REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Transakcje zawierane między podmiotami powiązanymi

Joanna Gawrońska
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Na podmiotach uznanych za powiązane ciążą dodatkowe obowiązki nałożone przez ustawy podatkowe. Wiążą się one ze sporządzeniem odpowiedniej dokumentacji, której brak może grozić oszacowaniem dochodu w wyższej wysokości.

Ustawa o rachunkowości określa jednostki powiązane jako grupę jednostek obejmującą jednostkę dominującą lub znaczącego inwestora, jednostki zależne, współzależne i stowarzyszone.

Autopromocja

Efektem uznania jednostek za powiązane w myśl przepisów rachunkowych jest konieczność sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Zupełnie inny cel ma uznanie jednostek powiązanych przez prawo podatkowe. Przepisy podatkowe zobowiązują jednostki powiązane do sporządzania dokumentacji w zakresie cen transferowych, której celem jest wykazanie, że transakcje zawierane są na warunkach rynkowych.

Kiedy jednostki można uznać za powiązane

Powiązania kapitałowe między dwoma spółkami zachodzą wtedy, gdy jedna spółka:

•  zarządza drugą spółką, tj. ma możliwość wywierania bezpośredniego wpływu na decyzje podejmowane w danym podmiocie,

•  kontroluje drugą spółkę, tj. ma możliwość wywierania pośredniego wpływu na decyzje podejmowane w danym podmiocie,

Dalszy ciąg materiału pod wideo

•  posiada udział w kapitale drugiej spółki, tj. ma możliwość wywierania bezpośredniego lub pośredniego wpływu na decyzje podejmowane w danym podmiocie.

O powstaniu powiązań między jednostkami mówimy wtedy, gdy dana jednostka posiada, bezpośrednio lub pośrednio, w kapitale innej jednostki udział nie mniejszy niż 5%.

Określając wielkość udziału pośredniego, jaki podmiot posiada w kapitale innego podmiotu, przyjmuje się zasadę, że jeżeli jeden podmiot posiada w kapitale drugiego podmiotu określony udział, a ten drugi posiada taki sam udział w kapitale innego podmiotu, to pierwszy podmiot posiada udział pośredni w kapitale tego innego podmiotu w takiej samej wysokości. Jeżeli wartości te są różne, za wysokość udziału pośredniego przyjmuje się wartość niższą.

Powiązania między podmiotami mogą zachodzić zarówno w obszarze krajowym, jak i zagranicznym.

Dwa podmioty krajowe można uznać za powiązane, jeżeli jeden z nich bierze udział, ezpośrednio lub pośrednio: w zarządzaniu drugim podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego podmiotu krajowego (co najmniej 5%), albo te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotami krajowymi lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów.

W przypadku podmiotów krajowych zasady te stosuje się również do powiązań o charakterze rodzinnym lub wynikających ze stosunku pracy albo powiązań majątkowych zachodzących między podmiotami krajowymi lub osobami pełniącymi w nich funkcje zarządzające, kontrolne albo nadzorcze oraz jeżeli którakolwiek osoba łączy funkcje zarządzające lub kontrolne albo nadzorcze w tych podmiotach.

Tabela. Powiązania zagraniczne

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kiedy należy sporządzać dokumentację dla jednostek powiązanych

Jednostki sporządzają dokumentację w zakresie cen transferowych w przypadku:

•  dokonywania transakcji z podmiotami powiązanymi krajowymi,

Autopromocja

•  dokonywania transakcji z podmiotami zagranicznymi oraz

•  gdy w związku z transakcjami zapłata wynikających z nich należności dokonywana jest bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium bądź w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową.

Obowiązek sporządzenia tego rodzaju dokumentacji obejmuje transakcję lub transakcje między podmiotami powiązanymi, w których łączna kwota (lub jej równowartość) wynikająca z umowy lub rzeczywiście zapłacona w roku podatkowym łączna kwota wymagalnych w roku podatkowym świadczeń przekracza równowartość:

•  100 000 euro - jeżeli wartość transakcji nie przekracza 20% kapitału zakładowego,

•  30 000 euro - w przypadku świadczenia usług, sprzedaży lub udostępnienia wartości niematerialnych i prawnych,

•  20 000 euro - w przypadku zawierania transakcji z podmiotami z krajów lub terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową,

•  50 000 euro - w pozostałych przypadkach.

