Jakie korzyści wynikają z leasingu samochodów

 Kredyt jest przeważnie tańszy, ale trudniej dostępny. Z kolei leasing jest łatwiej dostępny, ale z reguły droższy. Z podatkowego punktu widzenia kredyt jest z pewnością bardziej przejrzystą formą finansowania zakupów. Leasing jest dość skomplikowany. Dla celów rozliczeń VAT leasing w niektórych przypadkach traktowany jest jako świadczenie usług, w innych zaś - jako dostawa towarów. Leasing daje jednak pewne korzyści podatkowe, które mogą mieć decydujące znaczenie przy jego wyborze jako formy sfinansowania zakupu samochodu osobowego.

Podatek naliczony

W VAT różnica między kredytem a leasingiem operacyjnym jako formami finansowania zakupów polega przede wszystkim na tym, że w przypadku zakupu samochodu osobowego na kredyt VAT:

• naliczany jest od razu od całej wartości samochodu, natomiast w przypadku leasingu podatek ten naliczany jest przez cały okres trwania umowy.

• naliczony przy zakupie samochodu na kredyt może być przez większość czynnych podatników VAT, którzy nabywają samochód do wykonywania czynności opodatkowanych bardzo szybko odzyskany. Gdy wystąpi u nich nadwyżka podatku naliczonego nad należnym mogą wystąpić o zwrot nawet w terminie 25 dni od dnia złożenia deklaracji - art. 86 ust. 7 ustawy o VAT.

Przykład

Gdyby pan Jan zdecydował się zaciągnąć kredyt na samochód, część VAT (6000 zł) pan Jan będzie mógł odzyskać stosunkowo szybko po zakupie (w ciągu 60, a nawet 25 dni od dnia złożenia deklaracji VAT-7/VAT-7K za okres rozliczeniowy, w którym wykaże zakup samochodu.) W przypadku decyzji o wzięciu samochodu w leasing operacyjny odzyskanie tej kwoty będzie znacznie bardziej rozciągnięte w czasie. Przyjmując opłatę wstępną w wysokości 10 000 zł oraz raty leasingowe w wysokości 4000 zł - w trakcie około 13 miesięcy.

Wydawałoby się, że w tej sytuacji leasing jest bardziej korzystną formą finansowania zakupu samochodu osobowego dla podatników, którzy nie mają prawa do odliczenia podatku naliczonego. Przykładowo są podatnikami zwolnionymi podmiotowo lub wykonującymi wyłącznie czynności zwolnione przedmiotowo z podatku. Lub też prawo takie przysługuje im tylko w części - ze względu na zamiar wykorzystywania samochodu zarówno do wykonywania czynności opodatkowanych, jak i zwolnionych. Nie jest tak jednak do końca. Należy bowiem pamiętać, że w przypadku leasingu VAT obciąża również części „odsetkowe” rat leasingowych. W przypadku natomiast kredytu VAT nie jest doliczany do odsetek. Tym samym leasing jest formą finansowania zakupów samochodowych, która zwiększa u takich podatników wysokość niepodlegającego odliczeniu VAT.

WAŻNE!

W przypadku leasingu VAT obciąża również części „odsetkowe” rat leasingowych, natomiast przy kredycie VAT nie jest doliczany do odsetek.

Powiększanie części odsetkowej o VAT jest zresztą minusem również dla dużej części podatników mających ograniczone prawo do odliczenia VAT od samochodu osobowego(do 60%/6000 zł). Minus ten łagodzi fakt, że niepodlegający odliczeniu podatek będzie mógł zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodu. Niemniej jednak leasing samochodów osobowych jest z punktu widzenia przepisów VAT mniej korzystną formą finansowania ich zakupów.

Przykład

Zaciągając kredyt na samochód osobowy, pan Jan zapłaci 22 000 zł VAT (z tytułu zakupu samochodu), z czego odzyska 6000 zł (16 000 zł będzie mogło zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów). Biorąc samochód w leasing, pan Jan zapłaci w sumie 26 400 zł (w ramach opłat wstępnych rat leasingowych), z czego odzyska również 6000 zł (kwota 20 400 zł będzie mogła zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów).

Koszty podatkowe

Korzyści z leasingu występują przede wszystkim w rozliczeniu podatku dochodowym W podatku dochodowym wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje leasingu - leasing operacyjny i finansowy.

