Czy głównego księgowego można objąć ochroną związkową przed zwolnieniem z pracy

RADA

Jeżeli przepisy wewnątrzzwiązkowe nie zawierają postanowień odmiennych, to nie ma żadnych przeszkód, aby główny księgowy zatrudniony w Państwa zakładzie podlegał szczególnej ochronie stosunku pracy z tytułu pełnienia funkcji związkowej.

UZASADNIENIE

Pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę z jego członkiem, imiennie wskazanym uchwałą zarządu. Takiej samej ochronie podlegają i inni imiennie wskazani pracownicy, będący członkami danej zakładowej organizacji związkowej, którzy są upoważnieni do jej reprezentowania wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy.

Warunki, które wykluczają możliwość objęcia szczególną ochroną stosunku pracy z tytułu pełnienia funkcji związkowej, to:

• brak przynależności związkowej oraz

• wykonywanie za pracodawcę czynności z zakresu prawa pracy.

Głównego księgowego nie zaliczamy do kadry kierowniczej zakładu pracy, a tylko ta kategoria pracowników zgodnie z ustawą związkową dokonuje za pracodawcę czynności z zakresu prawa pracy. Główny księgowy został jedynie wymieniony w kodeksowej definicji pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy (art. 128 § 2 pkt 2 Kodeksu pracy). Jest to jednak definicja przyjęta na potrzeby przepisów o czasie pracy oraz ustalania zasad wynagradzania w regulaminie wynagradzania lub w układzie zbiorowym pracy.

WAŻNE!

Główny księgowy może zostać wskazany przez organizację związkową jako pracownik podlegający ochronie przed zwolnieniem z pracy.

Praca głównego księgowego nie wiąże się z wykonywaniem za pracodawcę czynności z zakresu prawa pracy, takich jak: zatrudnianie, zwalnianie, awansowanie czy przyznawanie podwyżek. Z tego powodu główny księgowy może zostać objęty szczególną ochroną stosunku pracy.

Pewne ograniczenie, dotyczące łączenia ochrony przed zwolnieniem z pracy z wykonywaniem pracy głównego księgowego w danym zakładzie pracy, mogą wprowadzać statuty poszczególnych związków zawodowych. Wewnątrzzwiązkowy statut lub uchwały władz związku zawodowego najczęściej uszczegóławiają przepisy powszechnie obowiązujące. Częstą praktyką jest wprowadzanie zakazu łączenia funkcji związkowych z danym stanowiskiem pracy w zakładzie pracy. Taki zakaz łączenia funkcji może w dalszej konsekwencji skutkować niemożliwością objęcia głównego księgowego ochroną związkową.

PRZYKŁAD

Statut związku zawodowego działającego w zakładzie określa, że pracownicy zatrudnieni na stanowiskach: kierownika działu produkcji, głównego analityka oraz głównego księgowego nie mogą zostać wskazani przez organizację związkową jako pracownicy podlegający ochronie przed zwolnieniem z pracy. Pracownicy zatrudnieni na wymienionych stanowiskach nie mogą w tym zakładzie podlegać ochronie związkowej.

W praktyce najczęściej same organizacje związkowe przestrzegają obowiązujących je przepisów związkowych. W przypadku wątpliwości mogą Państwo przeanalizować prawo danego związku zawodowego w tym zakresie.

• art. 32 ust. 1 i 5 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych - Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854; ost.zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 240, poz. 2407

• art. 77² § 5, art. 128 § 2 pkt 2, art. 241²⁶ § 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 181, poz. 1288

Ewa Podgórska-Rakiel

specjalista w zakresie prawa związkowego