Kategorie

Kto i jak odpowiada za zaległe podatki spółek

Ewa Opalińska
inforCMS
Odpowiedzialność członków zarządu spółki kapitałowej w zakresie obowiązków z wynikających z ustawy o rachunkowości dotyczy wszelkich czynności podejmowanych w ramach rachunkowości. Czy i kiedy odpowiedzialność za zaległe podatki ponosi biuro rachunkowe?

W takich przypadkach członkowie zarządu odpowiadają z tytułu nadzoru. Powyższe ograniczenie wynika z roli zarządu, jaką odgrywa on w spółce kapitałowej. Jako organ kierujący działalnością przedsiębiorstwa, zarząd sprawuje pieczę nad kapitałem właścicielskim. Efekt polityki zarządzania powierzonymi funduszami jest widoczny w sprawozdaniach finansowych przygotowywanych zgodnie z wymogami rachunkowości. Stąd celowość ustanowienia gwarancji prawnych, iż zarząd wypełni powyższe obowiązki z należytą starannością.

Odpowiedzialność biura

Na gruncie przepisów karnych ustawy o rachunkowości biuro rachunkowe nie może być pociągnięte do odpowiedzialności karnej, przykładowo z tytułu nieprowadzenia ksiąg rachunkowych, czy umieszczania w nich nierzetelnych danych, bowiem jest podmiotem niepodlegającym odpowiedzialności karnej. W tym przypadku sprawstwo można przypisać jedynie osobie fizycznej (księgowemu) i wyłącznie wtedy, gdy kierownik jednostki powierzył prowadzenie ksiąg rachunkowych bezpośrednio tej osobie.

Inną kwestią jest ewentualna odpowiedzialność cywilna wobec zarządu osoby, której delegowano obowiązki w zakresie rachunkowości, za rzetelne prowadzenie ksiąg rachunkowych.

Reklama

Ze względów praktycznych, często w spółkach kapitałowych, w których funkcjonuje wieloosobowy zarząd, dokonując podziału czynności operacyjnych, obowiązki (odpowiedzialność) w zakresie ustawy o rachunkowości mogą być przypisane jednemu z członków tego organu. Zabieg ten pozwala ograniczyć odpowiedzialność pozostałych członków zarządu w zakresie rachunkowości.

Ponadto warto dodać, iż w wyniku ostatniej nowelizacji ustawy o rachunkowości z dniem 2 maja 2008 r. odpowiedzialność kierownika jednostki została rozszerzona o odpowiedzialność za sporządzenie oraz publikację sprawozdania finansowego spółki kapitałowej zgodnie z wymogami ustawy o rachunkowości. Kierownik jednostki odpowiada wobec spółki za szkodę wyrządzoną naruszeniem powyższych obowiązków.

Zaległości podatkowe

Członkowie zarządu spółki kapitałowej ponoszą subsydiarną oraz solidarną odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zaległości podatkowe spółki. Ordynacja podatkowa wskazuje pozytywne i negatywne przesłanki powstania odpowiedzialności członków zarządu w powyższym zakresie.

Do pozytywnych przesłanek należy zaliczyć bezskuteczność egzekucji zaległości podatkowej w całości bądź w części wobec spółki oraz powstanie zobowiązania podatkowego, z którego wynika zaległość w okresie pełnienia przez danego członka zarządu funkcji. W pierwszej kolejności zatem musi zakończyć się postępowanie podatkowe określające zobowiązanie samej spółki kapitałowej. Kolejno egzekucja tej należności w całości bądź w części musi być bezskuteczna, aby móc wszcząć postępowanie w sprawie odpowiedzialności członka zarządu.

Bezskuteczność egzekucji

Reklama

Przesłanka bezskuteczności jest spełniona, jeżeli nie ma jakichkolwiek wątpliwości, iż nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki. W związku z powyższym organ podatkowy ma obowiązek w takiej sytuacji albo wylegitymować się postanowieniem komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności egzekucji albo wykazać, że faktycznie spółka nie posiada majątku, z którego mogłaby być skutecznie przeprowadzona egzekucja (orzeczenie WSA w Olsztynie z 7 listopada 2007 r., sygn. I SA/Ol 276/07).

Za zaległości podatkowe spółki odpowiadają wszyscy członkowie zarządu solidarnie. Oznacza to, że organ podatkowy może wszcząć postępowanie przeciwko jednemu z członków zarządu i wydać w stosunku do niego decyzję, jeżeli zachodzą przesłanki odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z Ordynacji podatkowej. Udział innych członków zarządu w tym postępowaniu nie jest konieczny i zależy jedynie od ich woli (wyrok NSA z 11 stycznia 2006 r., II FSK 139/05, niepublikowany).

