REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak rozliczać niedobór zawiniony

Aleksandra Szewieczek
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Magazynier, będący pracownikiem spółki, został obciążony częścią ustalonych niedoborów materiałów znajdujących się w magazynie. Powodem powstania niedoborów były rażące zaniedbania magazyniera, które doprowadziły do zniszczenia części zapasów. Magazynier uznał swoją winę, wskutek czego został obciążony kosztem niedoborów magazynowych. Czy powstały niedobór można zaliczyć do pozostałych kosztów operacyjnych, a kwoty, które zwróci pracownik - do pozostałych przychodów operacyjnych? Jak rozliczyć ten niedobór w księgach oraz jakie są zasady jego rozliczania w podatku dochodowym od osób prawnych oraz w podatku od towarów i usług?

RADA

Autopromocja

Wartość powstałego niedoboru rozlicza się za pośrednictwem kont rozrachunkowych z pracownikami. Nie stanowi ona pozostałych kosztów operacyjnych. Wartość uzyskanego od pracownika zwrotu, do wysokości ustalonego niedoboru, nie zostanie zaliczona do pozostałych przychodów operacyjnych.

UZASADNIENIE

Ustalone w wyniku inwentaryzacji niedobory lub nadwyżki zapasów materiałowych mogą powstać z przyczyn zawinionych, niezawinionych lub niemożliwych do ustalenia (traktowanych ewidencyjnie jako przyczyny niezawinione). Przyczyny niezawinione mogą wynikać ze zdarzeń losowych lub zdarzeń pośrednio lub bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością (np. z właściwości fizykochemicznych przechowywanych zapasów - ulatnianie, wysychanie).

Przyczyny zawinione wynikają ze świadomych lub nieświadomych działań określonych osób. W razie ustalenia osoby odpowiedzialnej za powstały niedobór jednostka ma możliwość (a nawet obowiązek, rozważając zasadę racjonalności gospodarowania posiadanym majątkiem) obciążenia tej osoby wartością powstałego niedoboru, którą można w niektórych przypadkach powiększyć o kwotę korzyści ekonomicznych utraconych w wyniku niewykorzystania składników zapasów.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

UWAGA!

Niemożliwe jest podwyższenie roszczenia o pokrycie niedoboru o kwotę przekraczającą jego wartość ewidencyjną w przypadku roszczenia skierowanego do pracownika przedsiębiorstwa.

Na podstawie art. 115 Kodeksu pracy pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę wyłącznie w granicach rzeczywistej straty pracodawcy i tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda. Ponadto jeśli z pracownikiem nie zostało zawarte porozumienie w sprawie odpowiedzialności materialnej, to możliwe jest dochodzenie pokrycia niedoboru wyłącznie do wysokości jego trzymiesięcznego wynagrodzenia z dnia wyrządzenia szkody, chyba że szkoda powstała z winy umyślnej.

Podwyższenie roszczenia ponad wartość ujawnionego niedoboru stanowi w księgach rachunkowych rozliczenia międzyokresowe przychodów. RMP w dacie faktycznego wpływu należnej kwoty do kasy lub na rachunek bankowy jednostki podlegają przeniesieniu na konto pozostałych przychodów operacyjnych.

Jeśli osoba obciążana uzna roszczenia jednostki na piśmie, jest zobowiązana do wyrównania powstałej szkody, co zazwyczaj dokonuje się poprzez wpłacenie stosownych kwot. Jeżeli natomiast osoba ta nie uzna roszczenia jednostki, pozostaje skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego i zastosowanie się do rozwiązania ustalonego przez sąd.

Rozliczanie niedoborów magazynowych, gdy ustalono osobę odpowiedzialną za taki stan rzeczy, nie powoduje powstania w jednostce przychodów i kosztów. Nie dochodzi do zbycia przedmiotu zapasu, lecz jedynie do pokrycia ustalonych kosztów braków, a więc operacja taka nie powinna wpływać na wynik finansowy jednostki. Ewentualnym przychodem jednostki może być wyłącznie nadwyżka ustalonej kwoty zwrotu ponad wartość ewidencyjną ujawnionych braków magazynowych.

Niedobór materiałów powstały z winy określonej osoby nie może również zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów ustalanych dla celów podatkowych na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Za koszty uzyskania przychodów uważa się koszty poniesione w celu uzyskania przychodów, zachowania albo zabezpieczenia źródeł przychodów.

Do tej kategorii nie należą koszty utraconych braków magazynowych powstałych z winy określonej osoby, ponoszącej odpowiedzialność materialną, będące skutkiem zaniedbań, nienależytej staranności, nieracjonalnego działania lub działań umyślnych. Straty w aktywach obrotowych przedsiębiorstwa zostaną zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, lecz wyłącznie wtedy, gdy wynikają ze zdarzeń losowych lub mieszczą się w granicach norm (ustalonych przez jednostkę lub w odrębnych przepisach), a powstały niezależnie od woli jednostki (niedobory niezawinione). Tym samym nawet gdy straty mieszczą się w granicach norm, lecz nie stanowią niedoborów niezawinionych, do kosztów uzyskania przychodów zaliczone zostać nie mogą.

