Czy przychód ze sprzedaży zagranicznej obejmuje zapłacony za granicą VAT

Nie ma obowiązku uznawania za przychód podatkowy kwot należnego podatku od wartości dodanej z innych krajów członkowskich Unii Europejskiej. Stanowisko to podzieliło Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na interpelację poselską. Jest to konsekwencją uznania przez Ministra Finansów poprawności stosowania wykładni celowościowej i systemowej w odniesieniu do art. 12 ust. 4 pkt 9 updop.

Odpowiedź na pytanie Czytelnika należy rozpocząć od tego, że przychodami są w szczególności otrzymane pieniądze oraz wartości pieniężne. Interpretując ten przepis dosłownie, należałoby dojść do wniosku, że przychodem podatnika jest cała kwota brutto, którą otrzymuje na przykład z tytułu dokonywanej sprzedaży. Aby jednak wyeliminować taką sytuację, ustawodawca wprowadził przepis art. 12 ust. 4 pkt 9 updop, który zawiera wyłączenie z obowiązku opodatkowania dotyczące należnego podatku od towarów i usług.

W związku z tym nie budzi wątpliwości, że w przypadku dokonywania w kraju sprzedaży i otrzymywania z jej tytułu zapłaty w kwocie brutto, zawierającej należny podatek od towarów i usług, jako przychód podatkowy powinna zostać potraktowana jedynie kwota netto zapłaty.

Wątpliwości podatników budziła natomiast sytuacja, która mogła powstać, gdy są oni zarejestrowani dla celów podatku od wartości dodanej (VAT) w innym kraju członkowskim Unii Europejskiej i tam płacą ten podatek, który również otrzymują w kwocie należności brutto. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych wyłącza bowiem z kategorii przychodów jedynie podatek od towarów i usług. Traktując jednak przepis art. 12 ust. 4 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dosłownie, należałoby uznać, iż dotyczy on jedynie polskiego VAT, gdyż jedynie ten podatek posiada nazwę „podatek od towarów i usług”. W innych krajach VAT nazywa się bowiem inaczej, a właściwym uregulowaniem byłoby określenie, iż wyłączony z opodatkowania jest należny podatek od towarów i usług oraz należny podatek od wartości dodanej, zapłacony na przykład w innym kraju członkowskim Unii Europejskiej.

W związku z niejasną sytuacją wielu podatników w powyższej kwestii wypowiedziało się Ministerstwo Finansów. W piśmie stanowiącym odpowiedź na interpelację poselską Ministerstwo Finansów 24 listopada 2005 r. wyjaśniło, że:

Z uwagi na tożsamość podatku od wartości dodanej oraz podatku od towarów i usług podatek ten powinien podlegać tym samym regulacjom podatkowym przewidzianym w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych (updop) co podatek od towarów i usług obowiązujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że rozwiązania zawarte w przepisach art. 12 ust. 4 pkt 9 updop, na mocy którego do przychodów podatkowych nie zalicza się należnego podatku od towarów i usług, należy odnieść także do podatku od wartości dodanej.

Ministerstwo Finansów opowiedziało się w tym piśmie za zastosowaniem wykładni celowościowej oraz systemowej, której skutkiem jest możliwość zastosowania art. 12 ust. 4 pkt 9 updop do podatku VAT bez względu na jego nazwę przyjętą w danym państwie.

Trzeba więc opowiedzieć się za prawidłowością wyjaśnienia Ministerstwa Finansów, zgodnie z którym nie ma konieczności płacenia w Polsce podatku dochodowego od VAT należnego zawartego w cenie towaru lub usługi w innym kraju członkowskim Unii Europejskiej. Należy jednak zaznaczyć, iż odpowiedź na interpelację poselską nie jest dla podatników ani organów podatkowych wiążąca, nie jest także oficjalną interpretacją Ministerstwa Finansów.

Marcin Sikora

doradca podatkowy