Wyrażone w euro wielkości należy przeliczać na walutę polską po średnim kursie ogłaszanym przez Narodowy Bank Polski, obowiązującym w ostatnim dniu roku podatkowego poprzedzającego rok podatkowy, w którym została zawarta transakcja objęta obowiązkiem sporządzenia dokumentacji.

Przez słowo „transakcja” zgodnie z pismem Ministra Finansów z 21 lutego 2001 r., nr PB4/AK-060-1192-46/01, należy rozumieć umowę lub umowy zawarte z tym samym partnerem lub tymi samymi partnerami, przedmiotem której lub których jest dobro lub dobra, a także usługi, jeżeliobjęte są jedną ceną.Oznacza to, że transakcją może być np. umowa nabycia lub sprzedaży jednego dobra, umowa sprzedaży szeregu dóbr lub wykonania szeregu usług, dla których określono łączną cenę, wieloletnia umowa dostawy za określoną cenę danego dobra lub szeregu dóbr bądź usług itp.

Należy pamiętać, że ustalając, czy został przekroczony próg, od którego spółka jest zobowiązana do sporządzania dokumentacji, trzeba uwzględniać zarówno zakupy, jak i sprzedaż na rzecz danego kontrahenta. Jeżeli limit zostanie przekroczony, należy przygotować dokumentację zarówno do sprzedaży dokonywanej na rzecz podmiotu powiązanego, jak i do transakcji zakupów dokonywanych od tego kontrahenta.

Przepisy ustaw podatkowych nie podają formy, w jakiej ma być przygotowana dokumentacja, określają jednak jej zakres.

Dokumentacja podatkowa powinna obejmować:

•  określenie funkcji, jakie pełnić będą podmioty uczestniczące w transakcji (uwzględniając użyte aktywa i podejmowane ryzyko),

•  określenie wszystkich przewidywanych kosztów związanych z transakcją oraz formę i termin zapłaty,

•  metodę i sposób kalkulacji zysków oraz określenie ceny przedmiotu transakcji,

•  określenie strategii gospodarczej oraz innych działań w jej ramach - w przypadku gdy na wartość transakcji miała wpływ strategia przyjęta przez podmiot,

•  wskazanie innych czynników - w przypadku gdy w celu określenia wartości przedmiotu transakcji przez podmioty uczestniczące w transakcji uwzględnione zostały te inne czynniki,

•  określenie oczekiwanych przez podmiot obowiązany do sporządzenia dokumentacji korzyści związanych z uzyskaniem świadczeń - w przypadku umów dotyczących świadczeń (w tym usług) o charakterze niematerialnym.

 

Dokumentację należy sporządzać na bieżąco, ponieważ organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej może zażądać jej przedłożenia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia żądania. Jest to bardzo ważne, ponieważ w razie braku dokumentacji organy podatkowe mogą określić dochód w wyższej wysokości (stratę w niższej wysokości) niż ten zadeklarowany w związku z transakcjami między podmiotami powiązanymi. W takiej sytuacji organy skarbowe określą podatek od różnicy między dochodem zadeklarowanym przez spółkę a określonym przez te organy z zastosowaniem stawki w wysokości 50%.

W przypadku gdy zostaną ustalone transakcje lub narzucone warunki różne od tych, które ustaliłyby między sobą niezależne jednostki, a w wyniku tego jednostka nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, których należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały, wówczas dochody tej jednostki oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań. Określane są one w drodze oszacowania z zastosowaniem metod:

•  porównywalnej ceny niekontrolowanej,

•  ceny odprzedaży,

•  rozsądnej marży, czyli „koszt plus”,

•  zysku transakcyjnego.

Przykład 1

Polska spółka „Ann” jest:

•  akcjonariuszem duńskiej spółki „Dana”, w której posiada 20% akcji, oraz

•  udziałowcem niemieckiej spółki „Nemo”, w której posiada 3% udziałów.

Rozwiązanie:

Spółka „Ann” uznaje, zgodnie z przepisami podatkowymi, spółkę „Dana” za swój podmiot powiązany, a spółkę „Nemo” za podmiot niepowiązany, ponieważ posiada bezpośrednio udział w kapitale spółki „Nemo” mniejszy niż 5%.