 

Ponadto, co warto podkreślić, zaliczenie powstałych niedoborów do kosztów uzyskania przychodów musi być poparte odpowiednimi dokumentami, zazwyczaj w formie protokołu (sporządzonego przez jednostkę lub policję), który będzie zawierał wyjaśnienie przyczyn i okoliczności powstania niedoborów.

Autopromocja

Wartość otrzymanych zwrotów powstałych niedoborów nie będzie stanowiła przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, co jest naturalną konsekwencją niezaliczania niedoborów zawinionych do kosztów uzyskania przychodów. Przychodem podlegającym opodatkowaniu będzie jednak ewentualna nadwyżka uzyskanej rekompensaty ponad wartość powstałych niedoborów. Przychód ten będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym w momencie wpływu na rachunek bankowy lub do kasy jednostki.

W związku z ujawnieniem braków w zapasach, powstałych z winy ustalonej osoby, należy dokonać korekty VAT naliczonego. Obowiązek ten wynika z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z nim nie podlega odliczeniu VAT od towarów i usług, gdy wydatki na ich nabycie nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, chyba że wynika to bezpośrednio ze zwolnienia od podatku dochodowego. Ponieważ koszt ujawnionych braków magazynowych, spowodowanych winą określonej osoby, nie może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, więc jednostka powinna dokonać korekty VAT naliczonego w związku z zakupem materiałów zakwalifikowanych jako braki. Pojawia się w tym miejscu wątpliwość, w którym miesiącu dokonać korekty VAT: w miesiącu ujawnienia braków i ustalenia osoby odpowiedzialnej, czy w miesiącu, w którym odliczono VAT. Odpowiedź na to pytanie można znaleźć w interpretacjach urzędów skarbowych, które wskazują, że korekty VAT naliczonego dokonuje się w deklaracji VAT za miesiąc, w którym niedobór zawiniony stwierdzono (postanowienie w sprawie interpretacji prawa podatkowego I Urzędu Skarbowego w Kielcach, nr OG/005/8/PP2/443/4/2005).

Wartość stwierdzonych niedoborów nie stanowi również dostawy towarów ani świadczenia usług w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, nawet jeśli ustalono osobę odpowiedzialną za powstały niedobór, która zobowiązana jest do pokrycia powstałej straty, a co z tego wynika - nie podlega opodatkowaniu VAT (postanowienie w sprawie interpretacji prawa podatkowego Urzędu Skarbowego w Zamościu, nr POIV-443/55/05; postanowienie w sprawie interpretacji prawa podatkowego Urzędu Skarbowego w Opocznie, nr US III - 443/14/06/MZ). Nie podlega opodatkowaniu VAT również nadwyżka kwoty przeznaczonej do zwrotu ponad wartość ustalonego niedoboru.

Przykład

1. Ujawnienie w wyniku inwentaryzacji niedoborów magazynowych:

Wn „Rozliczenie niedoborów i szkód” 1 000

Ma „Materiały” 1 000

2. Rozliczenie różnic inwentaryzacyjnych (podwyższenie wartości roszczenia o 100 zł nie może być stosowane w przypadku pracowników jednostki; sytuacja taka może mieć miejsce w odniesieniu do osób prawnych i osób fizycznych niebędących pracownikami jednostki, np. zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia, agencyjnej, zatrudnionych przez inne jednostki):

Wn „Rozrachunki z współpracownikami” 1 100

Ma „Rozliczenie niedoborów i szkód” 1 000

Ma „Rozliczenia międzyokresowe przychodów” 100

3. Korekta VAT naliczonego w związku z powstałym niedoborem, niezaliczonym do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym:

Wn „Podatki i opłaty” 220

Ma „VAT naliczony” 220

4. Wpłata należnej kwoty:

Wn „Rachunek bankowy” 1 100

Ma „Rozrachunki z współpracownikami” 1 100

5. Równoległy zapis - zaliczenie do przychodów:

Wn „Rozliczenia międzyokresowe przychodów” 100

Ma „Pozostałe przychody operacyjne” 100

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

• art. 115 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1239

• art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1238

• art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 143, poz. 1029

Aleksandra Szewieczek

ekspert w zakresie rachunkowości, pracownik naukowy Akademii Ekonomicznej w Katowicach

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Biuletyn Rachunkowości
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Składka na ubezpieczenie wypadkowe w 2024 roku. Będzie obniżenie stopy procentowej składki dla 32 grup od składek za kwiecień

    Opublikowany 23 lutego 2024 r. projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków przewiduje zmianę  kategorii ryzyka dla 32 grup działalności, dzięki czemu nastąpi obniżenie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. Tylko w przypadku jednej grupy działalności nastąpi wzrost kategorii ryzyka i tym samym wzrost stopy procentowej składki wypadkowej. Zmiany będą obowiązywać od składek należnych za kwiecień 2024 r.

