Jak ująć w księgach umowę na obsługę serwisową wykonywaną w Polsce na rzecz unijnego kontrahenta

Proszę o przedstawienie w księgach rachunkowych spółki operacji związanych z zawartą umową, ze szczególnym uwzględnieniem kursów walut właściwych dla przeliczenia wystawionej faktury i otrzymanej zapłaty.

RADA

Usługi serwisowe zaliczane są do kategorii usług na ruchomym majątku rzeczowym. W omawianym przypadku miejsce świadczenia, a więc i opodatkowania tych usług, będzie się znajdować w Polsce.

Wystawioną w walucie obcej fakturę dla celów podatku dochodowego należy przeliczyć według kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego, poprzedzającego dzień uzyskania przychodu. Natomiast dla celów VAT, co do zasady, należy zastosować kurs średni NBP z dnia wystawienia faktury. Szczegóły - w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Zgodnie z podstawową zasadą określoną w art. 27 ust. 1 ustawy o VAT w przypadku świadczenia usług miejscem świadczenia jest miejsce, gdzie świadczący usługę posiada siedzibę, a w przypadku posiadania stałego miejsca prowadzenia działalności, z którego świadczy usługi - miejsce, gdzie świadczący usługę posiada stałe miejsce prowadzenia działalności; w przypadku braku takiej siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności miejsce świadczenia określa miejsce stałego zamieszkania podatnika.

Od tej zasady ustawodawca przewiduje jednak wyjątki.

Jednym z nich jest szczególne określenie miejsca opodatkowania dla usług na ruchomym majątku rzeczowym, do której to kategorii należą będące przedmiotem zapytania usługi serwisowe. Miejscem świadczenia tego typu usług jest miejsce, gdzie usługi są faktycznie świadczone (art. 27 ust. 2 pkt 3 ustawy o VAT), z pewnymi zastrzeżeniami (określonymi w art. 28 ustawy o VAT). Wspomniane zastrzeżenie dotyczy sytuacji, w której:

• nabywca usług podał wykonującemu te usługi numer, pod którym jest zidentyfikowany na potrzeby VAT na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium państwa członkowskiego, na którym usługi są wykonywane,

• towary po wykonaniu usług zostaną niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni od wykonania na nich usług, wywiezione poza terytorium kraju.

Przy spełnieniu obu tych warunków miejscem świadczenia usług jest terytorium państwa członkowskiego, które wydało nabywcy usługi numer identyfikacji podatkowej.

W omawianym przypadku usługi serwisowe są wykonywane w Polsce, a naprawiane urządzenia nie są z Polski wywożone, dlatego wykonane usługi będą podlegać opodatkowaniu w Polsce, z zastosowaniem stawki podstawowej.

Potwierdzenie prawidłowości zaprezentowanego stanowiska odnajdujemy m.in. w postanowieniu Urzędu Skarbowego Warszawa-Mokotów z 28 listopada 2006 r. (sygn. 1433/NG/GV/443-108/2006/LŚ).

Przeliczenie waluty obcej

W obecnie obowiązującym stanie prawnym fakturę wystawioną w walucie obcej przeliczamy:

• dla celów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - według kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu (art. 12 ust. 2 updop),

• dla celów VAT - według kursu średniego NBP z dnia wystawienia faktury (w sytuacji gdy faktura została wystawiona w obowiązującym terminie), a jeżeli tego dnia kurs nie został jeszcze wyliczony i ogłoszony, do przeliczenia stosuje się kurs wymiany ostatnio wyliczony i ogłoszony. Gdy faktura nie zostanie wystawiona w obowiązującym terminie, przeliczenia należy dokonać według kursu średniego NBP z dnia powstania obowiązku podatkowego (§ 37 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o VAT).

Aby uniknąć kłopotliwego w praktyce stosowania dwóch różnych kursów walut, można określić w polityce rachunkowości, że faktury są wystawiane do godz. 12 (przed ogłoszeniem kursu średniego NBP na dany dzień). Zapis ten umożliwi zastosowanie jednolitego kursu dla celów VAT i podatku dochodowego.

Należy również pamiętać o zachowaniu wymogu formalnego określonego w § 9 ust. 6 rozporządzenia Ministra Finansów z 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług. Przepis ten nakazuje, by kwota VAT na fakturze była wyrażona w walucie polskiej.

Przeliczenia otrzymanej zapłaty dokonujemy według kursu kupna banku obsługującego jednostkę z dnia otrzymania wpłaty.

PRZYKŁAD

15 września spółka wystawiła na rzecz kontrahenta z Hiszpanii fakturę w wysokości brutto 6466,00 euro (5300,00 netto + 1166,00 VAT) w związku z wykonanymi naprawami gwarancyjnymi. Kurs średni NBP z 14 września wynosił 3,84 PLN/EUR. Ponieważ zgodnie z zapisami polityki rachunkowości faktury wystawiane są do południa, ten sam kurs został zastosowany również dla celów VAT. Kontrahent dokonał zapłaty za fakturę 16 października. Kurs kupna banku obsługującego jednostkę wynosił w tym dniu 3,75 PLN/EUR.

Księgowania:

1. Faktura za sprzedane usługi (wartość w euro przeliczona według kursu 3,84 PLN/EUR):

Wn konto 201„Rozrachunki z odbiorcami” (w analityce: konto imienne kontrahenta) 24 829,44 zł

Ma konto 701„Sprzedaż usług” 20 352,00 zł

Ma konto 222„Rozliczenie podatku VAT należnego” 4 477,44 zł

2. Zapłata za wystawioną fakturę

Wn konto 131„Bieżący rachunek bankowy” 24 247,50 zł

Ma konto 201„Rozrachunki z odbiorcami” (w analityce: konto imienne kontrahenta) 24 247,50 zł

3. Różnica kursowa ujemna od dokonanej zapłaty (3,84 - 3,75) × 6466,00 = 581,94

Wn konto 758„Ujemne różnice kursowe” 581,94 zł

Ma konto 201„Rozrachunki z odbiorcami” (w analityce: konto imienne kontrahenta) 581,94 zł

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

• art. 27 ust. 1, art. 27 ust. 2 pkt 3, art. 28 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1382

• § 37 rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 97, poz. 970; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 245, poz. 1784

• § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 95, poz. 798; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 102, poz. 860

• art. 12 ust. 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1238

Izabela Grochola

główna księgowa w spółce z o.o.