Przykład 2

Polska spółka „Ann” jest udziałowcem niemieckiej spółki „Nemo”, w której posiada 30% udziałów, natomiast niemiecka spółka „Nemo” posiada 15% udziałów w kapitale duńskiej spółki „Dana”.

Rozwiązanie:

Polska spółka „Ann” jest powiązana ze spółką „Nemo” i spółką „Dana”, ponieważ posiada w kapitale spółki „Dana” udział pośredni wynoszący 15%.

Przy określaniu wielkości udziału pośredniego, jaki polska spółka „Ann” posiada w kapitale duńskiej spółki „Dana”, przyjmuje się zasadę, że jeżeli polska spółka „Ann” posiada udziały w kapitale niemieckiej spółki „Nemo” w wysokości 30%, a niemiecka spółka „Nemo” posiada 15% udziałów w kapitale duńskiej spółki „Dana”, to ze względu na różne wartości udziałów za wysokość udziału pośredniego przyjmuje się wartość niższą, czyli 15%.

Przykład 3

Jan Kowalski zasiada w zarządzie polskiej spółki „Ann”, a jego syn Maciej Kowalski jest członkiem rady nadzorczej polskiej spółki „Bart”.

Rozwiązanie:

Polska spółka „Ann” w związku z powiązaniami o charakterze rodzinnym może być uznana za jednostkę powiązaną z polską spółką „Bart”, ponieważ za krajowe podmioty powiązane uznaje się takie jednostki, w których między osobami pełniącymi w nich funkcje zarządzające, kontrolne albo nadzorcze występują powiązania o charakterze rodzinnym, majątkowym lub wynikające ze stosunku pracy.

Przykład 4

Jan Kowalski zasiada w zarządzie polskiej spółki „Ann” i jednocześnie jest członkiem rady nadzorczej polskiej spółki „Bart”.

Rozwiązanie:

Polska spółka „Ann” może być uznana za jednostkę powiązaną z polską spółką „Bart” w związku z tym, że ta sama osoba jest w obu jednostkach, łącząc funkcje zarządzające, kontrolne albo nadzorcze.

Przykład 5

Polska spółka „Ann” posiada 3% udziałów w kapitale niemieckiej spółki „Nemo”, natomiast niemiecka spółka „Nemo” posiada 20% udziałów w kapitale duńskiej spółki „Dana”.

Rozwiązanie:

Polska spółka „Ann” nie jest powiązana ani ze spółką „Nemo”, ani ze spółką „Dana”, ponieważ w każdej z nich posiada udział tylko w wysokości 3%:

•  bezpośredni - w spółce „Nemo”,

•  pośredni - w spółce „Dana”.

Przykład 6

Jan Kowalski zasiada w zarządzie polskiej spółki „Ann”, a jego syn Karol Kowalski jest członkiem rady nadzorczej duńskiej spółki „Dana”.

Rozwiązanie:

Polska spółka „Ann” mimo powiązań o charakterze rodzinnym nie jest uznana za jednostkę powiązaną z duńską spółką „Dana”, ponieważ powiązania rodzinne między podmiotem krajowym i zagranicznym nie mają znaczenia. Powiązania o charakterze rodzinnym między osobami pełniącymi funkcje w podmiotach gospodarczych są istotne tylko w przypadku podmiotów krajowych.

•  art. 3 ust. 1 pkt 37-43 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 144, poz. 900

•  art. 9a, art. 11, art. 19 ust. 4 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 141, poz. 888

Joanna Gawrońska

biegły rewident

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Biuletyn Rachunkowości
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Składka zdrowotna na ryczałcie - progi przychodów w 2024 roku

    O wysokości składki zdrowotnej dla podatników na ryczałcie decydują progi osiąganych przychodów oraz wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Jak prawidłowo obliczyć składkę zdrowotną dla ryczałtu w 2024 roku?

    Ulga dla seniorów przed otrzymaniem emerytury - co mówi prawo?