Największą z korzyści jest to, że w przypadku leasingu operacyjnego samochodów osobowych koszty leasingu samochodów osobowych stanowią w całości koszty uzyskania przychodów również w przypadku leasingu samochodów osobowych o wartości przekraczającej równowartość 20 000 euro. Gdyż nie istnieje przepis podobny do przepisów art. 23 ust. 1 pkt 4 updof oraz art. 16 ust. 1 pkt 4 updop. Przepisy te stanowią, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych z tytułu zużycia samochodu osobowego, w części ustalonej od wartości samochodu przewyższającej równowartość 20 000 euro. Co istotne, potwierdzają to organy podatkowe w udzielanych przez siebie wyjaśnieniach (zob. przykładowo pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego Poznań-Nowe Miasto z 12 września 2005 r., nr ZDA/423-15/05).

Przykład

Pan Jan zamierza kupić samochód osobowy za kwotę 100 000 netto (122 000 zł brutto). Załóżmy, że pan Jan ma do wyboru zaciągnięcie 3-letniego kredytu (suma spłat - 115% wartości brutto samochodu) oraz 3-letni leasing samochodu (suma spłat - 120% wartości brutto samochodu). Zakup tego samochodu na kredyt pozwoli panu Janowi zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne do wysokości 65 400 zł (przyjmując że samochód zostanie oddany do użytkowania 12 sierpnia 2008 r.; ogłoszony w tym dniu przez Narodowy Bank Polski kurs euro wyniósł 3,27 zł) oraz odsetki od kredytu w wysokości 18 300 zł, a więc łącznie 83 700 zł.

Biorąc samochód w leasing, pan Jan będzie mógł zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów sumę rat leasingowych netto (120 000 zł) oraz niepodlegający odliczeniu VAT (20 400 zł), a więc łącznie 140 400 zł.

Powyższa korzyść nie dotyczy tzw. leasingu finansowego, a więc leasingu, w którego przypadku odpisów amortyzacyjnych dokonuje leasingobiorca (art. 23f ust. 1 updof oraz art. 17f ust. 1 updop). W praktyce jednak znaczną większość umów leasingu stanowią umowy leasingu operacyjnego. W konsekwencji, w większości przypadków umów leasingu ograniczenie, o którym mowa powyżej, nie obowiązuje.

Drugą zasadniczą korzyść podatkową leasingu samochodów osobowych stanowi skrócenie okresu, w którym wartość samochodu zostanie w całości zaliczona do kosztów uzyskania przychodów. W przypadku zakup samochodów osobowych (w tym zakupów na kredyt) okres ten wynosi, co do zasady, 5 lat (stawka amortyzacji samochodów osobowych wynosi bowiem 20%). Natomiast za umowę leasingu uważa się umowę leasingu zawartą na okres 2,5 lat (na okres stanowiący 40% normatywnego okresu amortyzacji) (art. 23b ust. 1 pkt 1 updof oraz art. 17b ust. 1 pkt 1 updop). W konsekwencji zawarcie umowy leasingu samochodu osobowego na 30 miesięcy pozwoli zaliczyć przez ten okres całą wartość tego samochodu osobowego do kosztów uzyskania przychodu.

Przykład

Pan Jan z poprzedniego przykładu kupując samochód na kredyt, będzie musiał zaliczyć go do środków trwałych i amortyzować przez pięć lat. Oznacza to, że do kosztów każdego z kolejnych lat pan Jan będzie mógł zaliczać kwotę tylko 13 080 zł (krócej, bo tylko przez trzy lata, będą rozliczane w kosztach odsetki od kredytu).

Biorąc samochód w leasing, pan Jan w ciągu trzech lat rozliczy w kosztach kwotę 140 400 zł. Oznacza to, że koszty uzyskania przychodów tych trzech kolejnych lat pomniejszy, przeciętnie, kwota 46 800 zł.

Dodać należy, że również ta korzyść nie dotyczy leasingu finansowego, gdyż w przypadku tego leasingu samochód osobowy jest amortyzowany przez korzystającego na zasadach ogólnych.

• art. 23 ust. 1 pkt 4 oraz art. 23b ust. 1 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 143, poz. 894

• art. 16 ust. 1 pkt 4 oraz art. 17b ust. 1 pkt 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 171, poz. 1208

• art. 86 ust. 7 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz. U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 141, poz. 888

• art. 7091 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 116, poz. 731

Tomasz Krywan

konsultant podatkowy