W tym kontekście istotny jest również aspekt czasowy odpowiedzialności członka zarządu. Członek zarządu odpowiada bowiem jedynie za zaległości podatkowe powstałe w okresie pełnienia przez niego funkcji.

Wniosek upadłościowy

Przepisy podatkowe przewidują jednak sytuacje, w których członek zarządu może uchylić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Jedną z nich jest zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego). Naczelny Sąd Administracyjny uznaje powyższą przesłankę za spełnioną wówczas, gdy nastąpiło skuteczne zgłoszenie wniosku, a nie jest ona spełniona, gdy wniosek został zwrócony z uwagi na braki formalne. Tym samym przesłanka ta dotyczy zgłoszenia wniosku, a nie jego technicznego złożenia.

Przy ustalaniu, czy zgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło we właściwym czasie, należy ocenić, czy wniosek o upadłość został złożony w takim czasie, aby wszyscy wierzyciele mieli możliwość uzyskania równomiernego, chociaż tylko częściowego, zaspokojenia z majątku spółki. Odpowiedzialność za zrealizowanie tego celu spoczywa na członkach zarządu spółki, oni są bowiem uprawnieni i zobowiązani do kontrolowania stanu finansów i majątku spółki oraz do zgłoszenia wniosku o upadłość lub otwarcie postępowania układowego, gdy zachodzą do tego podstawy. Wniosek o ogłoszenie upadłości może być uznany za zgłoszony we właściwym czasie, gdy wykazane zostanie, że zgłaszając go zarząd (członek zarządu) uczynił ze swej strony wszystko, by nie dopuścić do zniweczenia celu postępowania upadłościowego poprzez stworzenie sytuacji, w której tylko niektórzy wierzyciele są zaspokajani kosztem innych. (wyrok WSA z 22 maja 2007 r., sygn. III SA/Wa 96/07).

Zakres odpowiedzialności dotyczy nie tylko samych zaległości podatkowych, lecz także podatków niedobranych oraz pobranych, a niewpłaconych przez spółkę działającą jako płatnik lub inkasent, odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, niezwróconych zaliczek naliczonego podatku VAT wraz z oprocentowaniem oraz kosztów postępowania egzekucyjnego.

W praktyce liczne kontrowersje wzbudza zagadnienie odpowiedzialności członków zarządu za dodatkowe zobowiązanie w VAT. Zgodnie z poglądem niektórych sądów administracyjnych dodatkowe zobowiązanie w VAT jest zobowiązaniem do zapłaty podatku. Gdy nie zostanie wniesione w terminie, powstaje zaległość, która może być przedmiotem orzeczenia o odpowiedzialności członków zarządu spółki (WSA w Opolu, sygn. I SA/Op 151/04).

Powyższy pogląd nie wydaje się słuszny. Jak podkreślają sądy administracyjne reprezentujące odmienny od powyższego pogląd, istotą ustalenia dodatkowego zobowiązania w VAT jest nałożenie na podatnika pewnej dolegliwości, kary. Jeśli przyjmiemy, że jest to sankcja administracyjna, na co wskazuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 29 kwietnia 1998 r. (K 17/97), to niedopuszczalne jest przeniesienie odpowiedzialności za jej niewpłacenie na członka zarządu. Przepisy regulujące odpowiedzialność osób trzecich dotyczą bowiem podatków nieziszczonych w terminie. Skoro zatem przepisy te nie przewidują wprost odpowiedzialności za dodatkowe zobowiązanie podatkowe, to nie można orzec o takiej odpowiedzialności w stosunku do członka zarządu (WSA w Olsztynie, z 31 stycznia 2008 r., sygn. I SA/Ol 605/07).

 

NEGATYWNE PRZESŁANKI ODPOWIEDZIALNOŚCI

Negatywnymi przesłankami odpowiedzialności podatkowej członków zarządu są:

• brak zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) albo

• niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego), które nastąpiły bez winy członka zarządu;

• niewskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Ewa Opalińska, doradca podatkowy w Kancelarii Gide Loyrette Nouel

EWA OPALIŃSKA

doradca podatkowy w Kancelarii Gide Loyrette Nouel

KOMENTARZ

Marcin Żuk, doradca podatkowy w Kancelarii Gide Loyrette Nouel

MARCIN ŻUK

doradca podatkowy w Kancelarii Gide Loyrette Nouel

Jakie są przesłanki odpowiedzialności karno-skarbowej członków zarządu spółki z o.o.?

