Ponad 80 proc. księgowych korzysta z AI poza kontrolą pracodawcy. Kto odpowie za błędne rekomendacje?

• Początki AI w polskim biznesie
• AI poza kontrolą firmy
• AI pomaga, ale budzi konkretne obawy
• AI bezpieczna to podstawa sukcesu

Początki AI w polskim biznesie

Choć skala wykorzystania sztucznej inteligencji jest wysoka, to w praktyce firmy znajdują się dopiero na etapie jej testowania. Mniej niż jeden na pięciu (17%) respondentów korzysta z rozwiązań AI codziennie, a kolejnych 21% kilka razy w tygodniu. Dla największego odsetka badanych (43%) nowa technologia jest raczej doraźnym wsparciem używanym sporadycznie niż stałym elementem pracy.

Częstotliwość korzystania z AI różni się także w zależności od stanowiska. Najczęściej po sztuczną inteligencję sięgają właściciele biur rachunkowych oraz specjaliści HR – ponad połowa przedstawicieli tych grup korzysta z narzędzi bazujących na AI codziennie lub kilka razy w tygodniu. Na drugim biegunie znajdują się pracownicy działów kadr, wśród których niespełna jedna trzecia deklaruje taką regularność. W tej grupie odnotowano również najwyższy odsetek osób, które nie planują wdrażania AI w swojej pracy.

AI poza kontrolą firmy

Z raportu Wolters Kluwer wynika, że wprowadzanie sztucznej inteligencji w większości przedsiębiorstw ma charakter oddolny. Siedmiu na dziesięciu (72%) badanych korzysta z ogólnodostępnych online dużych modeli językowych, a kolejne 11% deklaruje, że samodzielnie zakupiło narzędzia AI na potrzeby swojej pracy. Jedynie 17% badanych korzysta z rozwiązań udostępnianych przez pracodawcę.

Taki model wykorzystania AI sprawia, że narzędzia te często funkcjonują poza oficjalnym środowiskiem firmowym. Potwierdzają to dane dotyczące integracji z systemami IT – pełne połączenie AI z systemami ERP deklaruje tylko 11% respondentów. Jednocześnie 37% wskazuje, że narzędzia te działają całkowicie oddzielnie, a co trzeci ankietowany (35%) nie wie, czy taka integracja w ogóle istnieje.

– Korzystanie z AI do wyszukania przepisu kulinarnego to jedno, ale praca na danych finansowych to zupełnie inna skala odpowiedzialności. Wprowadzanie informacji o saldach czy rozliczeniach klientów do publicznych modeli językowych rodzi poważne ryzyka, których wiele firm wciąż nie doszacowuje. Przedsiębiorstwa, które nie zapewniają pracownikom bezpiecznego, zintegrowanego środowiska pracy z AI, muszą liczyć się z tym, że użytkownicy sięgną po narzędzia dostępne na zewnątrz, często bez pełnej świadomości konsekwencji prawnych i biznesowych – mówi Patryk Oleszczuk, ekspert technologiczny SaldeoSMART.

AI pomaga, ale budzi konkretne obawy

Brak integracji narzędzi AI z dedykowanymi rozwiązaniami dla branży budzi wśród księgowych niepokój i sprawia, że świadomość potencjalnych zagrożeń jest wysoka. Aż 83% badanych wskazuje ryzyko błędów generowanych przez systemy AI oraz związaną z tym odpowiedzialność prawną jako największe wyzwanie dla korzystania ze sztucznej inteligencji. Ponad połowa respondentów (55%) zwraca uwagę na brak pełnej kontroli nad danymi i konieczność ich ochrony.

W tym kontekście przedstawiciele branży jasno określają obszary pracy, w których, ich zdaniem, sztuczna inteligencja nie powinna podejmować decyzji samodzielnie. Na podium tej listy znalazły się działania związane z kontaktem z klientem (50%), prowadzeniem audytów i kontroli (46%), a także sprawozdawczością finansową (42%). Mniejszy, choć wciąż istotny odsetek respondentów wskazuje na ryzyka związane z bardziej operacyjnymi zadaniami, takimi jak księgowanie kosztów (29,3%) czy dekretacja (22,6%), czyli przypisywanie dokumentów do odpowiednich kont księgowych.

AI bezpieczna to podstawa sukcesu

Rosnąca popularność sztucznej inteligencji w księgowości pokazuje, że technologia ta ma duży potencjał usprawniania codziennej pracy. Jednocześnie kluczowe jest to, w jaki sposób jest wykorzystywana – szczególnie w kontekście pracy z danymi finansowymi i odpowiedzialności za podejmowane decyzje.

Dlatego coraz większego znaczenia nabiera korzystanie z rozwiązań rozwijanych przez producentów oprogramowania dla branży księgowej. Narzędzia tego typu są projektowane z uwzględnieniem specyfiki pracy z dokumentami finansowymi, a jednocześnie działają w ramach istniejących systemów, zapewniając większą kontrolę nad danymi i procesami.

– Jeśli model AI pracuje na niepełnych lub błędnych danych, będzie powielał te błędy w swoich rekomendacjach. Dlatego ważne jest nie tylko, czy korzystamy ze sztucznej inteligencji, ale w jakim środowisku to robimy i na jakich danych operujemy. W naszym rozwiązaniu stosujemy podejście bazujące na narzędziach typu in-system AI, gdzie algorytmy działają w ramach systemów IT i na zweryfikowanych danych. Pozwala to zapewnić firmom pełną kontrolę nad procesem i zdjąć z barków księgowych ciężar odpowiedzialności związany z nieautoryzowanym przetwarzaniem informacji – podsumowuje Patryk Oleszczuk z SaldeoSMART.