REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak przejść na międzynarodowe standardy rachunkowości

Agnieszka Pokojska
Agnieszka Pokojska
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Czy konwersja sprawozdań finansowych na Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej w obszarze Rzeczowe aktywa trwałe może nastręczać wielu problemów?

Ustawa o rachunkowości reguluje kwestie związane z rzeczowymi aktywami trwałymi w kilku artykułach, podczas gdy sporządzając pierwsze sprawozdanie finansowe według MSSF musimy postępować zgodnie nie tylko z MSSF 1 opisującym pierwsze zastosowanie, ale również z MSR 16 (Rzeczowe aktywa trwałe), MSSF 5 (Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży), MSR 40 (Nieruchomości inwestycyjne), MSR 21 (Skutki zmian kursów wymiany walut obcych), MSR 23 (Koszty finansowania zewnętrznego), MSR 17 (Leasing), MSR 36 (Utrata wartości aktywów), a także z innymi standardami, które mogą mieć zastosowanie (np. MSR 40 dla wyceny aktywów biologicznych, MSR 2 dla ustalenia kosztu wytworzenia rzeczowych aktywów trwałych wykonanych we własnym zakresie czy MSR 31 i 39 dla wyceny zobowiązań, a co za tym idzie ustalenia ceny nabycia). Jak widać, już identyfikacja potencjalnych różnic między polskimi zasadami rachunkowości a MSSF może nastręczać wiele problemów.

Autopromocja

A przecież musimy pamiętać, że identyfikacja różnic to dopiero początek procesu. Pozostaje kwestia wyboru zasad rachunkowości, tam gdzie istnieje taka alternatywa, ocena ich wpływu na sprawozdanie finansowe i osiągane wyniki finansowe oraz konieczność wyceny tych różnic. Na podstawie moich doświadczeń mogę stwierdzić, że najwięcej problemów pojawia się w przedsiębiorstwach dysponujących znacznym majątkiem trwałym, szczególnie w grupach: budynki, budowle, obiekty inżynierii lądowej czy wodnej.

W praktyce najczęściej pojawiające się problemy w czasie konwersji mogą dotyczyć:

• ustalenia zakładanego kosztu (ceny nabycia) na dzień przejścia na MSSF,

• wyodrębnienia części składowych,

Dalszy ciąg materiału pod wideo

• oceny stosowanych metody amortyzacji,

• oceny, czy nie nastąpiła utrata wartości,

• odmiennego traktowania nakładów ponoszonych w terminie późniejszym.

Czy przechodząc na MSSF, jednostka musi dokonać wyceny rzeczowych aktywów trwałych według wartości godziwej na dzień konwersji sprawozdania finansowego?

Zgodnie z MSR 16 jednostka może dokonać wyboru sposobu wyceny rzeczowych aktywów trwałych pomiędzy modelem opartym na cenie nabycia (koszcie wytworzenia) lub modelem opartym na wartości przeszacowanej.

Jeżeli wybierzemy model oparty na cenie nabycia, to algorytm naszego postępowania przedstawia się następująco:

• dla rzeczowych aktywów trwałych nabytych przed 1997 rokiem, o ile suma ich wartości netto na dzień zastosowania MSSF jest istotna, konieczne jest ustalenie nowej ceny nabycia, uwzględniającej skutki hiperinflacji (przyjmuje się, że hiperinflacja w Polsce występowała do 1996 roku). Nową cenę nabycia zwaną zakładanym kosztem można ustalić w oparciu o wycenę według wartości godziwej lub przeszacowania odzwierciedlającego zmiany w indeksie cen.

• dla rzeczowych aktywów trwałych nabytych po 1997 roku nie jest konieczne ustalenie nowej ceny, przy czym należy zastanowić się, czy stara cena nabycia jest ustalona zgodnie z MSSF (na przykład: czy nie należy wyeliminować skapitalizowanych odsetek, różnic kursowych lub czy nie wycenić zobowiązania z tytułu nabycia rzeczowych aktywów trwałych według zasad określonych dla instrumentów finansowych). Jednakże należy pamiętać, że ustalenie nowej ceny nabycia według wartości godziwej lub przeszacowania odzwierciedlającego zmiany w indeksie cen jest dopuszczalne.