Jednym z rodzajów odpowiedzialności członków zarządu jest ich odpowiedzialność karno-skarbowa. Zgodnie z art. 4 par. 1 KKS warunkiem tej odpowiedzialności jest popełnienie czynu zabronionego umyślnie, a nieumyślnie, tylko jeżeli kodeks tak stanowi. Z przepisów KKS wynika, że czyn zabroniony popełniony jest umyślnie, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia, to jest chce go popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi. Natomiast czyn zabroniony popełniony jest nieumyślnie, jeżeli sprawca, nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia go jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość popełnienia tego czynu przewidywał albo mógł przewidzieć.

Odpowiedzialność ta może dotyczyć m.in. takich czynów zabronionych, jak nieujawnienie właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nieskładanie deklaracji powodujące narażenie podatku na uszczuplenie, czy też uporczywe niewpłacanie w terminie podatku.

Ze względu na to, że w zakresie przestępstw karno-skarbowych dominuje przesłanka umyślności oznacza to w większości przypadków konieczność udowodnienia członkowi zarządu, że chciał on popełnić przestępstwo skarbowe lub na to się godził. Przykładowo trudno będzie przypisać członkowi zarządu zamiar popełnienia czynu zabronionego, jeśli przy podejmowaniu decyzji korzystał on z błędnych porad specjalistów z dziedziny rachunkowości, finansów lub prawa.

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    17 cze 2021
    Zakres dat:

    Rejestracja w CRPA (Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych) do 30 czerwca

    Rejestracja w CRPA. Ministerstwo Finansów przypomina, że 30 czerwca 2021 r. upływa termin (okres przejściowy) na dokonanie: zgłoszenia rejestracyjnego w Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych (CRPA) dla podmiotów, które przed 1 lutego 2021 r. nie były objęte obowiązkiem dokonywania zgłoszeń rejestracyjnych w podatku akcyzowym albo zgłoszenia uzupełniającego w CRPA dla podmiotów, które przed 1 lutego 2021 r. zostały zarejestrowane na podstawie zgłoszenia rejestracyjnego AKC-R.

    Dotacja z gminy wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem a przedawnienie

    Dotacja z gminy a przedawnienie. Coraz więcej osób w swojej działalności stara się korzystać z różnych form pomocy. Jednym z popularnych rodzajów wsparcia, są różnego rodzaju dotacje – w tym dotacje z jednostek samorządu terytorialnego. W trakcie działalności podmiotu może jednak okazać się, że środki z dotacji zostały nieprawidłowo spożytkowane. W takiej sytuacji, zasadniczo, podatnik powinien zwrócić dotację – co w praktyce może jednak okazać się dla niego niemożliwe do wykonania (szczególnie po dłuższym czasie). Tak samo więc jak w innych przypadkach, ustawodawca przewidział odpowiedni okres przedawnienia dla konieczności zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Warto jednak dowiedzieć się, jak należy obliczać ten termin - w szczególności, że proces przyznania, korzystania i rozliczenia dotacji może być dość długi – i wskazywać na różne momenty, od których należałoby obliczać termin przedawnienia.

    Polski Ład. 2/3 emerytów z zerowym PIT

    Zerowy PIT dla emerytów. Dwie trzecie emerytów będzie miało zerowy PIT, a duża część zapłaci niższy podatek - zapewnił wiceminister finansów Piotr Patkowski. Seniorzy, którzy pobierają emerytury powyżej 5 tys. zł miesięcznie stracą rocznie 75 zł - dodał. Polski Ład dla emerytów - kto zyska, kto straci?

    Interpretacja podatkowa nie może pomijać przepisów

    Interpretacja podatkowa. Przedsiębiorca wdał się w spór z fiskusem o pieniądze należne z tytułu CIT. Oczywiście fiskus chciał ich więcej, w tym celu interpretował przepisy tak, a w zasadzie pomijał ich część, aby uzasadnić słuszność poboru wyższego podatku. Ale po stronie przedsiębiorcy stanął sąd, przypominając organom skarbowym, że: „Nie wolno jest również interpretować przepisów prawnych tak, by pewne ich fragmenty okazały się zbędne” (wyrok WSA w Krakowie z 5 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1262/20).

    Rekordowy Twój e-PIT w 2021 roku

    Twój e-PIT w 2021 roku. Ministerstwo Finansów podsumowało tegoroczny sezon rozliczeń podatkowych PIT, a w szczególności najbardziej popularną e-usługę Krajowej Administracji Skarbowej - Twój e-PIT.

