Kategorie

Jak księgować wynagrodzenia wypłacane na podstawie umowy o dzieło

Leszek Porowski
inforCMS
Prowadzę działalność w zakresie usług reklamowych. Rozliczam się na podstawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Zamierzam zawrzeć kilka umów o dzieło z różnymi osobami. W jaki sposób powinienem te umowy wpisać do pkpir? Czy powinienem je ujmować w kwocie brutto czy netto?

RADA

Wynagrodzenia wypłacone z tytułu umów o dzieło należy zaksięgować w kolumnie 12 lub 13 podatkowej księgi przychodów i rozchodów w kwotach brutto, to znaczy z zawartym w nich podatkiem dochodowym należnym od osób wykonujących dzieło.

UZASADNIENIE

Wątpliwości podatników budzi fakt, czy należności z tytułu zawartej umowy o dzieło należy ujmować w księdze w kwocie brutto czy netto.

Odpowiadając na to pytanie, należy odwołać się do ogólnej zasady ujmowania w księdze wydatków na wynagrodzenia za pracę. Została ona wyrażona w pkt 12 Objaśnień do podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Wynika z niego, że wynagrodzenia należy ujmować w księdze w kwocie brutto, czyli ze wszystkimi składnikami, które obciążają pracownika. Nie ma przy tym znaczenia fakt, czy pracodawca w rzeczywistości pobrał należny od pracownika podatek dochodowy lub składki na ubezpieczenia społeczne i dokonał wypłaty wynagrodzenia pomniejszonej o te kwoty, czy też nie.

Na temat sposobu księgowania w pkpir wynagrodzeń w kwocie brutto wielokrotnie wypowiadały się organy podatkowe. W piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łęczycy z 16 czerwca 2006 r., nr US I/415-16/2006, czytamy:

Prawidłowo winien podatnik ewidencjonować w podatkowej księdze przychodów i rozchodów wypłacone (postawione do dyspozycji pracownika) wynagrodzenia w kwocie brutto.

Również w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Wawer z 27 kwietnia 2005 r., nr 1439/DF/410/124/2005/14a, czytamy:

(...) wynagrodzenia wypłacane przez pracodawców w oparciu o zawarte umowy o pracę ewidencjonowane są w kolumnie 13 - „Wynagrodzenia w gotówce i w naturze” (obecnie kolumna 12 - przyp. autora) - należy je ujmować w tej kolumnie w kwotach brutto, czyli łącznie ze składkami, które finansowane są ze środków pracownika, oraz zaliczkami na podatek dochodowy.

W związku z tym wynagrodzenia wypłacane przez Pana wykonawcom umów o dzieło, którzy nie prowadzą działalności gospodarczej, powinny być księgowane w kwocie brutto (czyli wraz z pobieraną przez Pana, jako płatnika, zaliczką na podatek dochodowy). W przypadku wynagrodzeń wypłacanych przyjmującym zamówienie, którzy wykonują umowy o dzieło w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, zaksięgowaniu podlega cała kwota wykazana przez nich na rachunku lub fakturze.

Przyjęcie przez Pana metody zaliczania do kosztów uzyskania przychodów osobno wynagrodzenia netto oraz należnego od wykonawców umowy o dzieło podatku byłoby błędne. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że księgowanie wynagrodzenia z tytułu umowy o dzieło w kwocie netto może zostać uznane przez organy podatkowe za księgowanie wynagrodzeń w niepełnej wysokości, czyli netto zamiast brutto. Efektem takiego działania może być uznanie księgi za nierzetelną. Zgodnie bowiem z przepisem § 11 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia w sprawie prowadzenia pkpir:

księgę uznaje się za rzetelną, również gdy błędy spowodowały podwyższenie kwoty podstawy opodatkowania, z wyjątkiem błędów polegających na niewykazaniu kosztów zakupu materiałów podstawowych, towarów handlowych oraz kosztów robocizny.

W Pana przypadku kosztem robocizny będzie wynagrodzenie z tytułu umowy o dzieło.