Osobiście doradzałbym wszystkim jednostkom, aby w sytuacji, gdy nie musimy dokonywać ustalenia nowej ceny nabycia, nie robić tego. Ustalenie nowej ceny nabycia jest nie tylko pracochłonne, ale w praktyce będzie powodowało wzrost wartości aktywów, a co za tym idzie - wzrost amortyzacji, spadek zysku i pogorszenie wskaźników efektywności i rentowności.

Jeżeli wybierzemy model oparty na wartości przeszacowanej, to wszystkie rzeczowe aktywa trwałe powinny zostać wycenione według wartości godziwej na dzień zastosowania MSSF.

Autopromocja

Dlaczego jednostka powinna wyodrębnić części składowe (komponenty) rzeczowych aktywów trwałych?

W Polsce rzeczowe aktywa trwałe ujmuje się zazwyczaj jako jedną pozycję (np. piec hutniczy, budynek), co wynika z gramatycznej interpretacji definicji środka trwałego.

W praktyce bardzo często zdarza się, że środek trwały składa się z kilku istotnych części składowych (komponentów) o różnym okresie przydatności ekonomicznej. W takiej sytuacji ustalanie amortyzacji od łącznej wartości takiego środka trwałego może prowadzić do istotnego zniekształcenia wartości aktywów i wyniku finansowego (przykład: w skład środka trwałego wchodzą dwa komponenty A i B. Cena nabycia komponentu A wynosiła 100, a jego okres przydatności ekonomicznej wynosi 10 lat. Cena nabycia komponentu B wynosiła 200, a okres przydatności ekonomicznej wynosi 4 lata. Roczna amortyzacja ustalona od łącznej wartości wynosiłaby 30, podczas gdy roczna amortyzacja ustalona od komponentów wynosi 60). Dlatego też MSSF wymagają wyodrębnienia części składowych (o ile ich cena nabycia jest istotna w stosunku do ceny nabycia całego składnika). Przechodząc na MSSF, staniemy przed problemem podziału istniejących składników na części składowe, ich wyceną oraz ustaleniem okresu ich ekonomicznej przydatności. Pamiętajmy, że jeżeli będziemy wyceniać rzeczowe aktywa trwałe (mówiliśmy o tym wcześniej), to najpierw dokonajmy podziału rzeczowych aktywów trwałych na komponenty, a dopiero później dokonujmy wyceny.

Czy metody amortyzacji stosowane w MSSF różnią się od stosowanych w Polsce?

Generalna zasada amortyzacji zarówno według przepisów polskich, jak i według MSSF jest taka sama i mówi, że rzeczowe aktywa trwałe powinny być amortyzowane w sposób systematyczny na przestrzeni okresu użytkowania, a metoda amortyzacji powinna odzwierciedlać korzyści ekonomiczne powstające w wyniku użytkowania składnika aktywów. Jednakże MSSF nakładają obowiązek weryfikowania, co najmniej na koniec każdego roku, okresu i sposobu uzyskiwania korzyści ekonomicznych z użytkowanego składnika aktywów, podczas gdy polska ustawa o rachunkowości mówi o weryfikacji okresowej.

W jaki sposób ustala się według MSSF utratę wartości aktywów

Sposób przeprowadzenia oceny, czy nie wystąpiła trwała utrata wartości aktywów, jest szczegółowo opisany w MSR 36 Utrata wartości aktywów, podczas gdy w ustawie o rachunkowości znajdziemy wyłącznie generalną wskazówkę. W skrócie scharakteryzuję, na czym taki proces oceny polega. W pierwszej kolejności sprawdzamy, czy wystąpiły przesłanki wskazujące na możliwość utraty wartości aktywów (jeżeli przesłanki nie występują, testu nie przeprowadzamy).

