Amortyzacja. Faktury z pominięciem split payment

Takie zapytanie skierował podatnik do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

Faktury VAT opłacane z pominięciem MPP

W analizowanym przez organ skarbowy zdarzeniu przyszłym wskazano, że:

• Wnioskodawca włącznie z żoną nabyli do majątku wspólnego działkę budowaną;
• Na działce budują dom jednorodzinny na podstawie prawomocnego pozwolenia na budowę domu mieszkalnego;
• Podpisali włącznie z żoną umowę na wykonanie domu z wykonawcą/producentem domów. Włącznie z żoną są stronami umowy jako klienci indywidualni;
• Budowa domu jest finansowana częściowo z kredytu hipotecznego na podstawie umowy banku z Wnioskodawcą i żoną jako klientami indywidualnymi;
• Po zakończeniu budowy Wnioskodawca planuje przenieść do nowego domu siedzibę firmy i korzystać na cele prowadzenia działalności gospodarczej z pomieszczeń w tym celu wydzielonych, o procentowym udziale w całej powierzchni 18,96%;
• Otrzymane od wykonawców faktury VAT za kolejne etapy budowy/produkcji domu mają dwóch nabywców, Wnioskodawcę i jego żonę. Faktury zawierają numer NIP dla każdego z nabywców; Faktury VAT są opłacane z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności (MPP), z uwagi na to, że umowy na budowę oraz na finansowanie budowy domu zostały zawarta między wykonawcą a osobami prywatnymi.

Jako, że Wnioskodawca jest podatnikiem podatku VAT, uznał, że powinien mieć możliwość amortyzacji proporcjonalnej części kosztów oraz odliczenia wg proporcji zapłaconego podatku VAT, mimo opłacenia faktur o wartości powyżej 15 000 zł z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności za usługi z załącznika nr 15 ustawy o VAT, za które są wystawione.

Poniżej odpowiedź Dyrektora KIS.

Amortyzacja - co podlega?

Z art. 22a ust. 1 ustawy o PIT wynika, że amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 22c, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:

1) budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,

2) maszyny, urządzenia i środki transportu,

3) inne przedmioty

- o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1, zwane środkami trwałymi.

Natomiast zgodnie z art. 22b ust. 1 ustawy o PIT, amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 22c, nabyte od innego podmiotu, nadające się do gospodarczego wykorzystania w dniu przyjęcia do używania:

1. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego,
2. spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego,
3. prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
4. autorskie lub pokrewne prawa majątkowe,
5. licencje,
6. prawa określone w ustawie z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej,
7. wartość stanowiąca równowartość uzyskanych informacji związanych z wiedzą w dziedzinie przemysłowej, handlowej, naukowej lub organizacyjnej (know-how)

- o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane przez niego do używania na podstawie umowy licencyjnej (sublicencji), umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1, zwane wartościami niematerialnymi i prawnymi.

Co nie podlega amortyzacji?

W myśl art. 22c ustawy o PIT, amortyzacji m.in. nie podlegają:

1. grunty i prawa wieczystego użytkowania gruntów;
2. budynki mieszkalne wraz ze znajdującymi się w nich dźwigami lub lokale mieszkalne, służące prowadzonej działalności gospodarczej lub wydzierżawiane albo wynajmowane na podstawie umowy, jeżeli podatnik nie podejmie decyzji o ich amortyzowaniu,

- zwane odpowiednio środkami trwałymi lub wartościami niematerialnymi i prawnymi.

Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne podlegają amortyzacji, o ile podatnik podejmie decyzję o ich amortyzowaniu. Zasady amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych regulują odrębne przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jak stanowi art. 22d ust. 2 ustawy o PIT, składniki majątku, o których mowa w art. 22a˗22c, z wyłączeniem składników wymienionych w ust. 1, wprowadza się do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych zgodnie z art. 22n, najpóźniej w miesiącu przekazania ich do używania. Późniejszy termin wprowadzenia uznaje się za ujawnienie środka trwałego, o którym mowa w art. 22h ust. 1 pkt 4 tej ustawy.