Data księgowania w pkpir wynagrodzenia z umowy o dzieło

Kolejnym problemem, który należy poruszyć, jest data, pod którą należy zaksięgować rachunki (faktury) wystawione przez osoby wykonujące umowy o dzieło. Jeżeli wykonujący dzieło wystawili rachunki jako osoby nieprowadzące działalności gospodarczej, to dla Pana kosztem uzyskania przychodu będzie należne im wynagrodzenie. Momentem zaksięgowania tego wynagrodzenia w księdze będzie moment jego faktycznej wypłaty lub postawienia do dyspozycji wykonawcy dzieła. Wynika to z przepisu art. 23 ust. 1 pkt 55 updof, który stanowi, że:

nie uważa się za koszty uzyskania przychodów niewypłaconych, niedokonanych lub niepostawionych do dyspozycji wypłat, świadczeń oraz innych należności z tytułów określonych w art. 12 ust. 1 i 6, art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz w art. 18, a także zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakład pracy.

W przepisie tym został wymieniony m.in. art. 13 pkt 8, który odnosi się do umów o dzieło zawieranych poza działalnością gospodarczą.

Jeżeli natomiast wykonujący dzieło robi to w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, datą, pod którą powinien Pan zaksięgować należne mu wynagrodzenie, jest data wystawienia rachunku (faktury). Nie ma w tym przypadku znaczenia, kiedy należność została wypłacona. Takie postępowanie wynika z przepisu art. 22 ust. 6b updof, zgodnie z którym:

za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodu w przypadku podatników, którzy prowadzą podatkową księgę przychodów i rozchodów, uważa się dzień wystawienia faktury (rachunku) lub innego dowodu stanowiącego podstawę do zaksięgowania (ujęcia) kosztu.

Kolumna przeznaczona do księgowania wynagrodzeń z tytułu umowy o dzieło

Wynagrodzenia wypłacane z tytułu umów zlecenia i umów o dzieło, co do zasady, należy zaksięgować w kolumnie 12 księgi. Taki obowiązek wynika z Objaśnień do podatkowej księgi przychodów i rozchodów. W ust. 12 tych objaśnień wskazano, że w kolumnie 12 oprócz wynagrodzeń wypłacanych pracownikom należy również ewidencjonować wynagrodzenia wypłacane osobom z tytułu zawartych z nimi umów zlecenia i umów o dzieło.

Należy jednak podkreślić, że w praktyce w przypadku umów zlecenia i umów o dzieło zawieranych z osobami prowadzącymi działalność gospodarczą wielu podatników decyduje się na ich księgowanie w kolumnie 13 księgi, jako tzw. usługi obce. W takim przypadku, jeżeli umowa zlecenia lub umowa o dzieło jest zawierana z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, to podlega ona zaksięgowaniu w kolumnie 13 księgi. Jeżeli zaś wykonawca dzieła lub zleceniobiorca jest podmiotem nieprowadzącym działalności gospodarczej, to wypłacane mu wynagrodzenie jest ujmowane w kolumnie 12 księgi.

 

Decyzja o sposobie księgowania umów zlecenia i umów o dzieło zawieranych z osobami prowadzącymi działalność gospodarczą należy do podatnika. Ponieważ, jak wcześniej wspomniano, praktyka w tym zakresie jest różna i nie wpływa na prawidłowość ustalenia dochodu, to żaden ze sposobów nie powinien zostać zakwestionowany przez organy podatkowe.

Warto również wspomnieć, że dla osób, z którymi są zawierane umowy zlecenia i umowy o dzieło, nie ma Pan obowiązku prowadzenia indywidualnych kart przychodów.

PRZYKŁAD

Pan Andrzej Morawski prowadzi firmę budowlaną specjalizującą się w budowie domów z bali. W działalności swojej korzysta z usług podwykonawców. Zawiera z nimi umowy o dzieło na wykonanie konkretnych robót budowlanych. W sierpniu przyjmujący zamówienie wystawili rachunki za wykonane przez siebie usługi na łączną kwotę 4500 zł brutto:

• Marek Rostocki wystawił 27 sierpnia rachunek nr 14/2008 na kwotę brutto 2000 zł. Umowę wykonał jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej. Wynagrodzenie zostało mu wypłacone 31 sierpnia 2008 r. Datą księgowania wystawionego przez niego rachunku jest data dokonania wypłaty wynagrodzenia, czyli 31 sierpnia 2008 r.