Analizujemy przesłanki zewnętrzne:

• czy utrata wartości rynkowej składnika aktywów zaobserwowana w trakcie roku jest znacznie większa od utraty wartości, której mogliśmy spodziewać się w wyniku upływu czasu i normalnego użytkowania,

• czy nastąpiły lub nastąpią w niedalekiej przyszłości niekorzystne dla jednostki zmiany o charakterze technologicznym, rynkowym czy prawnym,

• czy nastąpił wzrost rynkowych stóp procentowych i jest prawdopodobne, że w wyniku wzrostu stóp dyskontowych nastąpi istotne obniżenie wartości odzyskiwanej aktywów,

• wartość bilansowa aktywów netto jednostki jest wyższa od wartości ich rynkowej kapitalizacji.

Analizujemy przesłanki wewnętrzne:

• czy istnieją dowody, że nastąpiła utrata przydatności składnika aktywów,

• czy nastąpiły lub w niedalekiej przyszłości nastąpią niekorzystne dla jednostki zmiany co do zakresu i sposobu użytkowania składnika aktywów,

• czy istnieją dowody ze sprawozdawczości wewnętrznej świadczące o gorszych wynikach uzyskiwanych ze składnika aktywów od zakładanych.

Jeżeli spełniona jest jedna z powyższych przesłanek, to konieczne jest ustalenie dla składnika aktywów wartości odzyskiwalnej. Wartością odzyskiwalną jest wyższa z dwóch kwot: ceny sprzedaży netto składnika aktywów i wartości użytkowej składnika aktywów (ustalona w oparciu o metodę zdyskontowanych przepływów pieniężnych dla ośrodka generującego przepływy pieniężne). Wartość tę porównujemy z wartością księgową netto. Jeżeli wartość księgowa jest wyższa od wartości odzyskiwanej, konieczne jest wykonanie testu na utratę wartości aktywów.

Przygotowanie takiego testu jest najczęściej procesem złożonym, bardzo pracochłonnym i rozciągniętym w czasie. Przygotowując taki test, najczęściej musimy wyodrębnić ośrodki generujące przepływy pieniężne i przygotować dla takich ośrodków pięcioletnie plany finansowe. Na ogół konieczna jest pomoc specjalistów od wycen.

Jakich innych trudności możemy spodziewać się w obszarze Rzeczowych aktywów trwałych w trakcie konwersji sprawozdań finansowych na MSSF?

Oczywiście zakres problemów, z którymi spotykają się jednostki, jest znacznie szerszy niż przedstawiony powyżej i dotyczy między innymi jeszcze: uwzględnienia w cenie nabycia szacunkowych kosztów demontażu i usunięcia składnika aktywów, odmiennego traktowania nakładów w terminie późniejszym, uwzględnienia kosztów finansowania zewnętrznego i różnic kursowych, usunięcia z bilansu składnika aktywów.

Zakres napotykanych problemów w dużej mierze zależy od branży, w której jednostka działa, organizacji przedsiębiorstwa, przyjętych zasad rachunkowości (MSSF dopuszczają w niektórych przypadkach podejście alternatywne lub stosowanie uproszczeń). Doświadczenie pokazuje, że wszystkie problemy można rozwiązać, a najlepszą receptą na udane wdrożenie MSSF jest właściwe (z dużym wyprzedzeniem czasowym) zaplanowanie procesu konwersji oraz konsekwencja w jego realizacji.

Piotr Waliński, dyrektor ds. badań sprawozdań finansowych PricewaterhouseCoopers

Piotr Waliński

dyrektor ds. badań sprawozdań finansowych PricewaterhouseCoopers

Notowała Agnieszka Pokojska

Autopromocja

REKLAMA

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Koszty uzyskania przychodów 2024 - umowa o pracę, zlecenie, umowa o dzieło

    Jakie koszty uzyskania przychodu (tzw. koszty podatkowe) w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) można uwzględniać (potrącać) na umowie o pracę, umowie zlecenia i umowie o dzieło?

    Pożyczałeś pieniądze? Urząd skarbowy zainteresuje się przychodem. Sprawdź, czy wiesz, jak to rozliczyć w zeznaniu podatkowym

    Fakt, że pożyczka jest udzielana między osobami prywatnymi, które nie są przedsiębiorcami, nie sprawia, że nie wiąże się ona z obowiązkami podatkowymi. Pożyczkodawca musi być uważny i pamiętać o rozliczeniu w zeznaniu rocznym przychodu.