    Czy seniorzy mogą korzystać z ulgi podatkowej w PIT przed otrzymaniem emerytury, mimo osiągnięcia wieku emerytalnego? Chodzi o zwolnienie w podatku dochodowym nazywane „ulgą dla pracujących seniorów”.

    Niestaranny pracodawca zapłaci podatek za oszustwo pracownika. Wyrok TSUE nie usuwa wszystkich wątpliwości i nie daje wytycznych

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 30 stycznia 2024 r. orzekł, że pracownik wykorzystujący dane swego pracodawcy do wystawiania fałszywych faktur jest zobowiązany do zapłaty wskazanej w nich kwoty podatku  Ale takie konsekwencje powinny dotknąć pracownika pod warunkiem, że pracodawca (podatnik VAT) dochował należytej staranności, rozsądnie wymaganej w celu kontrolowania działań swojego pracownika. Jeżeli pracodawca takiej staranności nie dochował, to poniesie konsekwencje sam i będzie musiał zapłacić podatek.

    Ekoschematy obszarowe - są już stawki płatności za 2023 rok [tabela]

    Ustalone zostały stawki płatności w ramach ekoschematów obszarowych za 2023 rok - informuje resort rolnictwa.

    Zwrot podatku - kiedy? Czy da się przyspieszyć?

    Gdy z zeznania podatkowego PIT wynika nadpłata podatku, to urząd skarbowy dokona jej zwrotu. W jakim terminie można spodziewać się zwrotu podatku? Czy można przyspieszyć zwrot korzystając z usługi Twój e-PIT?

    Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze a zmiana powierzchni użytków rolnych

    Jak wygląda kwestia zwrotu akcyzy za paliwo rolnicze w przypadku zmiany powierzchni posiadanych przez producenta rolnego użytków rolnych? W jakich terminach składać wnioski o zwrot podatku akcyzowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w 2024 roku?

    Wynagrodzenie kierowcy zawodowego w 2024 roku. Co się zmienia? O czym muszą wiedzieć firmy transportowe i sami kierowcy?

    Rok 2024 rozpoczął się kolejnymi, ważnymi zmianami dla polskich przewoźników, które przekładają się na wyższe koszty pracownicze, a wszystko wskazuje na to, że to jeszcze nie koniec. Od lipca czeka nas druga podwyżka płacy minimalnej, która może oznaczać wzrost kosztów zatrudnienia kierowców blisko o 900 zł. Istnieją jednak pewne sposoby optymalizacji wynagrodzeń kierowców, dzięki którym mogą zyskać nie tylko przedsiębiorcy transportowi, ale również sami truckerzy, wykonujący przewozy za granicę. Jakie są najważniejsze zmiany w wynagrodzeniach kierowców i co mogą zrobić firmy, by jak najwięcej zaoszczędzić?

    Umowa o pracę na czas określony. TSUE: trzeba podać przyczynę wypowiedzenia

    W wyroku z 20 lutego 2024 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że pracownik zatrudniony na czas określony musi zostać poinformowany przez pracodawcę o przyczynach rozwiązania z nim umowy o pracę za wypowiedzeniem, jeśli informacji takiej udziela się pracownikowi zatrudnionemu na czas nieokreślony. Zdaniem TSUE polskie przepisy przewidujące wskazanie tych przyczyn jedynie pracownikom zatrudnionym na czas nieokreślony naruszają prawo podstawowe pracownika na czas określony do skutecznego środka prawnego. W Polsce dopiero od 26 kwietnia 2023 r w Kodeksie pracy istnieje obowiązek podawania przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony. Wcześniej przyczynę wypowiedzenia pracodawca musiał wskazywać tylko w przypadku rozwiązania umowy bez zachowania wypowiedzenia. 

    Ile wynosi przeciętne wynagrodzenie? Najnowsze dane GUS

    GUS zaprezentował dane o zatrudnieniu i wynagrodzeniach w sektorze przedsiębiorstw w styczniu 2024 roku.

    Tabela kursów średnich NBP z 20 lutego 2024 roku [nr 036/A/NBP/2024]

    Tabela kursów średnich waluty krajowej w stosunku do walut obcych ogłoszona przez NBP 20 lutego 2024 roku [nr 036/A/NBP/2024]. Jaki dzisiaj kurs euro? Jakie zmiany w kursach walut?

    REKLAMA