• Tomasz Kowalski wystawił 25 sierpnia rachunek nr 3/08/2008 na kwotę brutto 2500 zł. Wynagrodzenie zostało wypłacone 31 sierpnia 2008 r. Umowa została wykonana w ramach prowadzonej przez Tomasza Kowalskiego działalności gospodarczej. Pan Tomasz korzysta ze zwolnienia podmiotowego z VAT. Datą księgowania wystawionego przez niego rachunku jest data jego wystawienia, czyli 25 sierpnia 2008 r.

1. WZÓR RACHUNKU WYSTAWIONEGO PRZEZ PANA MARKA ROSTOCKIEGO

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

2. WZÓR RACHUNKU WYSTAWIONEGO PRZEZ PANA TOMASZA KOWALSKIEGO

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Pan Andrzej powinien zaksięgować:

• rachunek od pana Kowalskiego w kolumnie 13 - pozostałe wydatki - prowadzonej przez siebie podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ponieważ jest to rachunek wystawiony przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą,

• rachunek od pana Rostockiego w kolumnie 12 - wynagrodzenia w gotówce i w naturze - prowadzonej przez siebie podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ponieważ jest to wynagrodzenie z tytułu umowy o dzieło zawartej z osobą nieprowadzącą działalności gospodarczej.

Wyciąg z księgi za sierpień 2008 r.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

• art. 13 ust. 1 pkt 8, art. 22 ust. 6b oraz art. 23 ust. 1 pkt 55 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 143, poz. 894

• § 11 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów - Dz.U. Nr 152, poz. 1475; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 140, poz. 988

Leszek Porowski

doradca podatkowy, współwłaściciel Biura Rachunkowego Porowski Consulting

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: Monitor Księgowego
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    23 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Międzynarodowy Kongres Biur Rachunkowych już w październiku w Targach Kielce

    Spotkanie, to coś czego brakowało nam wszystkim w ostatnim czasie. A jeśli połączyć to z merytorycznymi wystąpieniami, warsztatami ze specjalistami, a także bankietem? To równanie oznacza tylko jedno – II Międzynarodowy Kongres Biur Rachunkowych! Patronem medialnym wydarzenia jest Infor.

    Usługi świadczone przez wspólnika na rzecz spółki komandytowej

    Spółka komandytowa. Organy podatkowe nie kwestionują zakupu usług doradczych od komplementariusza, o ile spełnione będą warunki uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu.

    Efekty zwalczania luki VAT

    Zwalczanie luki VAT przyczynia się do tego, że rząd może o 80 mld zł zwiększyć prognozę dochodów na rok 2021 – powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski podczas konferencji „Uczciwy VAT, zysk dla wszystkich”.

    Orzecznictwo TSUE chroni oszustwa podatkowe w VAT

    Skuteczne działania legislacyjne państw członkowskich mające na celu wyeliminowanie oszustw podatkowych okazują się być (w świetle orzecznictwa TSUE) sprzeczne z prawem wspólnotowym – pisze profesor Witold Modzelewski. Najlepszym tego przykładem jest wyrok z 9 września 2021 r., który na podstawie jakiś mętnych wywodów uzasadnia pogląd, że wprowadzenie w Polsce w 2016 roku granicznej płatności podatnika z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w celu eliminacji oszustw na rynku paliwowym, jest sprzeczny z prawem unijnym.

    Ulga dla klasy średniej - jakie są założenia Polskiego Ładu?

    Ulga dla klasy średniej to jedno z rozwiązań podatkowych w ramach Polskiego Ładu. Kto będzie miał prawo do ulgi? Jak wygląda algorytm dla ulgi przygotowany przez ustawodawcę?

    Opłaty drogowe - zmiany od 1 października

    Opłaty drogowe - zmiany od 1 października. Pozostało już tylko 8 dni do wygaszenia viaTOLL, który to system będzie działał tylko do 30 września 2021 r. Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa apelują, by nie zwlekać i zmienić system na e-TOLL. Z nowym systemem można zapłacić zarówno za przejazd po drogach krajowych, jak i po autostradach zarządzanych przez GDDKiA. Od 1 października 2021 r. wprowadzona zostanie nowa organizacja ruchu w Miejscach Poboru Opłat na autostradach A2 (Konin- Stryków) oraz A4 (Wrocław-Sośnica). Od tego dnia nie będą działać viaBOX i viaAUTO. Dotychczasowi użytkownicy tych urządzeń powinni korzystać z aplikacji mobilnej e-TOLL PL lub urządzeń pokładowych kompatybilnych z e-TOLL.

