Bilans 2010. Zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym

Brak obowiązku sporządzenia zestawienia zmian w kapitale (funduszu) własnym przez jednostki, których sprawozdanie finansowe składa się jedynie z bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej, nie oznacza, że ich sprawozdania są zupełnie pozbawione informacji o kapitale własnym, jego elementach składowych oraz zmianach na przestrzeni roku obrotowego. Informacje na ten temat można odczytać z bilansu, gdzie jest prezentowany stan na początek i koniec roku obrotowego kapitału własnego oraz poszczególnych jego składników. Ponadto w dodatkowych informacjach i objaśnieniach podaje się:

• dane o strukturze własności kapitału podstawowego oraz liczbie i wartości nominalnej subskrybowanych akcji, w tym uprzywilejowanych,

• stan na początek roku obrotowego, zwiększenia i wykorzystanie oraz stan końcowy kapitałów (funduszy) zapasowych i rezerwowych, jeżeli jednostka nie sporządza zestawienia zmian w kapitale (funduszu) własnym,

• propozycje co do sposobu podziału zysku lub pokrycia straty za rok obrotowy.

Zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym jednostki umożliwia jednak bardziej szczegółowe zaprezentowanie informacji dotyczących zmian w kapitale własnym jednostki niż jej bilans. Zestawienie to pozwala również na analizę struktury i dynamiki zmian poszczególnych elementów kapitału własnego, stanowiąc uzupełnienie informacji zawartych w bilansie, przede wszystkim na temat przyczyn zwiększeń lub zmniejszeń, które nie są wykazywane w rachunku zysków i strat. Dotyczy to m.in.:

• ujawnionych istotnych błędów z lat poprzednich,

• skutków zmiany zasad (polityki) rachunkowości,

• różnic między wyższą ceną nabycia a niższą ceną nominalną nowo wydanych udziałów lub akcji,

• różnic pomiędzy ceną nabycia a ceną sprzedaży sprzedanych albo ceną nominalną umorzonych udziałów i akcji własnych,

• zysków z bezwarunkowego umorzenia zobowiązań w wyniku postępowania układowego,

• konwersji zobowiązań na udziały bądź akcje.

Zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym sporządza się według „wzoru” podanego w załączniku nr 1 do ustawy o rachunkowości. Wzór ten, podobnie jak inne elementy składowe sprawozdania finansowego, ma charakter „otwarty” w tym sensie, że jednostki mogą pominąć te pozycje, które nie wystąpiły w roku obrotowym oraz w roku poprzednim, jak również zwiększyć jego szczegółowość, przedstawiając informacje dotyczące tych istotnych zdarzeń, które wystąpiły w okresie objętym sprawozdaniem, dla których ustawodawca nie przewidział oddzielnych pozycji.

 

Więcej na ten temat przeczytasz w Internetowym Serwisie Księgowego w artykule Bilans 2010. Zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym

• art. 8 ust. 3, art. 31 ust. 4, art. 32 ust. 5, art. 36 ust. 2c, ust. 2d, art. 36a ust. 1-3, art. 45 ust. 3, art. 53 ust. 5, art. 54 ust. 3, art. 64 ust. 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - Dz.U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. Nr 47, poz. 278

• art. 199 § 1 i 4, art. 200 § 1 i 2, art. 260 § 1, art. 359 § 1 i 6, art. 362, art. 363 § 6, art. 442 § 1 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz.U. Nr 94, poz. 1037; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 104, poz. 860

Tadeusz Waślicki

autor jest biegłym rewidentem