Jak ustalić różnice kursowe przy płatności ratalnej

RADA

Różnice kursowe należy obliczać proporcjonalnie do otrzymanej na rachunek bankowy należności, z zastosowaniem kursu kupna ustalonego przez bank obsługujący spółkę.

UZASADNIENIE

Bieżące operacje gospodarcze w walutach obcych należy ujmować w księgach rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia odpowiednio po kursie:

l kupna lub sprzedaży walut stosowanym przez bank, z którego usług jednostka korzysta - w przypadku operacji sprzedaży lub kupna walut oraz operacji zapłaty należności lub zobowiązań,

l średnim ustalonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski na ten dzień, chyba że w zgłoszeniu celnym lub innym wiążącym jednostkę dokumencie ustalony został inny kurs - w przypadku pozostałych operacji.

Jeżeli aktywa i pasywa są wyrażone w walutach, dla których bank, z którego usług korzysta jednostka, lub Narodowy Bank Polski nie ustalają kursu, to kurs tych walut należy określić w relacji do wskazanej przez jednostkę waluty odniesienia, której kurs jest ustalany przez Narodowy Bank Polski.

Wynika z tego, że wystawiając fakturę w walucie obcej, należy zastosować średni kurs ogłaszany przez Narodowy Bank Polski, obowiązujący na dzień wystawienia faktury. W momencie wpływu należności na rachunek bankowy spółka stosuje do wyceny kurs kupna waluty określony przez bank obsługujący jednostkę. Nie ma tu znaczenia, że na konto wpłynęła tylko część należności. W takiej sytuacji różnice kursowe należy obliczać za każdym razem proporcjonalnie do otrzymanej kwoty.

Przykład

Spółka sprzedała kontrahentowi zagranicznemu towar o wartości 100 000 euro. Ustalono, że płatność nastąpi w czterech równych ratach, tj. po 25 000 euro. Kurs euro obowiązujący w dniu wystawienia faktury wynosił 3,4866 PLN/EUR.

Ewidencja księgowa:

1. Faktura dokumentująca sprzedaż towaru: 100 000 euro × 3,4866 PLN/EUR = 348 660 zł

Wn „Rozrachunki z odbiorcami zagranicznymi” 348 660

Ma „Przychody ze sprzedaży” 348 660

2. Wpływ pierwszej raty. Kurs kupna waluty stosowany przez bank wynosił 3,4752 PLN/EUR. Wartość otrzymanej należności: 25 000 euro × 3,4752 PLN/EUR = 86 880 zł

Wn „Rachunek walutowy” 86 880

Ma „Rozrachunki z odbiorcami zagranicznymi” 86 880

3. Ustalenie różnic kursowych w stosunku do otrzymanej kwoty: 25 000 euro × (3,4752 PLN/EUR - 3,4866 PLN/EUR) = -285 zł

Wn „Koszty finansowe” 285

- w analityce „Ujemne różnice kursowe”

Ma „Rozrachunki z odbiorcami zagranicznymi” 285

4. Wpływ drugiej raty. Kurs kupna waluty stosowany przez bank wynosił 3,4910 PLN/EUR. Wartość otrzymanej należności: 25 000 euro × 3,4910 PLN/EUR = 87 275 zł

Wn „Rachunek walutowy” 87 275

Ma „Rozrachunki z odbiorcami zagranicznymi” 87 275

5. Ustalenie różnic kursowych w stosunku do otrzymanej kwoty: 25 000 euro × (3,4910 PLN/EUR - 3,4866 PLN/EUR) = 110 zł

Wn „Rozrachunki z odbiorcami zagranicznymi” 110

Ma „Przychody finansowe” 110

- w analityce „Dodatnie różnice kursowe”

6. Wpływ trzeciej raty. Kurs kupna waluty stosowany przez bank wynosił 3,4920 PLN/EUR. Wartość otrzymanej należności: 25 000 euro × 3,4920 PLN/EUR = 87 300 zł

Wn „Rachunek walutowy” 87 300

Ma „Rozrachunki z odbiorcami zagranicznymi” 87 300

7. Ustalenie różnic kursowych w stosunku do otrzymanej kwoty: 25 000 euro × (3,4920 PLN/EUR - 3,4866 PLN/EUR) = 135 zł

Wn „Rozrachunki z odbiorcami zagranicznymi” 135

Ma „Przychody finansowe” 135

- w analityce „Dodatnie różnice kursowe”

8. Wpływ czwartej, ostatniej raty. Kurs kupna waluty stosowany przez bank wynosił 3,4500 PLN/EUR. Wartość otrzymanej należności: 25 000 euro × 3,4500 PLN/EUR = 86 250 zł

Wn „Rachunek walutowy” 86 250

Ma „Rozrachunki z odbiorcami zagranicznymi” 86 250

9. Ustalenie różnic kursowych w stosunku do otrzymanej kwoty: 25 000 euro × (3,4500 PLN/EUR - 3,4866 PLN/EUR) = -915 zł

Wn „Koszty finansowe” 915

- w analityce „Ujemne różnice kursowe”

Ma „Rozrachunki z odbiorcami zagranicznymi” 915

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Jaki kurs zastosować do wyceny przychodów do celów podatkowych

Według przepisów ustawy o podatkach dochodowych uzyskiwane przychody należy przeliczać po kursie średnim NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu. Istnieje zatem rozbieżność w tym zakresie między ustawą o rachunkowości a ustawą podatkową. Jednak od roku 2009 zmienią się przepisy ustawy o rachunkowości w kwestii dotyczącej wyceny przychodów (kosztów) wyrażonych w walutach obcych. Ich brzmienie dostosowano do przepisów podatkowych. W związku z tym od nowego roku do wyceny przychodów i kosztów w walutach obcych zastosowanie będzie miał średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu/poniesienia kosztu. Do tego czasu jednostki powinny albo odrębnie ustalać wycenę dla celów rachunkowych i podatkowych lub - jeśli wartości nie są istotne - do wyceny przyjąć kurs ustalany dla celów podatkowych.

l art. 30 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 63, poz. 393

Wioletta Chaczykowska

księgowa z licencją MF