Nowe zasady przekazywania 1% w rozliczeniu za 2008 r.

Rozliczając się za 2006 r., podatnicy, którzy chcieli przekazać organizacji (bądź organizacjom) pożytku publicznego 1% podatku należnego, musieli samodzielnie wyliczyć kwotę 1% podatku, dokonać wpłaty na rachunek bankowy tej (tych) organizacji, a następnie wpłaconą kwotę wykazać do odliczenia w składanym zeznaniu rocznym. Natomiast w 2007 r. podatników po raz pierwszy „wyręczyli” naczelnicy urzędów skarbowych, którzy w praktyce przejęli wszystkie „techniczne” obowiązki w tym zakresie - zajmując się przekazaniem zadeklarowanej w zeznaniach kwoty. Podatnicy muszą jedynie podać - w składanym przez siebie zeznaniu podatkowym - dane pozwalające na właściwe zidentyfikowanie organizacji pożytku publicznego, której konto chcieliby zasilić. Czynność ta traktowana jest na równi ze złożeniem stosownego wniosku przez podatnika.

1% można wyliczyć z korekty zeznania

Podobnie jak w ubiegłym roku podatnik może zdecydować się na przekazanie 1% swojego podatku tylko jednej, wybranej przez siebie organizacji pożytku publicznego. Zmiana polega na tym, że kwota podatku przeznaczona do przekazania może wynikać nie tylko z zeznania podatkowego złożonego w terminie określonym dla jego złożenia, ale także z korekty tego zeznania (co dotychczas nie było możliwe) - jednak pod warunkiem, że korekta ta została dokonana w ciągu dwóch miesięcy od upływu terminu do złożenia zeznania podatkowego. Oznacza to, że korekty dokonywane w terminie późniejszym nie uprawniają do zadysponowania kwotą 1% podatku należnego na rzecz wybranej organizacji pożytku publicznego.

Konsekwencją rozszerzenia możliwości przekazywania 1% podatku, wynikającego nie tylko z zeznania, ale także z jego korekty, jest wprowadzenie w Ordynacji podatkowej (dalej: Ordynacja) stosownych regulacji precyzujących rozliczanie nadpłaty. Zgodnie z dodanym art. 77c Ordynacji nadpłata, wynikająca z korekty zeznania w podatku dochodowym od osób fizycznych, będzie pomniejszana o kwotę odpowiadającą nadwyżce kwoty przekazanej na rzecz organizacji pożytku publicznego, zgodnie z wnioskiem podatnika, ponad zaokrągloną do pełnych dziesiątek groszy w dół kwotę 1% podatku należnego wynikającego z tej korekty. Te same zasady będą miały zastosowanie do nadpłat wynikających z decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych, wydanych przez właściwy organ podatkowy lub właściwy organ kontroli skarbowej.

Gdy podatnik przekaże więcej niż 1% ...

W praktyce często zdarzają się sytuacje, że podatnik - w wyniku błędnego obliczenia podatku należnego - zadeklaruje w zeznaniu na rzecz organizacji pożytku publicznego kwotę wyższą niż wynikająca z poprawnie obliczonego podatku należnego. W konsekwencji, na konto organizacji pożytku publicznego wpływa zawyżona kwota. Wówczas regulacje zawarte w dodanym art. 77c Ordynacji spowodują, że skutki tego błędu obciążą bezpośrednio podatnika, a nie budżet państwa. To podatnik bowiem pokryje z własnych środków różnicę w wyliczeniu 1%.

Przekazanie pieniędzy nastąpi tylko w przypadku zapłaty podatku

Tak jak dotychczas przekazanie 1% podatku za pośrednictwem naczelnika urzędu skarbowego będzie się odbywało na wniosek podatnika. Zgodnie z ust. 3 nowo dodanego art. 45c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: updof) za wniosek podatnika uważa się wskazanie w zeznaniu podatkowym albo w korekcie tego zeznania, złożonej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od upływu terminu dla złożenia zeznania podatkowego organizacji pożytku publicznego, przez podanie jej nazwy, numeru wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego oraz kwoty do przekazania na rzecz tej organizacji, w wysokości nieprzekraczającej 1% podatku należnego.

Przekazanie wskazanej w zeznaniu kwoty 1% podatku należnego zostało uzależnione od dokonania przez podatnika zapłaty w pełnej wysokości tego podatku stanowiącego podstawę obliczenia kwoty, która ma być przekazana na rzecz organizacji pożytku publicznego, nie później niż w terminie dwóch miesięcy od upływu terminu dla złożenia zeznania podatkowego. W ten sposób wyeliminowany został przymus wykonania przez naczelnika urzędu skarbowego dyspozycji przekazania 1% podatku należnego za 2008 r. w sytuacji, gdy podatek wynikający z zeznania nie został przez podatnika zapłacony.

Równocześnie ustawodawca skrócił termin, w którym naczelnik urzędu skarbowego ma dokonać przekazania uprawnionym organizacjom kwot przekazanych przez podatników w ramach 1% podatku. Pieniądze z tego tytułu powinny zostać wpłacone na rachunek bankowy organizacji nie później niż w trzecim lub w czwartym miesiącu, licząc od końca miesiąca, w którym upłynął termin do złożenia zeznania podatkowego. W tym zakresie uwzględniony został postulat zarówno zainteresowanych organizacji pożytku publicznego, jak i samych podatników, którzy zgodnie krytykowali dotychczasowy trzymiesięczny termin jako zbyt długi.