W razie braku ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywane odpisy amortyzacyjne nie stanowią kosztów uzyskania przychodów (art. 22n ust. 6 wskazanej ustawy).

Amortyzacja nieruchomości wykorzystywanej w działalności gospodarczej

Jednocześnie – stosownie do art. 22f ust. 4 ustawy o PIT – jeżeli tylko część nieruchomości, w tym budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej bądź wynajmowana lub wydzierżawiana – odpisów amortyzacyjnych dokonuje się w wysokości ustalonej od wartości początkowej nieruchomości, budynku lub lokalu odpowiadającej stosunkowi powierzchni użytkowej wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej, wynajmowanej lub wydzierżawianej, do ogólnej powierzchni użytkowej tej nieruchomości, budynku lub lokalu.

W myśl art. 22h ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem art. 22k, począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek lub wartość wprowadzono do ewidencji (wykazu), z zastrzeżeniem art. 22e, do końca tego miesiąca, w którym następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z ich wartością początkową lub w którym postawiono je w stan likwidacji, zbyto lub stwierdzono ich niedobór; suma odpisów amortyzacyjnych obejmuje również odpisy, których, zgodnie z art. 23 ust. 1, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

W świetle powyższego, dopiero w momencie, gdy składnik majątkowy zostanie przekazany do użytkowania jako kompletny i zdatny do użytku może zostać wprowadzony do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Kiedy amortyzacja nie jest kosztem podatkowym?

Stosownie do art. 22p ust. 1 ustawy o PIT podatnicy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców:

1. została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego lub
2. została dokonana przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług – w przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług, potwierdzonych fakturą, dokonanych przez dostawcę towarów lub usługodawcę zarejestrowanego na potrzeby podatku od towarów i usług jako podatnik VAT czynny, lub
3. pomimo zawarcia na fakturze wyrazów „mechanizm podzielonej płatności” zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 18a ustawy o podatku od towarów i usług, została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności określonego w art. 108a ust. 1a tej ustawy.

Przy czym – zgodnie z art. 22p ust. 3 pkt 1 omawianej ustawy podatkowej – przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w przypadku nabycia lub wytworzenia środków trwałych albo nabycia wartości niematerialnych i prawnych.

Stosownie do art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r., poz. 162), dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w każdym przypadku gdy:

1. stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz
2. jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 15 000 zł lub równowartość tej kwoty, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.

W przypadku zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 19 ustawy– Prawo przedsiębiorców została dokonana z naruszeniem ust. 1, podatnicy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą w tej części:

1. zmniejszają koszty uzyskania przychodów albo
2. w przypadku braku możliwości zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów – zwiększają przychody

- w miesiącu, w którym odpowiednio została dokonana płatność bez pośrednictwa rachunku płatniczego albo został zlecony przelew albo płatność została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielnej płatności (art. 22p ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Jak wynika z powyższego, aby transakcje określone w art. 19 prawa przedsiębiorców mogły stanowić koszty uzyskania przychodu, muszą zostać dokonane w warunkach określonych w art. 22p ust. 1 ustawy o PIT.

Przy czym art. 22p dotyczy transakcji, w których stronami są przedsiębiorcy i płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą

Amortyzacja a split payment

Odnosząc powyższe do zacytowanych powyżej przepisów Dyrektor KIS uznał, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 22p ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż – jak wskazano we wniosku – budynek mieszkalny zostanie wybudowany przez osoby fizyczne na cele prywatne, a jedynie jego część zostanie po oddaniu do użytkowania przeznaczona na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. W związku z tym Wnioskodawca nie był i nie jest zobowiązany do dokonania transakcji za pośrednictwem rachunku płatniczego z uwzględnieniem mechanizmu płatności podzielonej.

Tym samym, w analizowanym zdarzeniu odpisy amortyzacyjne będą mogły stanowić koszty uzyskania przychodów, stosownie do art. 22f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Interpretacja indywidualna z 4 maja 2021 r., sygn. 0115-KDIT3.4011.34.2021.4.AW - Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej

oprac. Adam Kuchta