Jak ująć w pkpir wynagrodzenia mimo niepłacenia składek ZUS przez pracodawcę

RADA

Czytelnik powinien ująć w kolumnie 12 księgi przychodów i rozchodów wypłacone pracownikom wynagrodzenie w kwocie brutto. Składki ZUS w części finansowanej przez pracodawcę będą stanowiły koszt uzyskania przychodu dopiero w momencie ich faktycznej zapłaty.

UZASADNIENIE

Wypłacone pracownikom wynagrodzenia stanowią dla Czytelnika koszt uzyskania przychodów. Podlegają ujęciu w kolumnie 12 księgi przychodów i rozchodów w kwocie brutto.

Firma Czytelnika wypłaca wynagrodzenia i powinna je ujmować w kwocie brutto w kosztach uzyskania przychodów firmy. Obowiązek ten wynika z art. 23 ust. 1 pkt 55 i 55a updof, który zabrania zaliczania do kosztów jedynie:

- niewypłaconych, niedokonanych lub niepostawionych do dyspozycji wypłat, świadczeń oraz innych należności ze stosunku pracy,

- nieopłaconych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składek, z zastrzeżeniem pkt 37 art. 23 ust. 1 updof, określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych w części finansowanej przez płatnika składek.

Również w pkt 12 objaśnień do pkpir znalazł się zapis, że kolumna 12 jest przeznaczona do wpisywania wynagrodzeń brutto wypłacanych pracownikom (w gotówce i w naturze).

Tak więc nie ma znaczenia fakt, że Czytelnik pobrał od pracowników i następnie nie wpłacił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składek w części przez nich finansowanej.

Należy jednak podkreślić, że składki finansowane przez Czytelnika jako pracodawcę będą stanowiły koszt uzyskania przychodu jego firmy dopiero w momencie ich fizycznej zapłaty.

Takie stanowisko potwierdzają również organy podatkowe. W postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łęczycy z 16 czerwca 2006 r., nr US I/415-16/2006, czytamy, że:

Prawidłowo winien podatnik ewidencjonować w podatkowej księdze przychodów i rozchodów wypłacone (postawione do dyspozycji pracownika) wynagrodzenia w kwocie brutto, natomiast zapłacone składki na ubezpieczenie społeczne finansowane ze środków pracodawcy w dniu ich faktycznego przekazania na rachunek ZUS.

Należy zwrócić uwagę, że pkpir jest rzetelna również wtedy, gdy błędy spowodowały podwyższenie kwoty podstawy opodatkowania, z wyjątkiem błędów polegających na niewykazaniu kosztów zakupu materiałów podstawowych, towarów handlowych oraz kosztów robocizny (§ 11 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia w sprawie prowadzenia pkpir). Tak więc Czytelnik, księgując do kosztów uzyskania przychodów wynagrodzenia w niepełnej wysokości (np. tylko w kwocie netto, bez składek ZUS opłacanych przez pracownika), naraża się na możliwość postawienia mu zarzutu, że prowadzona księga jest nierzetelna.

PRZYKŁAD

Pan Tomasz Nowak prowadzi firmę produkującą drzwi drewniane. Z powodu przejściowych kłopotów z płynnością finansową od pewnego czasu nie płaci składek ZUS od zatrudnianych pracowników. Wynagrodzenia wypłaca jednak terminowo. Lista płac brutto w kwietniu 2008 r. wyniosła 15 600 zł.

Wyciąg z księgi za kwiecień 2008 r.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Składki ubezpieczeniowe, które leżą po stronie pracodawcy, zostaną zaksięgowane przez pana Tomasza Nowaka w kolumnie 13 pkpir, jako pozostałe wydatki, dopiero w dacie ich faktycznej zapłaty. Te same zasady dotyczą opłacanych przez niego składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

- art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 55 i 55a ustawy z 21 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 225, poz. 1673

- § 11 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów - Dz.U. Nr 152, poz. 1475; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 140, poz. 988

Leszek Porowski

doradca podatkowy, współwłaściciel Biura Rachunkowego Porowski Consulting