Organizacja otrzyma dane przekazującego

Nowością jest wprowadzenie obowiązku przekazywania organizacji przez naczelnika urzędu skarbowego imienia, nazwiska i adresu podatnika oraz wysokości wskazanej w zeznaniu kwoty przekazanej na rzecz tej organizacji - po wyrażeniu przez podatnika w zeznaniu podatkowym (lub korekcie tego zeznania złożonej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od upływu terminu dla złożenia zeznania podatkowego - czyli do końca czerwca) zgody na przekazanie ww. danych. Informacje te naczelnik urzędu skarbowego przekazuje organizacji pożytku publicznego w formie pisemnej w lipcu lub w sierpniu roku podatkowego, w którym jest składane zeznanie podatkowe.

Umożliwienie naczelnikowi urzędu skarbowego przekazania organizacji pożytku publicznego danych podatnika, który przekazał na jej rzecz 1% podatku, wymagało dokonania odpowiedniej zmiany w art. 299 Ordynacji. Na podstawie znowelizowanego art. 299 § 3 Ordynacji (do którego dodany został pkt 13) organizacje pożytku publicznego zyskają w tym zakresie dostęp do informacji zawartych w aktach podatkowych.

Przekazanie pieniędzy nadal tylko na rachunek bankowy organizacji

Nie zmieniono sposobu przekazywania przez naczelników urzędów skarbowych kwot zadeklarowanych przez podatników w ramach 1% podatku. Nadal takie przekazanie odbywać się będzie na wskazany przez organizację rachunek bankowy. Do wskazania rachunku przeznaczonego na ten cel są zobowiązane organizacje uprawnione do otrzymania kwot przekazywanych na ich rzecz przez podatników w ramach 1% podatku, wymienione w wykazie tych organizacji.

W odniesieniu do rozliczenia za 2008 r. przekazanie przez te organizacje danych dotyczących rachunku bankowego musi nastąpić w terminie do 31 stycznia 2009 r.

Od 2009 r. nowe zasady tworzenia wykazu opp

Warto zwrócić uwagę, że po raz ostatni wykaz ten został ogłoszony przez ministra w formie obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” w terminie do końca grudnia 2008 r. Na podstawie dodanego do ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie art. 27a od 2009 r. wykaz uprawnionych organizacji będzie prowadzony w formie elektronicznej i ogłaszany w Biuletynie Informacji Publicznej przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.

Taka forma prowadzenia wykazu umożliwi jego bieżącą aktualizację, dzięki czemu znacznie szybciej będzie następować weryfikacja danych organizacji uprawnionych do otrzymania kwot przekazywanych przez podatników z tytułu 1% podatku. Dzięki temu w wykazie zamieszczane będą nie tylko organizacje pożytku publicznego, które status organizacji pożytku publicznego posiadają na dzień 30 listopada roku podatkowego (tak jak to miało miejsce do tej pory), lecz również te, które taki status zyskały po tej dacie - ale w terminie umożliwiającym podatnikom uwzględnienie ich w składanych zeznaniach rocznych (bądź korektach tych zeznań dokonywanych nie później niż dwa miesiące po upływie terminu do złożenia zeznania). Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego został zobowiązany do sporządzenia wykazu w formie elektronicznej najpóźniej do 31 grudnia 2009 r.

Dane do elektronicznego wykazu (z wyjątkiem numeru rachunku bankowego) mają być dostarczane na bieżąco przez Ministra Sprawiedliwości. Numer rachunku - jak już wyżej wspomniano - mają wskazywać same uprawnione organizacje.

Elektroniczny wykaz opp będzie zawierał następujące dane:

• nazwę organizacji pożytku publicznego,

• siedzibę tej organizacji,

• numer wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego,

• numer rachunku bankowego właściwego do przekazania 1% podatku.

UWAGA!

Konsekwencją niepodania bądź błędnego podania numeru rachunku będzie odstąpienie przez naczelnika urzędu skarbowego od przekazania kwot z tytułu 1% podatku na rzecz tej organizacji.

Dodatkowo organizacje pożytku publicznego, które znajdą się w wykazie, zostały zobowiązane do złożenia oświadczenia, że nie prowadzą działalności gospodarczej polegającej na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5%, oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali lub handlu tymi wyrobami.

Kwota przekazywanego podatku jest pomniejszana o koszty przelewu bankowego. W ubiegłym roku Narodowy Bank Polski zwolnił z opłaty przelewy dotyczące 1% podatku dokonywane przez naczelników urzędów skarbowych na rachunki obdarowanych organizacji pożytku publicznego, dzięki czemu wszystkie przekazane na rzecz tych organizacji pieniądze miały szansę rzeczywiście do nich trafić. Pozostaje mieć nadzieję, że i w tym roku będzie podobnie, bo przepis nakazujący pomniejszanie przekazywanej na rzecz organizacji pożytku publicznego kwoty o koszty przelewu bankowego nie został wykreślony z ustawy.

Zasady zaokrąglania kwoty nieprzekraczającej 1% podatku w zeznaniu rocznym nie uległy zmianie. Tak jak dotychczas trzeba ją zaokrąglić do pełnych dziesiątek groszy w dół.

Anna Welsyng

Podstawy prawne:

- ustawa z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie - Dz.U. Nr 96, poz. 873; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 94, poz. 651

- ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 180, poz. 1109

- ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 209, poz. 1316