    Leasing finansowy przedsiębiorstwa – rozliczenia podatkowe (PIT, CIT, VAT, PCC)

    Leasing finansowy przedsiębiorstwa. Rozważając możliwość restrukturyzacji działalności, oprócz standardowych rozwiązań takich jak m.in aporty przedsiębiorstw, połączeń lub sprzedaży (niezależnie czy mamy do czynienia z zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa czy przedsiębiorstwem), należy wziąć pod uwagę możliwości oferowane przez leasing finansowy przedsiębiorstwa. W analizie opłacalności przedsięwzięcia musimy wziąć pod uwagę nie tylko aspekt biznesowy, ale również kwestie opodatkowania danej transakcji. Należy zwrócić uwagę, zarówno na podatki dochodowe (odpowiednio PIT oraz CIT), podatek od towarów i usług oraz podatek od czynności cywilnoprawnych.

    Jak wygląda cyberatak na firmową sieć?

    Cyberatak na firmową sieć. W trakcie pandemii ponad połowa polskich firm (54%) zauważyła wzrost liczby cyberataków. W opublikowanej w maju br. analizie Active Adversary Playbook 2021 analitycy ujawniają, że przestępcy zostają wykryci średnio dopiero po 11 dniach od przeniknięcia do firmowej sieci. W tym czasie mogą swobodnie poruszać się po zasobach i wykradać dane przedsiębiorstwa. Coraz trudniej namierzyć złośliwą działalność, jednak pomocna w tym zakresie może okazać się pandemia. W ubiegłym roku wzrosły bowiem umiejętności i szybkość reagowania zespołów IT.

    Kasa fiskalna online - serwis klimatyzacji w samochodach

    Kasa fiskalna online. Czy prowadząc działalność w ramach punktu serwisowego klimatyzacji w samochodach osobowych podatnik jest zobowiązany do posiadania kasy fiskalnej online?

    CIT-8 za 2020 r. - wersja elektroniczna opublikowana

    CIT-8 za 2020 r. Ministerstwo Finansów opublikowało cyfrową wersję (30) CIT-8. Zrobiło to po trzech miesiącach od zapowiedzi, za to na dwa tygodnie przed upływem terminu na złożenie tego zeznania.

    Firmy z branży beauty nie mają kas fiskalnych online

    Kasy fiskalnej online. Co trzecia firma z branży kosmetycznej nie ma kasy fiskalnej online, która od 1 lipca 2021 r. będzie obowiązkowa - wskazała inicjatywa Beauty Razem. Branża apeluje do Ministra Finansów o przesunięcie o pół roku terminu obowiązkowej instalacji urządzeń.

    Jak firmy wpływają na edukację ekologiczną?

    Zrównoważony rozwój trafia do domu Kowalskich, czyli jak firmy i marketing wpływają na edukację ekologiczną.

    Zmiany w deklaracjach akcyzowych od 1 lipca 2021 r.

    Zmiany w deklaracjach akcyzowych. Ministerstwo Finansów udzieliło informacji i wyjaśnień odnośnie obowiązujących od 1 lipca 2021 r. zmian w zakresie deklaracji podatkowych w podatku akcyzowym. Zmiany te są wprowadzane do ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym przez ustawę z 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 694).

    Podmioty akcyzowe - aktualizacja zgłoszeń rejestracyjnych do 30 czerwca 2021 r.

    Podmioty akcyzowe już zarejestrowane muszą dokonać aktualizacji zgłoszeń rejestracyjnych do 30 czerwca 2021 r. Aktualizacja to efekt uruchomienia Centralnego Rejestru Podmiotów Akcyzowych (CRPA).

    Interpretacja 590, czyli porozumienie inwestycyjne z MF

    Interpretacja 590 (porozumienie inwestycyjne) oznacza wiążącą opinię dla inwestorów strategicznych o wszystkich skutkach podatkowych planowanej inwestycji. Jest to nowe rozwiązanie zaproponowane w ramach Polskiego Ładu. Na czym konkretnie będzie polegało? Kiedy wejdzie w życie?

    Polski Ład - ryczałt szansą dla przedsiębiorców?

    Polski Ład - ryczałt. Konferencja Premiera Mateusza Morawieckiego z 2 czerwca br. na temat Polskiego Ładu przyniosła nowe wskazówki odnośnie zmiany zasad opodatkowania jednoosobowych działalności gospodarczych od 2022 r. Z zapowiedzi wynika, że promowaną przez rządzących formą opodatkowania zarobków przedsiębiorców podatkiem PIT będzie ryczałt.