    Aktuariusz, wycena aktuarialna i raport aktuarialny - rola aktuariusza przy wycenie rezerw pracowniczych wg UoR, MSR 19 i KSR 6

    Aktuariusz, wycena aktuarialna i raport aktuarialny - rola i obowiązki aktuariusza przy wycenie aktuarialnej rezerw na świadczenia pracownicze wg Ustawy o rachunkowości, MSR 19, KSR 6 i KSA 1 (wycena aktuarialna rezerw na odprawy emerytalne, rentowe, nagrody jubileuszowe itp.).

    Zakup obywatelstwa z paszportem - nowy kierunek optymalizacji podatkowej

    Optymalizacja podatkowa. W internecie pojawiły się oferty w rodzaju: Kup paszport - obywatelstwo. Uzyskaj rezydencję podatkową. Eksperci radzą, by dobrze przemyśleć odpowiedź.

    Polski Ład. Ułatwienia związane z rozliczaniem składki zdrowotnej

    Polski Ład jest w tej chwili w Sejmie, jest po pierwszym czytaniu, za chwilę zaczną się prace komisyjne. Jakich zmian możemy się jeszcze spodziewać w trakcie tych prac? W studio DGP rozmawiamy z wiceministrem finansów Janem Sarnowskim.

    Wiążące polecenie dotyczące prowadzenia spraw w grupie spółek

    Wiążące polecenie w grupie spółek. Spółka dominująca uczestnicząca w grupie spółek będzie mogła wydawać spółce zależnej wiążące polecenia – nie zawsze jednak spółka zależna będzie nimi związana. Skutki wiążącego polecenia w grupie spółek i okoliczności odmowy jego wykonania wyjaśnia Bartosz Lewandowski – aplikant radcowski z Lubasz i Wspólnicy – Kancelarii Radców Prawnych.

    Będą wyjaśnienia podatkowe do Polskiego Ładu

    Polski Ład. Chcemy opublikować wyjaśnienia podatkowe, dotyczące rozwiązań wprowadzonych w ramach Polskiego Ładu dla przedsiębiorców, które będą wiążące dla administracji – powiedział wiceminister finansów Jan Sarnowski podczas EKG w Katowicach

    Ekologia coraz ważniejsza w strategiach firm

    Ekologia w strategiach firm. Prawie 57% firm na świecie uważa, że pandemia przyspieszyła realizację celów środowiskowych w firmie. Instytucje finansowe i rosnące oczekiwania społeczne są głównym katalizatorem zmian – wynika z najnowszego raportu ING i EY Biznes dla klimatu. Raport o zmianie priorytetów.

    Gadżety reklamowe a koszty uzyskania przychodów

    Gadżety reklamowe a koszty. Wydatki poniesione na nabycie drobnych gadżetów z logo podatnika, które są rozdawane dobrowolnie i nieodpłatnie, stanowią wydatki reklamowe. Tego rodzaju wydatki, jako spełniające kryteria z art. 15 ust 1 ustawy o CIT, mogą być w całości uznane za koszty uzyskania przychodów. Tak uznał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 17 września 2021 r.

    Kiedy można odliczyć VAT od zakupu artykułów spożywczych?

    Odliczenie VAT od artykułów spożywczych. Podatnicy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą nabywają różnego rodzaju artykuły spożywcze wpływające na komfort organizowania spotkań, motywację pracowników czy postrzeganie przedsiębiorcy na rynku. Kiedy możliwe jest odliczenie VAT od tych artykułów?

    Crowdsourcing jako model wsparcia i rozwoju biznesu

    Crowdsourcing można określić jako tzw. mądrość ludu czy wiedzę tłumu. Wbrew pozorom i anglojęzycznej nazwie, zjawisko to miało swoje odzwierciedlenie w życiu społecznym już w XVIII wieku. Wtedy to brytyjski rząd ogłosił konkurs dla obywateli na opracowanie najlepszego sposobu określania dokładnej pozycji statku na morzu. Ustalono nagrodę w wys. 20 tys. funtów, a proporcjonalnie otrzymywał ją każdy, kto miał choćby minimalny udział w rozwiązanie problemu. To jedna z pierwszych sytuacji, w których pojawiła się idea crowdsourcingu. Jak wykorzystać ją we współczesnym biznesie?

