlegają temu podatkowi. Nie podlegają podatkowi dochodowemu od osób fizycznych przychody wolontariuszy otrzymane z tytułu kosztów szkoleń, podróży służbowej, diet, badań lekarskich, wyposażenia w środki ochrony osobistej, składki opłaconej zgodnie z przepisami o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków opłacanych na zasadach określonych w odrębnych przepisach (art. 21 ust. 1 pkt 113 updof). Natomiast kwoty zwrócone z tytułu używania samochodu w jazdach lokalnych podlegają podatkowi dochodowemu od osób fizycznych.