Faktura pro forma a faktura zaliczkowa

RADA

Wartość otrzymanej zaliczki należy ująć na koncie „Rachunek bankowy” w korespondencji z kontem „Rozrachunki z odbiorcami”. Na wartość zaliczki należy wystawić fakturę VAT zaliczkową. Faktura pro forma pełni jedynie funkcję informacyjną.

UZASADNIENIE

W obrocie gospodarczym faktura pro forma odgrywa przede wszystkim rolę informacyjną. Kontrahent uzyskuje informację o wysokości i sposobie, w jaki nastąpi rozliczenie należności (wartość netto i brutto, podatek) za wykonanie usługi lub wydanie towaru. Dlatego można wystawić fakturę pro forma, jednak nie stanowi ona podstawy do rozliczeń podatkowych. Jest raczej rodzajem wezwania do zapłaty. W przepisach o podatku od towarów i usług nie ma zasad określających sposób wystawiania faktur pro forma. Często faktura ta opiewa na inne wartości niż właściwa faktura VAT. Dla wystawcy i odbiorcy faktura ta nie jest dokumentem księgowym. Podatnicy nie mogą na jej podstawie zaewidencjonować kosztów lub przychodów w księgach. Zarówno sprzedawca, jak i nabywca nie ujmują jej w ewidencji VAT ani w składanej za dany okres deklaracji dla podatku VAT. Z rozliczeniem usługi lub dostawy należy poczekać do czasu wystawienia (otrzymania) właściwej faktury dokumentującej dokonanie transakcji.

Otrzymanie zaliczki powoduje powstanie obowiązku podatkowego w VAT i obowiązek wystawienia faktury. Wpłacona kwota stanowi wartość brutto faktury, dlatego należy wyliczyć wartość netto i VAT należny.

Równowartość otrzymanych od kontrahentów środków z tytułu świadczeń, których wykonanie nastąpi w przyszłych okresach sprawozdawczych, należy zaliczać do rozliczeń międzyokresowych przychodów. Z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, których zaliczka dotyczy, kwotę zaliczki ujętą na koncie „Rozliczenia międzyokresowe przychodów” należy przenieść na konto przychodów ze sprzedaży towarów (usług).

W bilansie zaliczki otrzymane na poczet przyszłych dostaw i usług wykazuje się w pasywach w pozycji B.III.2 lit. e) - jako zaliczki otrzymane na dostawy.

Przykład

Wariant 1

Otrzymano zaliczkę na 100% wartości usługi.

7 maja 2008 r. na konto PHU „AGAWA” wpłynęła kwota 24 400 zł tytułem zaliczki na poczet usługi transportu, która będzie wykonana w czerwcu 2008 r.

Ewidencja księgowa

1. WB - otrzymanie zaliczki:

Wn „Rachunek bieżący” 24 400

Ma „Rozrachunki z odbiorcami” 24 400

2. Faktura VAT stwierdzająca otrzymanie zaliczki:

Wn „Rozrachunki z odbiorcami” 24 400

Ma „VAT należny” 4 400

Ma „Rozliczenia międzyokresowe przychodów” 20 000

3. Zarachowanie do przychodów zaliczki w momencie wykonania usług:

Wn „Rozliczenia międzyokresowe przychodów” 20 000

Ma „Sprzedaż usług” 20 000

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

 

Wariant 2

Otrzymano zaliczkę na 50% wartości usługi.

W przypadku otrzymania zaliczki w kwocie niższej niż wartość wykonanej usługi ewidencja obejmuje fakturę zaliczkową i fakturę końcową.

Wartość usługi wyniosła 12 000 zł.

20 maja 2008 r. kontrahent dokonał przedpłaty w kwocie 5000 zł, a pozostałą część zobowiązania uregulował po wykonaniu usługi i otrzymaniu faktury końcowej w czerwcu 2008 r.

Ewidencja księgowa

1. Wpływ przedpłaty na podstawie wyciągu bankowego:

Wn „Rachunek bieżący” 5 000

Ma „Rozrachunki z odbiorcami” 5 000

2. Faktura VAT dokumentująca otrzymaną zaliczkę:

Wn „Rozrachunki z odbiorcami” 5 000

Ma „VAT należny” 902

Ma „Rozliczenia międzyokresowe przychodów” 4 098

3. Faktura VAT dokumentująca sprzedaż faktycznie wykonanej usługi:

Wn „Rozrachunki z odbiorcami” 7 000

Ma „VAT należny” 1 262

Ma „Sprzedaż usług” 5 738

4. Zarachowanie przychodów ze sprzedaży w miesiącu faktycznego zrealizowania usługi:

Wn „Rozliczenia międzyokresowe przychodów” 4 098

Ma „Sprzedaż usług” 4 098

5. Wpływ pozostałego wynagrodzenia na podstawie wyciągu bankowego:

Wn „Rachunek bieżący” 7 000

Ma „Rozrachunki z odbiorcami” 7 000

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

• art. 19 ust. 11, art. 29 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 74, poz. 444

• § 14 rozporządzenia MF z 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 95, poz. 798; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 102, poz. 860

Bożena Zdunek

księgowa