W jaki sposób ustalić wartość odsetek z tytułu nieoprocentowanej pożyczki

RADA

Spółka powinna ustalić wartość odsetek na zasadach rynkowych, tj. na warunkach, na jakich otrzymałaby pożyczkę od niezależnej jednostki. Spółka nie ujmuje w księgach rachunkowych wyliczonej wartości nieodpłatnego świadczenia, lecz uwzględnia ją przy wyliczeniu podatku dochodowego, odpowiednio zwiększając przychody do opodatkowania.

UZASADNIENIE

Jeżeli wspólnik posiada co najmniej 5% udziałów np. w spółce z o.o., to wspólnik i spółka - w myśl ustaw podatkowych - stanowią względem siebie tzw. podmioty powiązane.

W razie zawarcia umowy cywilnoprawnej, np. umowy pożyczki, przez podmioty powiązane należy szczególnie zadbać o to, by warunki tej umowy nie różniły się od warunków, które ustaliłyby między sobą podmioty niezależne.

Organy podatkowe, oceniając warunki zawartych umów, zwracają w szczególności uwagę na to, jaka stopa oprocentowania odsetek została zastosowana oraz czy nie odbiega ona od warunków rynkowych. Dlatego odstąpienie od naliczania odsetek stanowi dla spółki nieodpłatne świadczenie. Wartość tego świadczenia (odsetek) należy ustalić w wysokości odsetek, jakie spółka musiałaby uiścić w wolnym i niespekulacyjnym obrocie.

Przykład

1 stycznia 2007 r. udziałowiec udzielił spółce z o.o. pożyczki w wysokości 2 000 000 zł. W zawartej umowie strony odstąpiły od naliczania odsetek.

Stopa oprocentowania odsetek od pożyczek w transakcjach między niezależnymi podmiotami wynosiła 10% w skali roku. Wyliczenie wartości nieodpłatnego świadczenia za okres jednego roku (od 1 stycznia 2007 do 31 grudnia 2007):

2 000 000 zł × 10% = 200 000 zł

Spółka nie ujmuje w księgach rachunkowych wartości nieodpłatnego świadczenia, natomiast ujmuje je jako korektę przychodów bilansowych przy wyliczaniu podatku dochodowego.

Tabela. Wyliczenia podstawy opodatkowania

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

• art. 11 ust. 1-2b, art. 25 ust. 4 i 5a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2007 Nr 225, poz. 1673

• art. 11 ust. 4 i 5a, art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1238

Joanna Gawrońska

biegły rewident