    Oprocentowanie lokat bankowych i kont oszczędnościowych 2024 (koniec lutego) – ranking najlepszych ofert banków [Tabela]

    Ile wynosi oprocentowanie najlepszych depozytów bankowych pod koniec lutego 2024 roku? Jakie odsetki można uzyskać z lokat bankowych i kont oszczędnościowych? W lutym 2024 r. kontynuowany jest trend spadku oprocentowania lokat bankowych i kont oszczędnościowych, rozpoczęty pod koniec 2022 roku. Widać wyraźnie, że banki przygotowują się do obniżek stóp procentowych NBP. Ale coraz większa grupa ekspertów nie przewiduje cięcia stóp w 2024 roku. Jak będzie w rzeczywistości?

    Kasowy PIT tylko dla małych firm - opublikowano założenia nowelizacji. Kiedy wejdzie w życie? Kto będzie mógł płacić taki podatek?

    W dniu 26 lutego 2024 r. w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów zostały opublikowane założenia projektu nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Projekt ten ma na celu wprowadzenie możliwości wyboru kasowej metody rozliczania przychodów i kosztów, tzw. kasowego PIT (jako fakultatywnego sposobu rozliczania podatku), przez przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w niewielkich rozmiarach.

    MF wprowadzi globalny podatek minimalny. Których przedsiębiorców obejmie nowy podatek?

    MF planuje wprowadzić globalny podatek minimalny dla jednostek wchodzących w skład grup międzynarodowych i krajowych - wynika z projektu zamieszczonego w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. System globalnego podatku minimalnego ma zostać oparty o trzy rodzaje podatku wyrównawczego.

    Obligacje skarbowe [marzec 2024 r.] - oprocentowanie i oferta obligacji oszczędnościowych (detalicznych)

    Ministerstwo Finansów w komunikacie z 23 lutego 2024 r. poinformowało o oprocentowaniu i ofercie obligacji oszczędnościowych Skarbu Państwa, które będą sprzedawane w marcu 2024 roku. Oprocentowanie tych obligacji nie zmieniło się w porównaniu do oferowanych w lutym br. Od 26 lutego br. można nabywać nową emisję obligacji skarbowych w drodze zamiany.

    Podatek od emisji CO2 w produkcji rolnej. Naukowcy obliczyli ile powinien wynosić

    W raporcie zamówionym przez rząd Danii eksperci zaproponowali wprowadzenie podatku od emisji CO2 w produkcji rolnej. Opłacie sprzeciwiają się rolnicy, a konsumenci obawiają się wzrostu cen mleka i mięsa.

    Składka na ubezpieczenie wypadkowe w 2024 roku - zmiany od 1 kwietnia. Obniżenie stopy procentowej składki dla 32 grup działalności

    Opublikowany 23 lutego 2024 r. projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków przewiduje zmianę  kategorii ryzyka dla 32 grup działalności, dzięki czemu nastąpi obniżenie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. Tylko w przypadku jednej grupy działalności nastąpi wzrost kategorii ryzyka i tym samym wzrost stopy procentowej składki wypadkowej. Zmiany będą obowiązywać od składek należnych za kwiecień 2024 r.

    Projekt ustawy o kryptoaktywach. Będzie nadzór nad rynkiem i ochrona inwestorów

    Projekt ustawy o kryptoaktywach przewiduje wprowadzenie nowych rozwiązań w obszarze sektora rynku kryptoaktywów, mających na celu realizację prawa unijnego, w szczególności w zakresie skutecznego nadzoru nad tym rynkiem i ochrony inwestorów. Ustawa, z pewnymi wyjątkami, ma wejść w życie z dniem 30 czerwca 2024 roku.

    Rada Ministrów zajmie się projektem nowelizacji ustawy o rachunkowości

    Nowe przepisy mają wprowadzić do polskiego porządku prawnego unijne przepisy, które nakładają na duże firmy obowiązek publikacji danych o zapłaconych podatkach.

    REKLAMA