    Podatkowe Grupy Kapitałowe - zmiany w ramach Polskiego Ładu

    Podatkowe Grupy Kapitałowe. Ministerstwo Finansów poinformowało o planowanych ułatwieniach dla Podatkowych Grup Kapitałowych (PGK) w ramach Polskiego Ładu: obniżenie minimalnego kapitału zakładowego uprawniającego do stworzenia PGK, więcej możliwości w powiązaniach spółek, zlikwidowanie warunku rentowności, korzystniejsze warunki rozliczania strat.

    Profil zaufany - zmiany od 17 czerwca 2021 r.

    Profil zaufany. Od 17 czerwca 2021 r. w trakcie wideospotkania z urzędnikiem będzie można założyć tradycyjny, a nie tymczasowy profil zaufany (PZ) - poinformowała Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. Ponadto od 17 czerwca wydane wcześniej tymczasowe PZ staną się "tradycyjnymi" profilami zaufanymi, ważnymi przez 3 lata (tymczasowy profil był ważny tylko 3 miesiące).

    Polski Ład. Tworzenie Grup VAT

    Tworzenie Grup VAT (PGK VAT) to nowe rozwiązanie Polskiego Ładu, w ramach którego spółki należące do podatkowej grupy kapitałowej nie będą musiały w transakcjach między sobą rozliczać VAT. Na czym będzie polegało tworzenie Grupy VAT? Od kiedy będzie to możliwe?

    Fundacja rodzinna z ulgą repolonizacyjną

    Fundacje rodzinne. Propozycje zawarte w projekcie ustawy o fundacji rodzinnej zostały uzupełnione; ich skutkiem ma być niższe niż w oryginalnym projekcie opodatkowanie fundacji rodzinnych. Planowane jest m.in. wprowadzenie ulgi repolonizacyjnej, skierowanej do osób które chciałyby przenieść kapitał gromadzony w zagranicznych fundacjach czy trustach do polskiej fundacji rodzinnej.

    Wpłaty do PPK - kiedy pobrać zaliczkę na PIT?

    Wpłaty do PPK finansowane przez pracodawcę stanowią przychód pracownika oszczędzającego w PPK (art. 12 ust. 1 ustawy o PIT). Oznacza to, że pracodawca powinien naliczyć i pobrać od tych wpłat zaliczkę na PIT zgodnie z obowiązującą danego pracownika skalą podatkową (17% lub 32%).

    Składka na ubezpieczenie zdrowotne a PIT w 2022 roku – jak być powinno

    Składka na ubezpieczenie zdrowotne a PIT. Jak rozwiązać problem składki na ubezpieczenie zdrowotne w nowym systemie opodatkowania dochodów osób fizycznych (PIT), który ma obowiązywać od 2022 roku? Profesor Witold Modzelewski proponuje, by – przy spełnieniu dwóch innych warunków - kwota składki była dla wszystkich podatników kosztem uzyskania przychodów lub była wyłączona z podstawy opodatkowania.

    Opłata reprograficzna a komputery przenośne i stacjonarne

    Opłata reprograficzna nie powinna dotyczyć komputerów przenośnych i stacjonarnych, natomiast w przypadku pozostałych urządzeń i nośników powinna być znacznie obniżona - uważa Konfederacja Lewiatan.

    Polski Ład: Investor Desk, Interpretacja 590, PGK VAT i inne udogodnienia dla inwestorów

    Polski Ład: Investor Desk, Interpretacja 590, PGK VAT i inne udogodnienia dla inwestorów. Ministerstwo Finansów informuje, że w ramach Polskiego Ładu zostaną wdrożone nowe rozwiązania prawne i organizacyjne mające na celu przyciąganie do Polski strategicznych inwestorów. Już w 2022 roku kompleksowa i szybka obsługa inwestorów ma stać się (wg zamierzeń MF i Rządu) wizytówką naszego kraju. Uruchomiony zostanie tzw. Investor Desk i Interpretacja 590. Będą też korzystne rozwiązania podatkowe dla holdingów (w tym PGK VAT) i zachęta do inwestycji dla instytucji finansowych.

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów”

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów” - to nowy standard rachunkowości, którego projekt został właśnie skierowany do dyskusji publicznej. Termin zgłaszania uwag do projektu upływa 8 sierpnia 2021 r. Co zawiera nowy KSR?

    SLIM VAT 2. Korekta deklaracji importowej

    SLIM VAT 2 zawiera rozwiązanie, które umożliwi podatnikowi rozliczającemu podatek z tytułu importu towarów bezpośrednio w deklaracji podatkowej dokonania korekty deklaracji, w sytuacji gdyby w pierwotnej deklaracji nie rozliczył w prawidłowej wysokości podatku.