    Sprzedaż firmowego laptopa osobie prywatnej a kasa fiskalna

    Sprzedaż firmowego laptopa osobie prywatnej a kasa fiskalna. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, zarejestrowana jako czynny podatnik VAT, zamierza sprzedać firmowy laptop. Czy jeżeli laptop zostanie sprzedany osobie prywatnej, konieczne będzie nabycie przez osobę fizyczną kasy fiskalnej? Dodam, że obecnie osoba ta nie ma kasy fiskalnej.

    Zakup samochodu w innym kraju UE przez podatnika zwolnionego z VAT

    Zakup samochodu a zwolnienie z VAT. Nasz klient, który korzysta ze zwolnienia z VAT ze względu na obrót, chce kupić w Niemczech, na firmę, używany samochód o wartości około 60 000 zł. Czy należy rozliczyć VAT z tego tytułu? Czy nasz klient straci prawo do zastosowania zwolnienia?

    Zakup pieca gazowego w ramach ulgi rehabilitacyjnej

    Ulga rehabilitacyjna. Czy zakup grzewczego pieca gazowego, zapewniającego ciepło w mieszkaniu oraz ciepłą, bieżącą wodę stanowi wydatek ułatwiający wykonywanie czynności życiowych, w związku z niepełnosprawnością związaną z narządami ruchu? Czy kwota tego zakupu podlega odliczeniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej?

    Zmiany w VAT - SLIM VAT 2

    Zmiany w VAT. 1 października 2021 r. wchodzi w życie zdecydowana większość przepisów ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo bankowe wprowadzającej tzw. pakiet SLIM VAT 2, która została opublikowana w Dzienniku Ustaw 6 września 2021 r. Część zmian weszła w życie już 7 września br. Co się zmienia w rozliczeniach VAT?

    Polski Ład. Propozycje zmian w VAT

    Polski Ład, wśród licznych zmian przepisów prawa podatkowego, zawiera także nowe propozycje w zakresie ustawy o VAT, które mogą zacząć obowiązywać już od 2022 r. Oto najważniejsze zmiany w VAT w ramach Polskiego Ładu.

    Kościński o Polskim Ładzie: Zostawiamy więcej pieniędzy dla tych co zarabiają mniej

    Polski Ład. Chodzi tu o elementarną sprawiedliwość. Nie może być tak, że pracodawca który zarabia 30 tys. płaci mniejsze podatni niż pracownik co zarabia 3 tys. - mówi w wywiadzie minister finansów Tadeusz Kościński.

    Polski Ład ma zresetować regresywny klin podatkowy

    Polski Ład a klin podatkowy. Polski Ład ma zresetować regresywny klin podatkowy i podtrzymać wzrost gospodarczy; myślę, że to, co proponujemy, zda egzamin – powiedział minister finansów Tadeusz Kościński podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach.

    Ryczałt w 2022 r. Co zmieni Polski Ład?

    Ryczałt 2022. W ramach Polskiego Ładu mają zostać ujednolicone zasady opodatkowania przychodów z najmu lub dzierżawy. Ustawodawca planuje także zmiany w stawkach ryczałtu. Jakie nowości mogą się pojawić od przyszłego roku?

    Podatek od korporacji zapłacą prawie wszystkie firmy

    Minimalny podatek od korporacji zapłacą prawie wszystkie firmy, w tym MŚP, spółki Skarbu Państwa, startupy, a nawet mikrofirmy. Nowy podatek doprowadzi do znaczącej podwyżki cen wielu towarów i spowoduje ucieczkę dużych firm do innych krajów UE - ocenia Konfederacja Lewiatan.

    System viaTOLL tylko do 30 września 2021 r.

    System viaTOLL będzie działać wyłącznie do 30 września br. Od 1 października zostanie wyłączony, a jedynym systemem umożliwiającym opłacanie przejazdów ciężkich po drogach płatnych będzie system e-TOLL – powiedziała Magdalena Rzeczkowska, Szefowa Krajowej Administracji Skarbowej.