    Projekt ustawy o kryptoaktywach. Będzie nadzór nad rynkiem i ochrona inwestorów

    Projekt ustawy o kryptoaktywach przewiduje wprowadzenie nowych rozwiązań w obszarze sektora rynku kryptoaktywów, mających na celu realizację prawa unijnego, w szczególności w zakresie skutecznego nadzoru nad tym rynkiem i ochrony inwestorów. Ustawa, z pewnymi wyjątkami, ma wejść w życie z dniem 30 czerwca 2024 roku.

    Rada Ministrów zajmie się projektem nowelizacji ustawy o rachunkowości

    Nowe przepisy mają wprowadzić do polskiego porządku prawnego unijne przepisy, które nakładają na duże firmy obowiązek publikacji danych o zapłaconych podatkach.

    MF ujawniło plany dotyczące podatku Belki - nie zostanie zniesiony, a jedynie zmodyfikowany

    Nie będzie całkowitego zniesienia podatku Belki, a jedynie modyfikacja obowiązujących przepisów. Tak wynika z wypowiedzi Jarosława Nenemana, wiceministra finansów. Co czeka inwestorów i oszczędzających?

    VAT 2024: czy ujemny podatek należny zwiększa podatek naliczony?

    Należy wprowadzić przepis prawa o charakterze uściślającym, który w art. 29a ustawy o VAT dotyczącego podstawy opodatkowania, oraz w art. 86 ustawy o VAT wprowadzi uprawnienie do rozliczania w czasie ujemnego podatku należnego oraz nakaz takiego rozliczania ujemnego podatku naliczonego – postuluje prof. dr hab. Witold Modzelewski

    Dlaczego gospodarka strefy euro słabnie wobec USA od czasu wprowadzenia waluty euro?

    W ciągu 25 lat od wprowadzenia euro przewaga gospodarcza Stanów Zjednoczonych nad strefą euro zwiększyła się niemal trzykrotnie. W 1999 r. roku, kiedy wprowadzono walutę euro, gospodarka USA była o 11% większa niż gospodarka strefy euro pod względem parytetu siły nabywczej. Od tego czasu różnica ta wzrosła do 30% - piszą eksperci Allianz Trade w obszernym opracowaniu Allianz Research: „Europa wydaje się pozostawać w tyle za Stanami Zjednoczonymi na wielu frontach” w lutym 2024 r.

    Masz czteroletnie obligacje skarbowe indeksowane inflacją? Opłaca się teraz sprzedać i kupić nowe takie same

    Czteroletnie obligacje indeksowane inflacją otrzymają w marcu 2024 r. oprocentowanie niższe niż Ministerstwo Finansów oferuje za nowe papiery tego samego typu. Ze strony inwestorów racjonalnym działaniem byłoby umorzenie starszych serii i zakup nowych papierów. Konwersja może dotyczyć papierów o wartości około…  84 mld zł. Tak radzi w komentarzu z 23 lutego 2024 r. Emil Szweda z Obligacje.pl,

    Ile wynosi obecnie stopa bezrobocia? Co pokazują dane GUS?

    Stopa bezrobocia wynosząc w końcu stycznia 5,4% była o 0,3 pkt proc. wyższa niż miesiąc wcześniej - tak wynika z danych GUS. Na przełomie lutego i marca stopa bezrobocia może sięgać 5,4% - 5,5% przy liczbie bezrobotnych na poziomie 840 – 850 tys. osób.

    Zakup startupu - jak nie kupić kota w worku? Kluczowe: due dilligence. Poradnik dla inwestora

    Akwizycja firmy jest inwestycją, która ma się opłacać. To oczywiste twierdzenie staje się jeszcze bardziej prawdziwe w przypadku nabycia startupu, który kupuje się po to, by rozwijać biznes z pomysłem, mający duży potencjał. Zakup startupu zazwyczaj jest łatwiejszy niż założenie firmy od zera, szczególnie takiej, która ma się okazać jednorożcem w świecie biznesu. Jednak podjęcie takiego kroku jest obarczone sporym ryzykiem. Aż 9 na 10 nowo tworzonych startupów upada, z czego 20 proc. kończy działalność w ciągu pierwszego roku, a kolejne 50 proc. nie utrzymuje się na rynku dłużej niż 5 lat [Źródło: Startup Genome]. Można dyskutować z tymi statystykami, ale jeżeli nawet są prawdziwie tylko w połowie, to i tak wskazują na pewne negatywne zjawisko. Ryzyka biznesowego przy zakupie startupu nie da się zupełnie wyeliminować, ale można zadbać o to, by ograniczyć je do minimum. 

    Żądanie zmniejszenia kary umownej – sąd nie może sam z urzędu podejmować się miarkowania. Orzeczenie Sądu Najwyższego

    Występując o zmniejszenie kary umownej dłużnik jest zobligowany wskazać, do jakiej wysokości zmniejszenia żąda. Wyinterpretować to może również sąd, pod warunkiem, że taką możliwość daje całokształt działań procesowych dłużnika. Sąd nie może sam z urzędu podejmować się miarkowania, jeśli z działań strony nie wynika chęć zgłoszenia żądania o to - orzekł w wyroku z 16 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy (sygn. akt II CSKP 578/22).

    REKLAMA